- Οι σχολικές συνήθειες διαμορφώνουν ασυνείδητα την επαγγελματική μας συμπεριφορά.
- Η εμμονική τεκμηρίωση λειτουργεί συχνά ως μηχανισμός άμυνας κατά του άγχους.
- Ο αλόγιστος εθελοντισμός μπορεί να οδηγήσει σε burnout χωρίς αναγνώριση.
- Η στρατηγική ευελιξία είναι συχνά πιο πολύτιμη από την τυφλή τήρηση κανόνων.
- Η επαγγελματική ωριμότητα απαιτεί την αποδοχή του «αρκετά καλού».
Αν ήσουν ο μαθητής που σήκωνε το χέρι δευτερόλεπτα πριν το κουδούνι για να υπενθυμίσει την κατ’ οίκον εργασία, είναι πιθανό να ακολουθείς συγκεκριμένα ψυχολογικά μοτίβα στην καριέρα σου. Αυτές οι βαθιά ριζωμένες συνήθειες από τα σχολικά χρόνια λειτουργούν συχνά ως αόρατοι κινητήρες στην επαγγελματική σου ζωή, προσφέροντας ασφάλεια αλλά και κινδύνους για την εξέλιξή σου.
| Συμπεριφορά | Επαγγελματικός Αντίκτυπος |
|---|---|
| Εμμονική Τεκμηρίωση | Υψηλή αξιοπιστία αλλά κίνδυνος χρονοτριβής |
| Εθελοντισμός σε όλα | Αποδοχή ευθυνών χωρίς απαραίτητη αναγνώριση |
| Διόρθωση λαθών | Ακρίβεια που μπορεί να πλήξει τις σχέσεις |
| Τήρηση κανόνων | Απογοήτευση από την ευελιξία των άλλων |
| Υπερ-προετοιμασία | Μείωση ρίσκου αλλά αυξημένο άγχος |
| Προσωπική ευθύνη | Υψηλή ιδιοκτησία με κίνδυνο burnout |
Αυτή η εξέλιξη στην ενήλικη επαγγελματική ζωή δεν είναι τυχαία, καθώς οι ρίζες της βρίσκονται στην πρώιμη κοινωνικοποίηση του ατόμου μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Η ανάγκη για επιβεβαίωση από την εξουσία και η προσκόλληση στους κανόνες διαμορφώνουν έναν σταθερό χαρακτήρα που συχνά δυσκολεύεται να αποδεχτεί την εργασιακή ευελιξία.
Η μάθηση να αυξομειώνετε αυτές τις συμπεριφορές ανάλογα με την περίσταση είναι το σημείο όπου συμβαίνει η πραγματική επαγγελματική ανάπτυξη.
Σύμβουλος Σταδιοδρομίας
Η εμμονή με την εξαντλητική τεκμηρίωση
Το πρώτο χαρακτηριστικό είναι η σχολαστική καταγραφή κάθε λεπτομέρειας, από τα emails μέχρι τις προφορικές οδηγίες. Αυτή η συμπεριφορά πηγάζει από την πεποίθηση ότι η κατοχή της πληροφορίας προσδίδει αξία και απαραίτητη επαγγελματική ασφάλεια στον χώρο εργασίας.
Όπως συμβαίνει και με το επίπεδο ευσυνειδησίας που επιδεικνύουν ορισμένοι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους, η ανάγκη για ίχνη (paper trails) λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας. Ο κίνδυνος εδώ είναι να αναλωθείς περισσότερο στην καταγραφή του έργου παρά στην ουσιαστική παραγωγή αποτελεσμάτων.
Ο εθελοντισμός ως μέσο αναγνώρισης
Η τάση να προσφέρεσαι για κάθε επιπλέον project ή επιτροπή θυμίζει έντονα το παιδί που ήθελε να είναι ο βοηθός του δασκάλου. Πιστεύεις βαθιά ότι η χρησιμότητα ισούται με αξία, κάτι που συχνά οδηγεί σε υπερφόρτωση καθηκόντων χωρίς την ανάλογη ανταμοιβή.
