- Η έλλειψη υποστηρικτικού δικτύου συχνά οφείλεται σε ασυνείδητους μηχανισμούς αυτοπροστασίας.
- Η υπερβολική αυτονομία λειτουργεί ως ασπίδα που εμποδίζει τη δημιουργία βαθιών δεσμών.
- Οι επιφανειακές συζητήσεις χρησιμοποιούνται ως στρατηγική αποφυγής της συναισθηματικής έκθεσης.
- Οι δοκιμασίες προς τους άλλους δημιουργούν σύγχυση και απομακρύνουν τους υγιείς ανθρώπους.
- Η σταδιακή έκθεση της ευαλωτότητας είναι το κλειδί για τη θεραπεία της απομόνωσης.
Αν σε μια στιγμή έκτακτης ανάγκης στις 2 τα ξημερώματα συνειδητοποιείτε ότι δεν έχετε κανέναν να καλέσετε, η επιστήμη της ψυχολογίας υποστηρίζει ότι δεν είστε «προβληματικοί». Αντιθέτως, είναι πολύ πιθανό να έχετε αναπτύξει ασυνείδητους μηχανισμούς άμυνας που, ενώ κάποτε σας προστάτεψαν, τώρα λειτουργούν ως κοινωνικό τείχος που απομακρύνει τους άλλους.
| Συμπεριφορά | Κρυφό Κίνητρο |
|---|---|
| Υπερβολική Αυτονομία | Φόβος απογοήτευσης ή ελέγχου |
| Επιφανειακή Επικοινωνία | Αποφυγή συναισθηματικής έκθεσης |
| Διαρκής Αυτοέλεγχος | Φόβος κριτικής ή απόρριψης |
| Δοκιμασία των Άλλων | Ανάγκη για αποδείξεις χωρίς ρίσκο |
| Αποφυγή Υποχρεώσεων | Προστασία από την οικειότητα |
Αυτή η κατάσταση συχνά δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης κοινωνικότητας, αλλά μια απόκριση του νευρικού συστήματος σε παλαιότερες εμπειρίες όπου η εμπιστοσύνη προδόθηκε. Το παρασκήνιο αυτής της απομόνωσης κρύβεται στη θεωρία της προσκόλλησης — η οποία περιγράφει τον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους βάσει των πρώιμων εμπειριών μας — και υποδηλώνει πως η υπερβολική ανεξαρτησία είναι συχνά ένας μηχανισμός επιβίωσης.
Η ευαλωτότητα είναι η γενέτειρα της σύνδεσης. Αν είστε πάντα προστατευμένοι, η σύνδεση δεν μπορεί να ριζώσει στην πραγματικότητα.
Brené Brown, Ερευνήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας
1. Η παγίδα της απόλυτης αυτονομίας
Η ανεξαρτησία θεωρείται συχνά προσόν, όμως υπάρχει μια εκδοχή της που πηγάζει από τον φόβο της απογοήτευσης. Όταν λέτε στον εαυτό σας «το έχω», ακόμα και όταν πνίγεστε από τις υποχρεώσεις, ουσιαστικά στερείτε από τους άλλους την ευκαιρία να σας στηρίξουν.
Αυτή η υπερβολική αυτονομία λειτουργεί ως ασπίδα, καθώς το να ζητήσετε βοήθεια φαντάζει ως παράδοση ελέγχου. Ξεκινήστε ζητώντας μικρές χάρες για να εκπαιδεύσετε ξανά την ικανότητα εμπιστοσύνης σας.
2. Η διατήρηση των συζητήσεων στην επιφάνεια
Πολλοί άνθρωποι γίνονται εξαιρετικοί στο να μιλούν χωρίς να αποκαλύπτουν τίποτα ουσιαστικό για τον εαυτό τους. Χρησιμοποιούν το χιούμορ ή την ανάλυση των άλλων ως στρατηγική απόκρυψης της δικής τους ευαλωτότητας.
Σύμφωνα με τις αρχές της συναισθηματικής εγγύτητας, οι άνθρωποι συνδέονται μέσα από την αμοιβαία έκθεση και όχι μέσα από τυπικές ενημερώσεις. Αν παρουσιάζετε πάντα την τέλεια εκδοχή σας, οι άλλοι νιώθουν ότι δεν υπάρχει χώρος για αυτούς στη ζωή σας.
3. Ο διαρκής αυτοέλεγχος και η «διορθωτική» συμπεριφορά
Αν μεγαλώσατε σε περιβάλλον με έντονη κριτική, ίσως σκανάρετε κάθε λέξη σας πριν την προφέρετε. Αυτή η διαρκής εσωτερική επεξεργασία σας εμποδίζει να είστε αυθεντικοί, μετατρέποντας κάθε συζήτηση σε μια κουραστική παράσταση.
