- Οι περισσότερες φιλίες στο γραφείο είναι περιστασιακές και βασίζονται στη γειτνίαση.
- Η σύνταξη αποκαλύπτει το κενό στις σχέσεις που δεν έχουν κοινά ενδιαφέροντα εκτός δουλειάς.
- Η εγγύτητα δεν εγγυάται τη σύνδεση, καθώς οι δεσμοί απαιτούν συνειδητή πρόθεση.
- Οι αληθινοί φίλοι είναι εκείνοι που παραμένουν μετά την απώλεια του επαγγελματικού τίτλου.
- Η κοινωνική δικτύωση εκτός εργασίας είναι απαραίτητη για την ψυχική υγεία.
Στα 64 του χρόνια, ένας διευθυντής ασφαλιστικής εταιρείας διοργάνωσε ένα πολυτελές πάρτι συνταξιοδότησης για να γιορτάσει 35 χρόνια καριέρας, μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσει ότι οι κοινωνικοί του δεσμοί ήταν στην πραγματικότητα επαγγελματικές σχέσεις με ημερομηνία λήξης. Η εμπειρία αυτή αναδεικνύει το φαινόμενο της «ψευδαίσθησης της εγγύτητας», όπου η καθημερινή τριβή στο γραφείο εκλαμβάνεται λανθασμένα ως βαθιά προσωπική φιλία, καταρρέοντας αμέσως μόλις σταματήσουν τα κοινά meetings.
| Τύπος Σχέσης | Βάση Σύνδεσης | Διάρκεια μετά τη Σύνταξη |
|---|---|---|
Τύπος Σχέσης Επαγγελματική (Situational) | Βάση Σύνδεσης Κοινό γραφείο, projects, καθημερινή τριβή | Διάρκεια μετά τη Σύνταξη Πολύ χαμηλή (0-6 μήνες) |
Τύπος Σχέσης Προσωπική (Intentional) | Βάση Σύνδεσης Κοινές αξίες, ενδιαφέροντα, συνειδητή επιλογή | Διάρκεια μετά τη Σύνταξη Υψηλή (Μακροχρόνια) |
Τύπος Σχέσης Κοινωνική (Convenience) | Βάση Σύνδεσης Γειτονία, κοινές κοινωνικές υποχρεώσεις | Διάρκεια μετά τη Σύνταξη Μεσαία (Όσο διαρκεί η γειτνίαση) |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται να επιβεβαιώσει μια ευρύτερη κοινωνική τάση που παρατηρείται στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, όπου η επαγγελματική ταυτότητα απορροφά σχεδόν ολοκληρωτικά τον κοινωνικό χρόνο του ατόμου. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει ότι η συναισθηματική επένδυση σε συναδέλφους συχνά βασίζεται σε μια δομική ανάγκη για συνεργασία και όχι σε μια συνειδητή επιλογή συντρόφου ζωής, οδηγώντας σε ένα απότομο υπαρξιακό κενό τη στιγμή της αποχώρησης.
Οι περισσότερες φιλίες μας είναι επαγγελματικές σχέσεις με ημερομηνία λήξης που τελειώνουν όταν σταματούν τα meetings.
Συνειδητοποίηση συνταξιούχου, 35 χρόνια προϋπηρεσίας
Η ψευδαίσθηση της εγγύτητας και η παγίδα του γραφείου
Για δεκαετίες, η καθημερινή ρουτίνα του καφέ, τα εσωτερικά αστεία και τα κοινά παράπονα για τη διοίκηση δημιουργούν ένα αίσθημα οικειότητας που μοιάζει με φιλία. Όπως σημειώνεται στο το παράδοξο της σύνταξης, η εγγύτητα (proximity) συχνά συγχέεται με τη σύνδεση, καθώς οι άνθρωποι τείνουν να δένονται με όσους βρίσκονται στον ίδιο χώρο λόγω κοινών συνθηκών.
Στην πραγματικότητα, πολλές από αυτές τις σχέσεις διέπονται από τη Θεωρία της Κοινωνικής Ανταλλαγής — μια ψυχολογική προσέγγιση που υποστηρίζει ότι οι κοινωνικές συμπεριφορές είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας ανταλλαγής οφελών — όπου η φιλία επιβιώνει όσο υπάρχει το κοινό επαγγελματικό όφελος. Όταν το πλαίσιο της εργασίας αφαιρείται, η έλλειψη κοινών ενδιαφερόντων εκτός γραφείου καθιστά τη διατήρηση της επαφής μια επίπονη προσπάθεια που οι περισσότεροι αποφεύγουν.