Συχνά, η υπερβολική ευγένεια και η αδυναμία να πεις «όχι» μπορεί να βλάψει την καριέρα σου αντί να την ενισχύσει. Οι συνάδελφοι μπορεί να αρχίσουν να θεωρούν την προσφορά σου δεδομένη, ενώ εσύ συλλέγεις ευθύνες σαν παράσημα τιμής που όμως δεν οδηγούν πάντα σε προαγωγή.
Η παρόρμηση για τη διόρθωση λαθών
Αν το μάτι σου «παίζει» όταν βλέπεις ένα τυπογραφικό λάθος σε εταιρικό έγγραφο, τότε το ένστικτο του καλού μαθητή είναι ακόμα ενεργό. Η ακρίβεια και η τήρηση των κανόνων είναι για εσένα αδιαπραγμάτευτες αξίες που καθορίζουν την επαγγελματική σου ταυτότητα.
Ωστόσο, η κοινωνική ψυχολογία επισημαίνει ότι η συνεχής διόρθωση των άλλων μπορεί να πλήξει τις σχέσεις σου με την ομάδα. Είναι κρίσιμο να μάθεις πότε πρέπει να κάνεις τα στραβά μάτια, δίνοντας προτεραιότητα στη συναδελφικότητα έναντι της απόλυτης ορθότητας.
Η δυσκολία αποδοχής της μη συμμόρφωσης
Παρατηρώντας συναδέλφους να παρακάμπτουν διαδικασίες ή να καθυστερούν, το άγχος σου εκτοξεύεται. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών ανθρώπινου δυναμικού, οι «ακόλουθοι των κανόνων» συχνά νιώθουν αδικημένοι όταν βλέπουν αντισυμβατικούς χαρακτήρες να ανεβαίνουν στην ιεραρχία.
Αυτή η εσωτερική σύγκρουση πηγάζει από την παιδική πεποίθηση ότι μόνο η υπακοή φέρνει την επιτυχία. Η πραγματικότητα των εργασιακών δυναμικών όμως είναι πιο σύνθετη και συχνά επιβραβεύει τη στρατηγική ευελιξία περισσότερο από την τυφλή συμμόρφωση.
Υπερ-προετοιμασία και προσωπική ευθύνη
Η υπερβολική προετοιμασία για κάθε συνάντηση λειτουργεί ως ασπίδα κατά του άγχους. Έχεις απαντήσεις για ερωτήσεις που δεν θα γίνουν ποτέ, ακριβώς όπως είχες πάντα έξτρα μολύβια στις εξετάσεις του δημοτικού.
Παράλληλα, το αίσθημα της προσωπικής ευθύνης για κάθε αποτυχία της ομάδας μπορεί να οδηγήσει σε επαγγελματική εξουθένωση. Αυτό το μοτίβο θυμίζει τα συμπτώματα της συναισθηματικής γονεοποίησης, όπου το άτομο αναλαμβάνει βάρη που δεν του αναλογούν.
Η επόμενη μέρα στην καριέρα σου
Η αναγνώριση αυτών των συμπεριφορών είναι το πρώτο βήμα για την πραγματική επαγγελματική ανάπτυξη. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψεις την υπευθυνότητά σου, αλλά να μάθεις να την αυξομειώνεις στρατηγικά ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περίστασης.
Δώσε στον εαυτό σου την άδεια να χαλαρώσει τα ηνία και να αποδεχτεί το «αρκετά καλό». Στον κόσμο των ενηλίκων, τα χρυσά αστέρια δεν δίνονται για την υπακοή, αλλά για την ουσιαστική συμβολή και την ικανότητα διαχείρισης του απρόβλεπτου.
Πώς να εξισορροπήσετε την υπευθυνότητα
- Εφαρμόστε τον κανόνα του 80/20 στην προετοιμασία σας.
- Επιλέξτε στρατηγικά τις μάχες σας για τη διόρθωση λαθών.
- Θέστε σαφή όρια στον εθελοντισμό για επιπλέον projects.
- Αναρωτηθείτε αν μια ενέργεια γίνεται για την ουσία ή για την επιβεβαίωση.