Η οικογένεια στο Καστελόριζο με τα οκτώ παιδιά και μια αγκαλιά γεμάτη ζωή στην άκρη της Ελλάδας
«Είναι δύσκολο, αλλά προχωράμε. Είναι και όμορφο και μοναδικό αυτό που έχουμε δημιουργήσει. Είναι η ίδια η ζωή»

Ήταν Κυριακή πρωί στο Καστελόριζο. Η Θεία Λειτουργία πλησίαζε στο τέλος της και μέσα στην εκκλησία, ανάμεσα στους πιστούς, μια εικόνα τραβούσε διακριτικά την προσοχή. Οκτώ παιδιά, καλοντυμένα, περιποιημένα, το ένα δίπλα στο άλλο, περίμεναν υπομονετικά τη σειρά τους για να μεταλάβουν τη Θεία Κοινωνία. Τα μεγαλύτερα στέκονταν κοντά στα μικρότερα, ενώ οι γονείς τους φρόντιζαν με ηρεμία να είναι όλα στη θέση τους.
Ήταν μια από εκείνες τις εικόνες που δύσκολα ξεχνά κανείς. Όχι μόνο γιατί σπάνια συναντά μια τόσο μεγάλη οικογένεια στις μέρες μας, αλλά κυρίως γιατί αυτή η οικογένεια ζει σε ένα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Ελλάδας. Στο Καστελόριζο, εκεί όπου η καθημερινότητα έχει τις δικές της δυσκολίες και όπου η παρουσία κάθε παιδιού αποκτά ξεχωριστή σημασία για το μέλλον του τόπου.
Πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκονται ο Νικόλας Μαλτέζος και η σύζυγός του, Κυριακή. Δύο άνθρωποι που έχουν δημιουργήσει μια οικογένεια με οκτώ παιδιά, από 15 ετών έως μόλις πέντε μηνών, και έχουν επιλέξει να μεγαλώσουν τα παιδιά τους στον τόπο όπου ζουν, μακριά από τις ευκολίες των μεγάλων αστικών κέντρων.
Η συνάντηση εκείνο το κυριακάτικο πρωινό στάθηκε η αφορμή για μια συζήτηση με τους δύο γονείς, οι οποίοι μίλησαν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για τη ζωή τους, τις αγωνίες, τις δυσκολίες, αλλά και τη χαρά που τους προσφέρει καθημερινά η μεγάλη οικογένειά τους.
Ο Νικόλας Μαλτέζος δεν δυσκολεύεται να περιγράψει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει μια δεκαμελής οικογένεια στο Καστελόριζο. Αγαπά τον τόπο του και αναγνωρίζει πως η ποιότητα ζωής σε ένα μικρό νησί έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Όμως, όταν η συζήτηση φτάνει στο κόστος της καθημερινότητας, τα πράγματα αλλάζουν.
«Στο θέμα της διαβίωσης είναι πολύ πιο ωραία εδώ, δεν το συζητάμε. Αλλά όλα τα υπόλοιπα, τα ψώνια, είναι απλησίαστα στο Καστελόριζο», λέει χαρακτηριστικά.
Για μια οικογένεια με οκτώ παιδιά, ακόμη και οι πιο απλές ανάγκες μετατρέπονται σε έναν καθημερινό οικονομικό υπολογισμό. Τα τρόφιμα, τα ρούχα, τα σχολικά είδη, τα προϊόντα για τα μικρότερα παιδιά, όλα κοστίζουν περισσότερο εξαιτίας της απόστασης του νησιού και των ιδιαίτερων συνθηκών τροφοδοσίας του.
Ο ίδιος είναι ο μοναδικός εργαζόμενος της οικογένειας, ενώ η Κυριακή έχει αναλάβει τη φροντίδα των οκτώ παιδιών και την οργάνωση του σπιτιού. Μια ευθύνη που, όπως προκύπτει από τη συζήτηση μαζί της, απαιτεί καθημερινή προσπάθεια, υπομονή και πολύ καλή οργάνωση.
Η Κυριακή και ο καθημερινός αγώνας μιας μητέρας οκτώ παιδιών

Η φωνή της Κυριακής είναι ήρεμη. Δεν προσπαθεί να παρουσιάσει τη ζωή της σαν κάτι εξαιρετικό, ούτε να κρύψει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Μιλά απλά, όπως μια μητέρα που έχει μάθει να ανταποκρίνεται καθημερινά σε πολλές διαφορετικές ανάγκες, χωρίς να χάνει την αισιοδοξία της.
«Είναι δύσκολο, αλλά προχωράμε. Είναι και όμορφο και μοναδικό αυτό που έχουμε δημιουργήσει. Είναι η ίδια η ζωή», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Όταν τη ρωτάμε πώς είναι να μεγαλώνει οκτώ παιδιά, η απάντησή της αποτυπώνει ίσως καλύτερα από κάθε άλλη περιγραφή τη ζωή αυτής της οικογένειας.
