Γιατί οι Boomer γονείς δυσκολεύονται με τα συναισθήματα: Η «δικτατορία» του τηλεκοντρόλ – Η κληρονομιά της σιωπής

Η συναισθηματική απόσταση μεταξύ των Baby Boomers και των νεότερων γενεών δεν είναι τυχαία, αλλά ριζωμένη σε ένα μοντέλο ανατροφής που προέτασσε την πειθαρχία και τη σταθερότητα έναντι της ψυχικής έκφρασης. Σύμφωνα με την Αναπτυξιακή Ψυχολογία, η απουσία συναισθηματικού λεξιλογίου στα σπίτια των δεκαετιών του ’50 και ’60 δημιούργησε ένα διαγενεακό χάσμα που σήμερα εκδηλώνεται ως αδυναμία ουσιαστικής επικοινωνίας.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας εποχής όπου η επιβίωση και η κοινωνική σταθερότητα αποτελούσαν τις απόλυτες προτεραιότητες. Το παρασκήνιο της υπόθεσης κρύβεται στις μεταπολεμικές αξίες, όπου η πειθαρχία θεωρούνταν το μοναδικό εργαλείο για την αποφυγή του χάους.

Η αρχιτεκτονική ενός σπιτιού χωρίς συναισθήματα

Στα περισσότερα σπίτια της γενιάς των Boomers, η καθημερινότητα λειτουργούσε με στρατιωτική ακρίβεια. Το δείπνο σερβιρόταν την ίδια ώρα, ο πατέρας κατείχε την κεφαλή του τραπεζιού και η μητέρα διαχειριζόταν τα logistics του νοικοκυριού.

Τα παιδιά έπρεπε να είναι παρόντα, αλλά σπάνια ερωτώνταν για τον εσωτερικό τους κόσμο. Αυτό το μοντέλο δεν πήγαζε από κακία, αλλά από ένα κυρίαρχο παιδαγωγικό παράδειγμα που θεωρούσε την αυτοσυγκράτηση ως ένδειξη δύναμης.

Η κληρονομιά της σιωπής που άφησαν αυτοί οι «αμίλητοι» γονείς μετέτρεψε την αγάπη σε μια συναλλακτική διαδικασία παροχών, αφήνοντας τους ενήλικες σήμερα να παλεύουν με την αδυναμία ουσιαστικής σύνδεσης.

Το τηλεκοντρόλ ως σύμβολο εξουσίας

Η τηλεόραση στα σπίτια αυτά δεν ήταν μέσο ψυχαγωγίας, αλλά εργαλείο ιεραρχίας. Ο πατέρας έλεγχε το τηλεκοντρόλ σαν σκήπτρο, επιβάλλοντας το περιεχόμενο χωρίς διαπραγμάτευση, διδάσκοντας στα παιδιά ότι η δική τους εσωτερική εμπειρία ήταν άσχετη με τη λειτουργία του σπιτιού.

Αυτή η μονοδρομική ροή πληροφοριών εμπόδισε την ανάπτυξη της συναισθηματικής ευφράδειας. Οι νεότερες γενιές σήμερα προσπαθούν να δώσουν στα παιδιά τους αυτό που δεν έλαβαν, μαθαίνοντας τη γλώσσα των συναισθημάτων από την αρχή.

Σύμφωνα με τη θεωρία του John Gottman για την «απορριπτική γονεϊκότητα» (emotion-dismissing) — η τάση των γονέων να υποτιμούν ή να αγνοούν τα αρνητικά συναισθήματα των παιδιών — οι ενήλικες αυτοί μεγάλωσαν με μειωμένη ικανότητα συναισθηματικής αυτογνωσίας.

Η θεωρία της «γλώσσας των πράξεων»

Για πολλούς Boomers, η αγάπη δεν εκφραζόταν με λέξεις αλλά με πράξεις υπηρεσίας. Ο έλεγχος του λαδιού στο αυτοκίνητο ή η επισκευή ενός ραφιού ήταν ο δικός τους τρόπος να πουν «νοιάζομαι», καθώς η λεκτική επιβεβαίωση θεωρούνταν περιττή ή επικίνδυνη.

Ο στωικός πατέρας των Boomers διαμόρφωσε μια αντίληψη για την αγάπη ως καταμερισμό εργασίας. Αυτό δημιουργεί σήμερα ένα επώδυνο χάσμα ανάμεσα στο «έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα» και το «με πλήγωσες», καθώς οι δύο πλευρές μιλούν διαφορετικές γλώσσες.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας, επισημαίνεται από κοινωνικούς ερευνητές ότι η ακαμψία αυτών των σπιτιών ήταν συχνά το μοναδικό ανάχωμα απέναντι στο χάος που έκρυβαν οι γονείς μέσα τους.

Χτίζοντας γέφυρες σε διαφορετικούς αιώνες

Η κατανόηση των ριζών αυτής της συναισθηματικής περιοριστικότητας δεν σημαίνει απαραίτητα αποδοχή χωρίς όρια. Είναι όμως το πρώτο βήμα για να σταματήσουμε να περιμένουμε συναισθηματική ευφράδεια από ανθρώπους που δεν διδάχθηκαν ποτέ το αλφάβητό της.

Η πρόκληση για τις νεότερες γενιές είναι να χτίσουν τη δική τους ψυχική ανθεκτικότητα, αναγνωρίζοντας ότι η δομή χωρίς ζεστασιά γίνεται κλουβί. Η αγάπη χωρίς γλώσσα καταλήγει τελικά να γίνεται αόρατη, ακόμα και για εκείνους που την προσφέρουν.

Η επόμενη μέρα απαιτεί τη συμφιλίωση με την έλλειψη. Μερικές φορές, το να κάθεσαι απλώς στην ίδια σιωπή με έναν άνθρωπο από έναν άλλο συναισθηματικό αιώνα, είναι η μέγιστη δυνατή σύνδεση που μπορεί να επιτευχθεί.