Γιατί το «είμαι πολύ απασχολημένος» είναι συχνά μια ασπίδα απέναντι στον φόβο της οικειότητας

Η δικαιολογία της έλλειψης χρόνου για τη δημιουργία σχέσεων συχνά καταρρέει μπροστά στις ώρες παθητικού scrolling σε φωτογραφίες διακοπών άλλων ανθρώπων. Αυτή η αντίφαση αποκαλύπτει ότι η υπερβολική απασχόληση λειτουργεί ως ένας εκλεπτυσμένος αμυντικός μηχανισμός που μας προστατεύει από την ευαλωτότητα της πραγματικής σύνδεσης.

Η σύγχρονη κουλτούρα της παραγωγικότητας έχει μετατρέψει την «πολυπραγμοσύνη» σε ένα κοινωνικά αποδεκτό προπέτασμα καπνού, το οποίο συχνά καλύπτει βαθύτερα υπαρξιακά κενά. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι η επαγγελματική επιτυχία προσφέρει μια αίσθηση ελέγχου, την οποία η απρόβλεπτη φύση των ανθρώπινων σχέσεων αδυνατεί να εγγυηθεί, οδηγώντας πολλούς στο να οχυρώνονται πίσω από γεμάτα ημερολόγια.

Η πολυπραγμοσύνη ως κοινωνικά αποδεκτή απομόνωση

Το να δηλώνει κανείς «πνιγμένος στη δουλειά» φέρει μια άτυπη ευγένεια στη σύγχρονη κοινωνία, καθώς η παραγωγικότητα ταυτίζεται με την προσωπική αξία. Ωστόσο, αυτή η ταυτότητα του απασχολημένου λειτουργεί ως μια μεγαλοπρεπής καταπακτή διαφυγής από τη «βρώμικη» και περίπλοκη διαδικασία της σύνδεσης με έναν άλλο άνθρωπο.

Οι σχέσεις απαιτούν πραγματική παρουσία, κάτι που δεν χωράει εύκολα σε ένα αυστηρά προγραμματισμένο Outlook, ενώ η αποφυγή της ευαλωτότητας απαιτεί τεράστια αποθέματα ενέργειας. Είναι πολύ πιο εύκολο να ολοκληρώσεις ένα project παρά να εμφανιστείς ως ο ατελής εαυτός σου μπροστά σε έναν άλλο, εξίσου ατελή άνθρωπο.

Το παράδοξο των social media και η ψευδαίσθηση της εγγύτητας

Όταν η εργασία σταματά, η ανάγκη για σύνδεση παραμένει, και εκεί είναι που το κινητό γίνεται το συναισθηματικό δεκανίκι μας. Η ψυχολογία της «αόρατης» μοναξιάς εξηγεί γιατί το scrolling σε στιγμιότυπα διακοπών άλλων ανθρώπων προσφέρει μια δόση ντοπαμίνης χωρίς το ρίσκο της πραγματικής απόρριψης.

Ιδιαίτερα οι φωτογραφίες ηλιοβασιλέματος και οι ειδυλλιακοί προορισμοί λειτουργούν ως τεκμήρια του ανήκειν, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η ζωή συμβαίνει κάπου αλλού, με κάποιον άλλον. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η παθητική κατανάλωση περιεχομένου λειτουργεί ως ένα «συναισθηματικό υποκατάστατο», προσφέροντας την ψευδαίσθηση της συμμετοχής σε μια κοινότητα χωρίς την υποχρέωση της αλληλεπίδρασης.

Ο φόβος της ανεπάρκειας πίσω από το scrolling

Η επιλογή της σχέσης σημαίνει αυτόματα και την αποδοχή της πιθανότητας να μην είμαστε αρκετοί για κάποιον άλλον. Η διαρκής απασχόληση μας επιτρέπει να παραμένουμε στον ρόλο που γνωρίζουμε καλά: του ικανού επαγγελματία ή του αξιόπιστου φίλου, αποφεύγοντας την έκθεση του εσωτερικού μας κόσμου.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας, επισημαίνεται συχνά ότι πολλοί άνθρωποι δείχνουν απόλυτα καλά ενώ βιώνουν βαθιά μοναξιά. Το scrolling είναι ένας τρόπος να επεξεργαστούμε αυτόν τον φόβο, διατηρώντας το αφήγημα ότι «θα είχαμε σύντροφο αν είχαμε χρόνο», μετατρέποντας την αναγκαστική απομόνωση σε μια υποτιθέμενη συνειδητή επιλογή.

Η επόμενη μέρα: Από την παραγωγικότητα στην οικειότητα

Η λύση στο παζλ της μοναξιάς δεν έρχεται με το να γίνουμε λιγότερο απασχολημένοι, αλλά με το να αποφασίσουμε ότι η ανθρώπινη σύνδεση αξίζει το ρίσκο της ατέλειας. Απαιτείται η ενσυνείδητη απόφαση να αφήσουμε την παραγωγικότητα να «υποφέρει» λίγο, προκειμένου να επενδύσουμε συναισθηματική ενέργεια σε κάτι που δεν έχει μετρήσιμα αποτελέσματα.

Την επόμενη φορά που θα πιάσετε τον εαυτό σας να κοιτάζει με νοσταλγία τις διακοπές των άλλων, αναρωτηθείτε αν πραγματικά σας λείπει ο προορισμός ή η τόλμη να είστε ευάλωτοι. Η πραγματική ελευθερία ξεκινά όταν η ασπίδα της δουλειάς υποχωρεί, επιτρέποντας σε κάποιον άλλον να δει τον άνθρωπο πίσω από τα επιτεύγματα.