«Είναι ένας αγώνας συνέχεια, ένας αγώνας, δεν το συζητώ», αναφέρει.
Ένας αγώνας που αρχίζει από το πρωί και συνεχίζεται μέχρι το βράδυ. «Το σχολείο τους, το φροντιστήριό τους, οι δραστηριότητες, τα ρούχα, το φαγητό, όλα αυτά έχουν έναν αγώνα. Πρέπει να υπάρχει ένα αυστηρό πρόγραμμα, με όρια, για να λειτουργήσει η οικογένεια. Αλλιώς δεν λειτουργεί», εξηγεί.
Πέντε από τα οκτώ παιδιά βρίσκονται ήδη στην εκπαίδευση. Το ένα φοιτά στο Λύκειο, δύο στο Δημοτικό και δύο στο Νηπιαγωγείο. Τα υπόλοιπα είναι ακόμη μικρότερα, με το τελευταίο μέλος της οικογένειας να έχει συμπληρώσει μόλις πέντε μήνες ζωής.
Η Κυριακή γνωρίζει ότι η καθημερινότητα μιας πολύτεκνης οικογένειας δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς συνεργασία, πειθαρχία και αλληλοβοήθεια. Έχει μάθει να βρίσκει λύσεις εκεί όπου άλλοι ίσως θα έβλεπαν μόνο εμπόδια.
Εκείνο το κυριακάτικο πρωινό στην εκκλησία, ακόμη και το καροτσάκι του μωρού ήταν οργανωμένο με τρόπο που εξυπηρετούσε τις ανάγκες της οικογένειας. Πάνω σε αυτό ήταν γαντζωμένο ένα ειδικό καλαθάκι, που μετέφερε το μικρότερο μέλος της οικογένειας. Πώς αλλιώς να μετακινηθούν με ασφάλεια οκτώ παιδιά από τους δύο γονείς τους; Μικρές πρακτικές λύσεις, που μπορεί να περνούν απαρατήρητες, αλλά για μια μητέρα οκτώ παιδιών είναι πολύτιμες.
«Αν δεν ζεις κάτι, δεν μπορείς να σκεφτείς πώς να το κάνεις», λέει χαρακτηριστικά.
Και προσθέτει μια φράση που μοιάζει να συνοψίζει ολόκληρη τη φιλοσοφία της: «Αν βλέπεις τη ζωή θετικά, μπορείς να τη φτιάξεις με καλό τρόπο».
Δεν είναι ότι απουσιάζουν η κούραση, οι αγωνίες ή οι δυσκολίες. Είναι ότι η ίδια έχει επιλέξει να αντιμετωπίζει την καθημερινότητά της με αισιοδοξία και να βρίσκει μέσα σε αυτή τη χαρά της οικογένειας.
Οκτώ παιδιά σε ένα νησί που αγωνίζεται να κρατήσει τους νέους του

Η ιστορία του Νικόλα και της Κυριακής Μαλτέζου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν τη δει κανείς μέσα από την πραγματικότητα του Καστελόριζου.
Σε ένα μικρό ακριτικό νησί, όπου η παραμονή των νέων αποτελεί διαρκή πρόκληση, μια οικογένεια με οκτώ παιδιά δεν είναι απλώς μια ασυνήθιστη εικόνα. Είναι μια ζωντανή παρουσία που συνδέεται άμεσα με την ανάγκη να συνεχίσει ο τόπος να έχει παιδιά στα σχολεία του, νέους ανθρώπους και προοπτική για το μέλλον.
Ο Νικόλας αναφέρει ότι στο νησί ζει και άλλη μια οικογένεια με πέντε παιδιά, η οποία έχει εγκατασταθεί εκεί λόγω της εργασίας του πατέρα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, δεν είναι καθόλου εύκολο για μια πολύτεκνη οικογένεια να επιλέξει το Καστελόριζο ως μόνιμο τόπο κατοικίας.
«Είναι δύσκολο μια πολύτεκνη οικογένεια να μείνει εδώ πέρα. Γιατί όλα είναι με καπέλο. Ό,τι και να πάρεις», τονίζει.
Πίσω από αυτή τη διαπίστωση βρίσκεται ένα ευρύτερο πρόβλημα. Το υψηλό κόστος ζωής, οι περιορισμένες επαγγελματικές επιλογές και η απόσταση από τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα δημιουργούν συνθήκες που συχνά λειτουργούν αποτρεπτικά για τους νέους ανθρώπους.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει περισσότερο όσους επιμένουν να ζουν στα μικρά νησιά.
Αναφερόμενος στα πρόσφατα ψηφισμένα μέτρα οικονομικής στήριξης, εκτιμά ότι θα αποτελέσουν σημαντική βοήθεια για τους κατοίκους του Καστελόριζου.