Η ευαλωτότητα είναι η γενέτειρα της σύνδεσης, και όταν προσπαθείτε να είστε αλάνθαστοι, γίνεστε απρόσιτοι. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να είναι ατελής σε μικρές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις για να σπάσετε αυτό το μοτίβο.
Προτεινόμενο 8 “ευγενικές” συνήθειες των Boomers που εξαντλούν συναισθηματικά τη Gen Z
4. Η δοκιμασία των άλλων αντί της εμπιστοσύνης
Μια ύπουλη συμπεριφορά είναι το να θέτετε μικρά τεστ στους γύρω σας για να δείτε αν νοιάζονται. Μπορεί να σταματήσετε να στέλνετε πρώτοι μηνύματα ή να κλείνεστε στον εαυτό σας περιμένοντας να σας «κυνηγήσουν».
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας, επισημαίνεται από παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων ότι αυτές οι δοκιμασίες δημιουργούν σύγχυση. Οι υγιείς άνθρωποι μπορεί να εκλάβουν τη σιωπή σας ως ανάγκη για χώρο και όχι ως κραυγή για βοήθεια.
5. Η αποφυγή των δεσμεύσεων για «ασφάλεια»
Η διατήρηση των σχέσεων σε ένα «ελαφρύ» επίπεδο σας προστατεύει από την υποχρέωση και την πιθανή απόρριψη. Αν δεν χρειάζεστε ποτέ τίποτα, κανείς δεν μπορεί να σας απογοητεύσει, αλλά ταυτόχρονα κανείς δεν μπορεί να σας πλησιάσει.
Η αποδοχή μιας μικρής βοήθειας, όπως ένας καφές ή μια μεταφορά, είναι πράξη οικειότητας. Μην αντιμετωπίζετε την ευγένεια των άλλων ως χρέος που πρέπει να ξεπληρωθεί αμέσως, αλλά ως μέρος της κοινωνικής σύνδεσης.
6. Η εγγύτητα ως αίσθηση πίεσης
Για πολλούς, η οικειότητα μεταφράζεται αυτόματα σε απώλεια αυτονομίας ή φόβο ότι θα απογοητεύσουν τον άλλον. Αυτό οδηγεί στην ανάγκη να κρατάτε πάντα μια «πόρτα εξόδου» ανοιχτή, αποφεύγοντας ταμπέλες ή κοινές ρουτίνες.
Είναι σημαντικό να αναρωτηθείτε ποια ιστορία λέτε στον εαυτό σας για την εγγύτητα. Αν τη βλέπετε ως παγίδα, θα αντιδράτε πάντα με φυγή, ακόμα και όταν ο άλλος δεν έχει καμία πρόθεση ελέγχου.
7. Η στρατηγική της πρόωρης αποχώρησης
Αυτή είναι η «τελική πίστα» της αυτοπροστασίας: Να απομακρύνεστε συναισθηματικά μόλις νιώσετε αβεβαιότητα. Ένα καθυστερημένο μήνυμα ή μια μικρή σύγκρουση γίνεται απόδειξη ότι η σχέση δεν θα λειτουργήσει.
Αντί να αποσύρεστε, δοκιμάστε να κατονομάσετε αυτό που νιώθετε. Μια απλή ερώτηση για το αν «είμαστε καλά» μπορεί να σώσει μήνες σιωπηλής απομόνωσης και να ενισχύσει τον δεσμό σας.
Η επόμενη μέρα για τις σχέσεις σας
Αυτές οι συμπεριφορές δεν είναι ελαττώματα, αλλά εργαλεία προστασίας που κάποτε σας κράτησαν όρθιους σε δύσκολες συνθήκες. Ωστόσο, η προστασία έχει κόστος, καθώς κρατά έξω όχι μόνο το κακό, αλλά και το καλό.
Ο στόχος είναι να μαλακώσετε την πανοπλία σας σταδιακά και με τους σωστούς ανθρώπους. Η σύνδεση χτίζεται με την εξάσκηση ασφαλέστερων συμπεριφορών, μέχρι το νευρικό σας σύστημα να μάθει ότι δεν χρειάζεται πλέον να τα κάνει όλα μόνο του.
Πώς να μαλακώσετε την «πανοπλία» σας
- Ζητήστε μια μικρή γνώμη ή βοήθεια για κάτι ασήμαντο μέσα στην εβδομάδα.
- Μοιραστείτε μια ειλικρινή λεπτομέρεια για την ημέρα σας που κανονικά θα «κόβατε».
- Αποδεχτείτε μια προσφορά για καφέ ή βοήθεια χωρίς να νιώσετε ότι χρωστάτε.
- Αν νιώθετε ότι κάποιος απομακρύνεται, ρωτήστε τον άμεσα αντί να αποσυρθείτε πρώτοι.
- Παρατηρήστε πότε «διορθώνετε» τον εαυτό σας σε μια συζήτηση και δοκιμάστε να σταματήσετε.