Προτεινόμενο Γιατί οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι άνω των 70 σταμάτησαν να μετρούν την αξία τους με το παρελθόν
Φιλία από ανάγκη vs Φιλία από επιλογή
Η συνειδητοποίηση ότι από τους δεκάδες συναδέλφους, μόνο ένας ελάχιστος αριθμός εμφανίζεται σε προσωπικές στιγμές, αποτελεί ένα σκληρό μάθημα αυτογνωσίας. Οι σχέσεις που αντέχουν στον χρόνο είναι εκείνες που βασίζονται στην πρόθεση και όχι στην ευκολία της καθημερινής συνύπαρξης, όπως αποδεικνύεται από την ψυχολογία της σύνταξης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η μετάβαση από το «τι κάνεις» στο «ποιος είσαι» είναι ο κρισιμότερος παράγοντας για την επιβίωση ενός δεσμού. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι οι «φίλοι της περίστασης» εξαφανίζονται επειδή η επικοινωνία μαζί τους απαιτεί πλέον ενεργητική προσπάθεια, την οποία το άτομο δεν είναι διατεθειμένο να καταβάλει χωρίς το κίνητρο της εργασίας.
Η ανάγκη για προληπτική κοινωνική δικτύωση
Η επένδυση αποκλειστικά σε επαγγελματικούς δεσμούς αφήνει τον άνθρωπο ευάλωτο στην κοινωνική απομόνωση μετά τα 60. Η δημιουργία ενός παράλληλου κοινωνικού κύκλου, βασισμένου σε χόμπι, εθελοντισμό ή γειτονία, λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για την ψυχική υγεία του συνταξιούχου.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η συνειδητή επιλογή ανθρώπων που δεν σχετίζονται με το επάγγελμα είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί το υπαρξιακό σοκ της σύνταξης. Η ανάπτυξη σχέσεων που αντέχουν στις δομικές αλλαγές της ζωής απαιτεί χρόνο και ευαλωτότητα, στοιχεία που συχνά απουσιάζουν από το ανταγωνιστικό περιβάλλον μιας εταιρείας.
Η επόμενη μέρα και η νέα ταυτότητα
Το τέλος της καριέρας δεν πρέπει να αποτελεί το τέλος της κοινωνικής ζωής, αλλά την αφετηρία για αυθεντικές συνδέσεις. Η κατανόηση ότι οι περισσότερες εργασιακές σχέσεις έχουν ημερομηνία λήξης επιτρέπει στον συνταξιούχο να εστιάσει την ενέργειά του σε εκείνους που τον εκτιμούν ως προσωπικότητα και όχι ως τίτλο ιδιότητας.
Η δημιουργία μιας νέας καθημερινότητας που περιλαμβάνει συλλογικές δραστηριότητες εκτός του παλιού εργασιακού χώρου είναι απαραίτητη. Η φιλία στην ώριμη ηλικία είναι ζήτημα ποιότητας και όχι ποσότητας, και η παραδοχή αυτή είναι το πρώτο βήμα για μια ισορροπημένη και γεμάτη ζωή μετά το γραφείο.
Πώς να χτίσετε φιλίες πέρα από το γραφείο
- Επενδύστε σε χόμπι που απαιτούν φυσική παρουσία, όπως λέσχες ανάγνωσης ή αθλητικές ομάδες.
- Καλλιεργήστε σχέσεις με γείτονες ή ανθρώπους από την τοπική σας κοινότητα.
- Μην αμελείτε παλιούς φίλους από το σχολείο ή το πανεπιστήμιο που σας γνωρίζουν πριν την καριέρα σας.
- Θέστε ως στόχο μια κοινωνική δραστηριότητα την εβδομάδα που δεν έχει καμία σχέση με το επάγγελμά σας.
- Εξασκηθείτε στην ευαλωτότητα, μοιραζόμενοι προσωπικές σκέψεις και όχι μόνο επαγγελματικά επιτεύγματα.
