Γιατί ελκύετε «πληγωμένους» ανθρώπους: Τα 8 χαρακτηριστικά της ενσυναίσθησης που σας παγιδεύουν

Αν οι σχέσεις σας θυμίζουν περισσότερο συνεδρίες απλήρωτης ψυχοθεραπείας παρά ισότιμες συνεργασίες, τότε η υψηλή σας ενσυναίσθηση ίσως λειτουργεί ως μαγνήτης για άτομα με συναισθηματικά ελλείμματα. Η τάση να «διορθώνετε» τους άλλους πηγάζει από συγκεκριμένα ψυχολογικά μοτίβα που σας καθιστούν το απόλυτο στήριγμα για ανθρώπους σε κρίση, συχνά εις βάρος της δικής σας ψυχικής υγείας.

Η τάση ορισμένων ανθρώπων να λειτουργούν ως «συναισθηματικοί διασώστες» δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται συχνά με τη Θεωρία της Προσκόλλησης — το ψυχολογικό μοντέλο που περιγράφει πώς οι πρώιμοι δεσμοί διαμορφώνουν τις ενήλικες σχέσεις — η οποία εξηγεί γιατί αναζητούμε οικεία, αν και εξαντλητικά, δυναμικά αλληλεπίδρασης. Αυτή η ασυνείδητη επιλογή συντρόφων ή φίλων που χρειάζονται «γιατρειά» αποτελεί συχνά μια προσπάθεια επίλυσης παλαιών τραυμάτων μέσα από το παρόν.

1. Η απορρόφηση των ξένων συναισθημάτων ως σφουγγάρι

Όταν κάποιος εισέρχεται στον χώρο αναστατωμένος, το αισθάνεστε αμέσως στο σώμα σας. Η δική τους αγωνία μετατρέπεται σε δική σας σωματική δυσφορία, καθώς δεν κατανοείτε απλώς τον πόνο τους, αλλά τον βιώνετε οργανικά.

Αυτή η συναισθηματική απορρόφηση καθιστά το τοξικό μοτίβο σχέσεων εξαιρετικά πιθανό, καθώς οι «πληγωμένοι» άνθρωποι ελκύονται από την ικανότητά σας να τους επικυρώνετε απόλυτα. Νιώθουν ότι επιτέλους κάποιος τους καταλαβαίνει, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι εξαντλούν τα αποθέματά σας.

2. Η υπαρξιακή ανάγκη να είστε χρήσιμοι

Πολλοί άνθρωποι έχουν συνδέσει την προσωπική τους αξία με την ικανότητά τους να προσφέρουν λύσεις. Αν μεγαλώσατε σε ένα περιβάλλον όπου η βοήθεια ισοδυναμούσε με αποδοχή, τότε το να είστε απαραίτητοι αποτελεί τη βάση της ταυτότητάς σας.

Συχνά, αυτή η ανάγκη πηγάζει από συναισθηματικά ανώριμους γονείς, όπου το παιδί έπρεπε να φροντίζει τους μεγάλους για να νιώθει ασφαλές. Ως ενήλικες, νιώθετε ενοχές όταν δεν βοηθάτε, ελκύοντας άτομα που βρίσκονται σε διαρκή κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

3. Η εστίαση στις προοπτικές και όχι στην πραγματικότητα

Ένα από τα πιο επικίνδυνα χαρακτηριστικά είναι η τάση να ερωτεύεστε το «δυναμικό» ενός ανθρώπου. Δεν βλέπετε ποιος είναι σήμερα, αλλά ποιος θα μπορούσε να γίνει αν ακολουθούσε τις συμβουλές σας ή αν θεράπευε τα τραύματά του.

Αυτή η εξιδανίκευση του μέλλοντος λειτουργεί ως φάρος για άτομα που αναζητούν κάποιον να επενδύσει στην αλλαγή τους, χωρίς οι ίδιοι να καταβάλλουν προσπάθεια. Επενδύετε σε μια φαντασίωση μεταμόρφωσης, η οποία σπάνια υλοποιείται στην πραγματική ζωή.

4. Η απουσία υγιών προσωπικών ορίων

Τα ελλιπή όρια είναι το σήμα καταθέσεως του «θεραπευτή» σε μια σχέση. Η δυσκολία να πείτε «όχι» ή να θέσετε περιορισμούς στον χρόνο και την ενέργειά σας, σας μετατρέπει σε έναν «μπουφέ» συναισθηματικής υποστήριξης χωρίς τέλος.

Παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων υπογραμμίζουν ότι η έλλειψη οριοθέτησης δεν είναι ευγένεια, αλλά ένας μηχανισμός αυτοακύρωσης. Όταν δέχεστε συμπεριφορές που υπονομεύουν τις ανάγκες σας, στέλνετε το μήνυμα ότι η δική σας ευημερία είναι δευτερεύουσα μπροστά στην κρίση του άλλου.

5. Η σύγχυση της έντασης με την οικειότητα

Για πολλούς ενσυναισθητικούς, το δράμα εκλαμβάνεται ως βάθος. Οι εξαντλητικές συζητήσεις μέχρι το πρωί και οι συναισθηματικές μεταπτώσεις δημιουργούν μια ψευδαίσθηση ισχυρού δεσμού, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για τραυματική προσκόλληση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών ψυχικής υγείας, οι σταθερές σχέσεις μπορεί να φαίνονται «βαρετές» σε όσους έχουν συνηθίσει την αδρεναλίνη της κρίσης. Ωστόσο, η πραγματική οικειότητα χτίζεται αργά και βασίζεται στην αμοιβαιότητα, όχι στην κοινή διαχείριση του πόνου.

6. Η αποφυγή της σύγκρουσης και το Σύνδρομο του Σωτήρα

Η ανάγκη να διατηρείτε την ειρήνη με κάθε κόστος σας καθιστά εύκολο στόχο. Τα άτομα με ανεξέλεγκτα ζητήματα γνωρίζουν ότι δεν θα τους ζητήσετε λογοδοσία για τις πράξεις τους, αλλά θα προσπαθήσετε να «λειάνατε» τις γωνίες.

Αυτή η εθιστική τάση στον ρόλο του ήρωα σας εγκλωβίζει σε έναν φαύλο κύκλο. Όπως αναφέρεται στην ανάλυση για το γιατί οι καλοσυνάτοι άνθρωποι νιώθουν μόνοι, η προσφορά χωρίς όρια δημιουργεί μια ανισορροπία ισχύος που τελικά δηλητηριάζει τη σύνδεση.

Η επόμενη μέρα και η προστασία της ενέργειας

Η αναγνώριση αυτών των χαρακτηριστικών δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε να είστε δοτικοί. Σημαίνει ότι πρέπει να μάθετε να προστατεύετε τα αποθέματά σας, κατανοώντας ότι δεν είναι δική σας ευθύνη να «σώσετε» κανέναν που δεν επιθυμεί να σωθεί.

Μια μικρή αλλά κρίσιμη κίνηση για την επόμενη εβδομάδα: Την επόμενη φορά που κάποιος θα σας ζητήσει συναισθηματική υποστήριξη, περιμένετε 10 λεπτά πριν απαντήσετε. Παρατηρήστε αν η παρόρμησή σας να βοηθήσετε πηγάζει από αυθεντική επιθυμία ή από την ανάγκη σας να νιώσετε πολύτιμοι.