Γιατί κοιτάζουν το κινητό τους στη μέση της κουβέντας; Τα 7 χαρακτηριστικά που αποκαλύπτουν

Η συνήθεια να κοιτάζουμε το κινητό στη μέση μιας συζήτησης, γνωστή και ως phubbing, δεν είναι απλώς μια ένδειξη κακών τρόπων. Σύμφωνα με τη συμπεριφορική ψυχολογία, αυτή η αυθόρμητη κίνηση αποκαλύπτει 7 ασυνείδητα χαρακτηριστικά προσωπικότητας που σχετίζονται με το άγχος και την ανάγκη για ψηφιακή επιβεβαίωση.

Η ψηφιακή εποχή έχει επαναπροσδιορίσει τα όρια της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για την ενσυνείδητη παρουσία. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας βαθύτερης αλλαγής στον τρόπο που ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται τα κοινωνικά ερεθίσματα και την ανάγκη για συνεχή νευρολογική διέγερση.

Η ψυχολογία πίσω από το phubbing

Όταν κάποιος στρέφει το βλέμμα του στην οθόνη ενώ του μιλάτε, στέλνει ένα ισχυρό μη λεκτικό μήνυμα. Αυτή η συμπεριφορά, αν και συχνά ακούσια, προδίδει μια χαμηλή κοινωνική επίγνωση και μια δυσκολία στη διαχείριση της συναισθηματικής σύνδεσης σε πραγματικό χρόνο.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πράξη αυτή δεν αφορά πάντα την έλλειψη ενδιαφέροντος για τον συνομιλητή. Συχνά, πρόκειται για μια εσωτερική σύγκρουση μεταξύ της ανάγκης για άμεση ικανοποίηση και της κοινωνικής υποχρέωσης για ακρόαση.

1. Χαμηλή ανοχή στις παύσεις

Κάθε συζήτηση έχει φυσικές παύσεις, στιγμές όπου η σκέψη αναζητά την επόμενη λέξη. Οι άνθρωποι που αναζητούν το κινητό τους σε αυτές τις στιγμές έχουν χαμηλή ανοχή στη σιωπή, την οποία βιώνουν ως δυσφορία.

Ο εγκέφαλός τους είναι εκπαιδευμένος να αναζητά συνεχή ερεθίσματα. Μόλις το επίπεδο διέγερσης πέσει κάτω από ένα όριο, το χέρι κινείται ενστικτωδώς προς την πλησιέστερη πηγή ντοπαμίνης, δηλαδή το smartphone.

2. Η ψευδαίσθηση του multitasking

Πολλοί πιστεύουν λανθασμένα ότι μπορούν να ακούν ενεργά και ταυτόχρονα να απαντούν σε ένα μήνυμα. Η ψυχολογία ονομάζει αυτό το φαινόμενο απατηλή ανωτερότητα (illusory superiority) — την τάση να υπερεκτιμούμε τις ικανότητές μας λόγω έλλειψης επίγνωσης των ελλείψεών μας.

Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλος δεν κάνει multitasking, αλλά ταχεία εναλλαγή καθηκόντων. Αυτό οδηγεί σε απώλεια πληροφοριών και σε μια επιφανειακή επεξεργασία όσων λέγονται, μειώνοντας την ποιότητα της ενσυνείδητης παρουσίας στη συζήτηση.

3. Το κινητό ως «κουβέρτα ασφαλείας»

Για ορισμένους, το κινητό λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας απέναντι στο κοινωνικό άγχος. Η οθόνη προσφέρει μια προσωρινή απόδραση από την ένταση της οπτικής επαφής και τις απαιτήσεις της κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η συχνή χρήση της συσκευής σε κοινωνικές συνθήκες μπορεί να υποδηλώνει μια υποκείμενη ανησυχία. Η συσκευή παρέχει μια αίσθηση ελέγχου σε ένα περιβάλλον που μπορεί να φαντάζει απρόβλεπτο ή πιεστικό.

4. Η ανάγκη για εξωτερική επιβεβαίωση

Κάθε ειδοποίηση λειτουργεί ως ένα σήμα ότι κάποιος μας χρειάζεται. Αυτό συνδέεται με την εξαρτημένη αυτοεκτίμηση, όπου η αξία του ατόμου βασίζεται στην εξωτερική επικύρωση και όχι στην εσωτερική αίσθηση του εαυτού.

Χωρίς αυτή τη συνεχή επιβεβαίωση, το άτομο νιώθει μια ανεπαίσθητη ανησυχία. Η ανάγκη να νιώθουν «σημαντικοί» τους ωθεί να αγνοούν τον άνθρωπο που βρίσκεται μπροστά τους για χάρη μιας ψηφιακής αλληλεπίδρασης.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Η συνεχιζόμενη χρήση του κινητού κατά τη διάρκεια του διαλόγου μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή αποξένωση. Όταν η κοινωνική επίγνωση μειώνεται, οι γύρω μας αρχίζουν να αποσύρονται, νιώθοντας ότι η προσοχή μας είναι κατακερματισμένη.

Η ικανότητα να διαβάζετε ένα δωμάτιο και να παραμένετε παρόντες θα αποτελεί στο μέλλον μια σπάνια δεξιότητα. Η επιλογή να αφήσετε το κινητό στην άκρη είναι μια πράξη που χτίζει εμπιστοσύνη και ενισχύει το βάθος των ανθρώπινων σχέσεων.