- Η αντίληψη του ηγέτη για το στυλ του συχνά απέχει πολύ από την πραγματικότητα της ομάδας.
- Η άμεση επικοινωνία χωρίς ενσυναίσθηση μπορεί να οδηγήσει σε κρυφό χλευασμό και απομόνωση.
- Η ενεργητική ακρόαση είναι εξίσου σημαντική με την καθαρή άρθρωση των απόψεων.
- Ποτέ δεν είναι αργά για επαγγελματική αυτοβελτίωση και αλλαγή επικοινωνιακών κωδίκων.
Ένας 52χρονος διευθυντής ανακάλυψε με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η άμεση επικοινωνία που θεωρούσε «παράσημο» για δύο δεκαετίες, αντιμετωπιζόταν από την ομάδα του με κρυφά ειρωνικά σχόλια. Η αποκάλυψη ενός ιδιωτικού παρατσουκλιού που χρησιμοποιούσαν οι υφιστάμενοί του κατέρριψε την ψευδαίσθηση του αμοιβαίου σεβασμού, φέρνοντας στο φως το τεράστιο χάσμα μεταξύ ηγεσίας και πραγματικής αποδοχής.
| Διάσταση | Πραγματικότητα |
|---|---|
| Αντίληψη Ηγέτη | Άμεση και ειλικρινής επικοινωνία |
| Πρόσληψη Ομάδας | Σκληρότητα και έλλειψη ενσυναίσθησης |
| Μηχανισμός Άμυνας | Δημιουργία κωδικοποιημένης γλώσσας/παρατσουκλιών |
| Συνέπεια | Διάβρωση της εμπιστοσύνης και του σεβασμού |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου επαγγελματικής αυτοπεποίθησης, όπου η αυστηρή ευθύτητα θεωρούνταν από τον ίδιο ως το απόλυτο εργαλείο διαφάνειας και αποτελεσματικότητας. Στην ψυχολογία της ηγεσίας, το φαινόμενο αυτό περιγράφεται συχνά ως γνωστική προκατάληψη, όπου ο ηγέτης ερμηνεύει τη σιωπή ή τη συμμόρφωση της ομάδας ως επικύρωση του δικού του επικοινωνιακού μοντέλου.
Ο μόνος μορφωμένος άνθρωπος είναι εκείνος που έμαθε πώς να μαθαίνει και να αλλάζει.
Carl R. Rogers, Ψυχολόγος
Η Παγίδα της Υποκειμενικής Αντίληψης
Η πεποίθηση ότι η άμεση επικοινωνία καλλιεργεί μια κουλτούρα ειλικρινούς ανατροφοδότησης αποδείχθηκε, στην προκειμένη περίπτωση, μια επικίνδυνη πλάνη. Συχνά, οι άνθρωποι σε θέσεις ισχύος δημιουργούν τις δικές τους υποκειμενικές πραγματικότητες, αποτυγχάνοντας να αντιληφθούν πώς οι λέξεις τους προσλαμβάνονται από τους άλλους.
Το χάσμα μεταξύ πρόθεσης και πρόσληψης είναι το σημείο όπου δεν σας καταλαβαίνουν πραγματικά, δημιουργώντας μια συναισθηματική απόσταση που καλύπτεται από τυπικότητες. Η αποκάλυψη ότι η ομάδα είχε εφεύρει έναν κωδικοποιημένο όρο για να περιγράψει αυτή την «ευθύτητα» αποτελεί μια σκληρή υπενθύμιση ότι ο σεβασμός δεν επιβάλλεται, αλλά κερδίζεται μέσω της αμφίδρομης κατανόησης.
Η Γλωσσική Σχετικότητα και το Βάρος των Λέξεων
Στο επίκεντρο αυτής της αποκάλυψης βρίσκεται η έννοια της Γλωσσικής Σχετικότητας — η οποία ορίζει ότι η γλώσσα δεν αντικατοπτρίζει απλώς τις σκέψεις μας αλλά τις διαμορφώνει ενεργά — και εξηγεί γιατί μια δήλωση που φαίνεται λογική στον έναν, μπορεί να ακούγεται προσβλητική στον άλλον.
