Η προσευχή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές της καθημερινότητας ενός πιστού. Για πολλούς ανθρώπους είναι η πρώτη σκέψη το πρωί και η τελευταία πριν κλείσουν τα μάτια τους το βράδυ. Είναι η στιγμή που στρέφονται στον Θεό, εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους, ζητούν συγχώρεση και βρίσκουν δύναμη για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της ζωής.
Ωστόσο, υπάρχει ένα συνηθισμένο λάθος που κάνουμε αρκετοί όταν προσευχόμαστε, χωρίς πολλές φορές να το αντιλαμβανόμαστε. Πρόκειται για μια συνήθεια που μπορεί να στερήσει από την προσευχή το βαθύτερο νόημά της.
Το μεγαλύτερο λάθος: Λέμε την προσευχή μηχανικά, χωρίς να σκεφτόμαστε τα λόγια
Πολλοί άνθρωποι έχουν συνηθίσει να επαναλαμβάνουν καθημερινά τις ίδιες προσευχές, ιδιαίτερα πριν κοιμηθούν. Λένε το «Πάτερ ημών», κάνουν τον σταυρό τους και συνεχίζουν την καθημερινότητά τους, χωρίς να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σε όσα μόλις είπαν.
Σύμφωνα με την ορθόδοξη πνευματική παράδοση, όμως, η προσευχή δεν είναι απλώς μια σειρά από λέξεις που πρέπει να επαναλαμβάνουμε. Είναι μια προσωπική επικοινωνία με τον Θεό, η οποία χρειάζεται ειλικρίνεια, συγκέντρωση και ταπεινότητα.
Ο ίδιος ο Χριστός, στην επί του Όρους Ομιλία, προειδοποίησε τους πιστούς να μην προσεύχονται με κενές επαναλήψεις και πολλά λόγια, θεωρώντας ότι έτσι θα εισακουστούν περισσότερο (Κατά Ματθαίον 6:7).
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καθιερωμένες προσευχές ή η επανάληψή τους είναι λανθασμένες. Το σημαντικό είναι να μη μετατρέπονται σε μια μηχανική συνήθεια χωρίς συμμετοχή της καρδιάς.
Τι άλλο πρέπει να αποφεύγουμε όταν προσευχόμαστε;
1. Να προσευχόμαστε μόνο όταν αντιμετωπίζουμε προβλήματα.
Η προσευχή δεν πρέπει να αποτελεί την τελευταία μας λύση όταν κάτι πάει στραβά. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε τον Θεό και στις όμορφες στιγμές της ζωής μας, να Τον ευχαριστούμε για όσα έχουμε και όχι μόνο να ζητάμε βοήθεια όταν δυσκολευόμαστε.
2. Να ζητάμε μόνο υλικά αγαθά.
Προτεινόμενο Δίπλα μας στις δύσκολες στιγμές: Η προσευχή στη Παναγία πριν τον ύπνο για δύναμη και βοήθεια
Δεν είναι κακό να ζητάμε βοήθεια για τα προβλήματα της καθημερινότητας. Ωστόσο, η προσευχή μπορεί να περιλαμβάνει και αιτήματα για υγεία, υπομονή, συγχώρεση, δύναμη και πνευματική καθοδήγηση.
3. Να προσευχόμαστε με κακία στην καρδιά.
Η συγχώρεση αποτελεί βασικό στοιχείο της χριστιανικής διδασκαλίας. Όταν προσευχόμαστε, αξίζει να προσπαθούμε να αφήνουμε πίσω μας τον θυμό και την επιθυμία για εκδίκηση.
4. Να βιαζόμαστε να τελειώσουμε.
Η προσευχή δεν είναι υποχρέωση που πρέπει να ολοκληρώσουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ακόμη και λίγα λεπτά ουσιαστικής προσευχής, με ηρεμία και συγκέντρωση, μπορούν να έχουν ιδιαίτερη πνευματική αξία.
Πώς πρέπει να λέμε την προσευχή μας;
Δεν χρειάζονται περίπλοκες διαδικασίες ούτε συγκεκριμένες ώρες για να απευθυνθεί κάποιος στον Θεό. Μπορούμε να προσευχηθούμε το πρωί, το βράδυ ή οποιαδήποτε στιγμή αισθανθούμε την ανάγκη.
Αυτό που έχει σημασία είναι να προσπαθούμε:
Να κάνουμε τον σταυρό μας με ευλάβεια.
Να λέμε τα λόγια της προσευχής με προσοχή και όχι βιαστικά.
Να σκεφτόμαστε το νόημα όσων λέμε.
Να ευχαριστούμε τον Θεό για όσα έχουμε.
Να ζητάμε συγχώρεση για τα λάθη μας.
Να προσευχόμαστε και για τους ανθρώπους που αγαπάμε, αλλά και για όσους έχουν ανάγκη.
Το σημαντικότερο μήνυμα για κάθε πιστό
Η προσευχή δεν μετριέται από τη διάρκειά της ούτε από τον αριθμό των λέξεων που θα πούμε. Η ουσία της βρίσκεται στην ειλικρίνεια και στην πίστη με την οποία απευθυνόμαστε στον Θεό.
Όπως μας υπενθυμίζει η ορθόδοξη παράδοση, δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούμε εντυπωσιακά λόγια για να προσευχηθούμε. Χρειάζεται να μιλάμε με ταπεινότητα, αγάπη και αληθινή διάθεση.
Ίσως, λοιπόν, την επόμενη φορά που θα πούμε την προσευχή μας πριν κοιμηθούμε, αξίζει να σταματήσουμε για λίγο, να ηρεμήσουμε και να δώσουμε πραγματική σημασία σε κάθε λέξη. Γιατί η προσευχή δεν είναι απλώς κάτι που λέμε, αλλά μια στιγμή που αφιερώνουμε στον Θεό.