«Θα είναι μια μεγάλη ανάσα για τα σπίτια και τις οικογένειες στο Καστελόριζο. Όχι μόνο για μένα που έχω τόσα παιδιά, αλλά για οποιονδήποτε κάτοικο του νησιού», σημειώνει.
«Πρέπει να υπάρχει κίνητρο για να μείνει ένας νέος στο νησί»
Όταν η συζήτηση φτάνει στο μέλλον των παιδιών του, ο Νικόλας δεν κρύβει ότι θα ήθελε να συνεχίσουν τη ζωή τους στον τόπο τους. Γνωρίζει, όμως, πως αυτή η απόφαση δεν μπορεί να επιβληθεί.
Αν κάποια από τα παιδιά του θελήσουν να φύγουν για να σπουδάσουν ή να αναζητήσουν μια καλύτερη επαγγελματική προοπτική, δεν σκοπεύει να σταθεί εμπόδιο.
«Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι το ίδιο», λέει, αναγνωρίζοντας ότι κάθε παιδί θα πρέπει να επιλέξει τον δικό του δρόμο.
Αυτό που τον απασχολεί περισσότερο είναι να υπάρχουν οι προϋποθέσεις ώστε η παραμονή στο Καστελόριζο να αποτελεί πραγματική επιλογή και όχι μια διαρκή δοκιμασία.
«Πρέπει να υπάρξει ένα κίνητρο για να παραμείνει ένας νέος στο νησί», επισημαίνει.
Και εξηγεί ότι χωρίς θέσεις εργασίας, χωρίς επαγγελματικές δυνατότητες και χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη, είναι δύσκολο να ζητήσει κανείς από έναν νέο άνθρωπο να παραμείνει σε έναν τόσο απομακρυσμένο τόπο.
Η τοποθέτησή του δεν είναι μια θεωρητική διαπίστωση για τη νησιωτικότητα. Είναι η αγωνία ενός πατέρα οκτώ παιδιών που σκέφτεται από σήμερα ποιο θα είναι το αύριο της οικογένειάς του.
Μια εικόνα που μένει στη μνήμη
Η συζήτηση με τον Νικόλα και την Κυριακή Μαλτέζου τελειώνει, αλλά η εικόνα εκείνης της Κυριακής στο Καστελόριζο παραμένει.
Οκτώ παιδιά μέσα στην εκκλησία, καλοντυμένα, ήσυχα, περιμένοντας υπομονετικά να κοινωνήσουν. Δίπλα τους δύο γονείς που προσπαθούν καθημερινά να τους προσφέρουν όσα χρειάζονται, σε έναν τόπο όπου τίποτε δεν είναι πάντα εύκολο.
Η οικογένεια αυτή δεν ζητά να γίνει παράδειγμα για τους άλλους. Ούτε παρουσιάζει τη ζωή της ως μια ιστορία χωρίς προβλήματα. Αντίθετα, μιλά ανοιχτά για τις δυσκολίες, για το κόστος της καθημερινότητας, για τον αγώνα της μητέρας μέσα στο σπίτι και για την ανάγκη να στηριχθούν ουσιαστικά οι οικογένειες που ζουν στα ακριτικά νησιά.
Υπάρχει όμως, και η άλλη πλευρά. Η χαρά ενός σπιτιού γεμάτου παιδιά. Οι φωνές, τα γέλια, οι μικρές και μεγάλες στιγμές μιας οικογένειας που μεγαλώνει. Η ικανοποίηση δύο γονιών που, παρά την κούραση, συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τη ζωή με αισιοδοξία.
Στο Καστελόριζο, όπου οι αποστάσεις από την υπόλοιπη Ελλάδα είναι μεγάλες, αλλά οι ανθρώπινες σχέσεις παραμένουν κοντινές, ο Νικόλας και η Κυριακή μεγαλώνουν οκτώ παιδιά και μαζί τους οκτώ διαφορετικά όνειρα.

Κανείς δεν γνωρίζει ποια πορεία θα ακολουθήσει το καθένα. Αν θα μείνουν στο νησί, αν θα φύγουν για σπουδές ή αν κάποτε θα επιστρέψουν για να δημιουργήσουν τις δικές τους οικογένειες.
Εκείνο που γνωρίζουν οι γονείς τους είναι ότι σήμερα, παρά τις αντιξοότητες, έχουν επιλέξει να χτίσουν τη ζωή τους εκεί.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο δυνατή εικόνα από το ακριτικό Καστελόριζο. Όχι μόνο η ελληνική σημαία που κυματίζει στην άκρη της χώρας, ούτε τα πολύχρωμα σπίτια που αντικρίζουν τη θάλασσα, αλλά οκτώ παιδιά που μεγαλώνουν σε αυτόν τον τόπο.
Οκτώ παιδιά που, με την παρουσία τους και μόνο, θυμίζουν ότι το μέλλον των μικρών νησιών εξαρτάται πρώτα απ’ όλα από τους ανθρώπους που επιλέγουν να ζουν σε αυτά.