Δεν είναι μόνο το περιεχόμενο, αλλά ο τόνος, η επιλογή των λέξεων και η γλώσσα του σώματος που συνθέτουν την εικόνα μας. Ορισμένα γλωσσικά λάθη μπορούν να υπονομεύσουν την επαγγελματική εικόνα, μετατρέποντας την επιδιωκόμενη ειλικρίνεια σε επιθετικότητα που απωθεί τους συνεργάτες.
Η Τέχνη της Ενεργητικής Ακρόασης
Η επικοινωνία είναι μια αμφίδρομη διαδικασία και όχι ένας μονόλογος, κάτι που συχνά λησμονείται στην προσπάθεια για αποφασιστική ηγεσία. Η εστίαση στην άρθρωση των απόψεων χωρίς την αντίστοιχη προσοχή στα μηνύματα της ομάδας οδηγεί σε επικοινωνιακό βραχυκύκλωμα.
Το να ακούς δεν σημαίνει απλώς να καταγράφεις λέξεις, αλλά να κατανοείς το συναίσθημα πίσω από αυτές. Η καλλιέργεια ενός περιβάλλοντος όπου όλοι αισθάνονται ότι εισακούγονται μπορεί να αποφέρει πολύ περισσότερο σεβασμό και συνεργασία από την απλή επιβολή μιας άμεσης προσέγγισης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων συμβούλων σταδιοδιοδρομίας, η «τυφλή γωνία» της ηγεσίας αποτελεί ένα από τα συχνότερα αίτια επαγγελματικής εξουθένωσης των ομάδων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η συναισθηματική νοημοσύνη είναι πλέον εξίσου σημαντική με την τεχνική κατάρτιση για τη διατήρηση της συνοχής.
Η Σημασία της Ανατροφοδότησης
Η έλλειψη μιας ισχυρής κουλτούρας feedback ήταν ο λόγος που ο συγκεκριμένος διευθυντής παρέμεινε στο σκοτάδι για δύο δεκαετίες. Οι τυπικές συναντήσεις για εργασίες και στρατηγικές δεν αρκούν αν δεν υπάρχει χώρος για ειλικρινή σχολιασμό του τρόπου διοίκησης.
Η αναζήτηση της γνώμης των υφισταμένων για την απόδοση του ηγέτη δείχνει ότι οι απόψεις τους είναι πολύτιμες και σεβαστές. Αν και η κριτική μπορεί να μην είναι πάντα ευχάριστη, είναι το κλειδί για τη σωστή εξέλιξη και τη λεπτομερή ρύθμιση της επικοινωνίας.
Η Επόμενη Μέρα: Προσαρμογή ή Στασιμότητα;
Η διαδικασία της επαναμάθησης (relearning) σε ώριμη ηλικία δεν είναι εύκολη, αλλά είναι απαραίτητη για όποιον θέλει να εξελίσσεται. Η επιθυμία για τη δημιουργία μιας σχέσης σεβασμού απαιτεί τη συνειδητή εγκατάλειψη παλιών συνηθειών και την υιοθέτηση μιας πιο ενσυναισθητικής στάσης.
Στην εποχή μας, η ικανότητα να σκέφτεται κανείς πριν μιλήσει αποτελεί δείκτη συναισθηματικής ωριμότητας. Η αντικατάσταση των σκληρών οδηγιών με την κατανόηση και την έλλειψη κριτικής μπορεί να μεταμορφώσει ριζικά το κλίμα στο γραφείο, μετατρέποντας τα κρυφά γελάκια σε πραγματικό θαυμασμό.
Πώς να γεφυρώσετε το χάσμα επικοινωνίας
- Ζητήστε ανώνυμη ανατροφοδότηση για το στυλ διοίκησής σας σε τακτική βάση.
- Εφαρμόστε την παύση των 5 δευτερολέπτων πριν απαντήσετε σε μια πρόκληση.
- Εστιάστε στο 'πώς' λέτε κάτι, όχι μόνο στο 'τι' λέτε.
- Καλλιεργήστε την ενσυναίσθηση προσπαθώντας να δείτε την κατάσταση από την πλευρά του υφισταμένου σας.
