Boomers: 8 καθημερινές συνήθειες της παιδικής ηλικίας που σήμερα θα απαιτούσαν… δικηγόρο

Η γενιά των Baby Boomers μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον απόλυτης ελευθερίας και μηδενικής επίβλεψης, το οποίο σήμερα θα προκαλούσε μαζικές παρεμβάσεις των κοινωνικών υπηρεσιών. Η μετάβαση από την εποχή του ρίσκου στην ασφαλειοκρατία (Safetyism) — την τάξη πραγμάτων που ιεραρχεί την ασφάλεια πάνω από κάθε άλλη αξία — έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο που διαμορφώνεται η παιδική ανθεκτικότητα.

Αυτή η εξέλιξη δεν είναι τυχαία, καθώς η κοινωνιολογική μετατόπιση προς την υπερπροστατευτική γονεϊκότητα (helicopter parenting) ξεκίνησε ως απάντηση σε πραγματικούς κινδύνους, αλλά κατέληξε να περιορίζει την αυτονομία των παιδιών. Το παρασκήνιο αυτής της αλλαγής κρύβεται στην άνοδο της ψηφιακής επιτήρησης και στην αλλαγή του νομικού πλαισίου περί αστικής ευθύνης, που μετέτρεψε την παιδική περιπέτεια σε νομικό ρίσκο.

1. Ποδηλασία χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό

Για ένα παιδί στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, το ποδήλατο ήταν το εισιτήριο για την ελευθερία. Οι αυτοσχέδιες ράμπες από κόντρα πλακέ και τσιμεντόλιθους ήταν ο κανόνας, και τα σημάδια στα γόνατα θεωρούνταν παράσημα. Σήμερα, η έλλειψη κανονιστικού πλαισίου εκείνης της εποχής φαντάζει αδιανόητη, καθώς η χρήση κράνους και επιγονατίδων είναι πλέον υποχρεωτική και αυτονόητη για την αποφυγή τραυματισμών.

2. Το νερό απευθείας από το λάστιχο του κήπου

Η ενυδάτωση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού δεν περιλάμβανε ισοτονικά ποτά ή πανάκριβα παγούρια. Τα παιδιά έπιναν νερό απευθείας από το λάστιχο του κήπου, αγνοώντας τις σύγχρονες μελέτες για τα βαρέα μέταλλα ή την ανάπτυξη βακτηρίων στο εσωτερικό του καουτσούκ. Ήταν μια εποχή που η έκθεση σε μικρόβια θεωρούνταν, έστω και ασυνείδητα, τρόπος θωράκισης του ανοσοποιητικού.

3. Εξερεύνηση σε εργοτάξια και εγκαταλελειμμένα κτίρια

Τα εργοτάξια αποτελούσαν τις φυσικές παιδικές χαρές της εποχής. Η αναρρίχηση σε σωρούς χώματος και η ισορροπία πάνω σε εκτεθειμένες δοκούς προσέφεραν μια αίσθηση κινδύνου που σφυρηλάτησε την ψυχολογική ανθεκτικότητα των Boomers. Σήμερα, η είσοδος σε τέτοιους χώρους προστατεύεται από φράκτες ασφαλείας, κάμερες και αυστηρές προειδοποιητικές σημάνσεις για την αποφυγή μηνύσεων.

4. Μετακίνηση στο σχολείο χωρίς επίβλεψη

Η εικόνα ενός εξάχρονου παιδιού να περπατά μόνο του για μισό μίλι μέχρι το σχολείο ήταν κοινωνικά αποδεκτή. Η μόνη οδηγία ήταν η αποφυγή ξένων, μια συμβουλή που συχνά είχε χαλαρό χαρακτήρα. Στη σύγχρονη πραγματικότητα, η ανάγκη για ανεξαρτησία συγκρούεται με τα αυστηρά πρωτόκολλα των σχολείων, που απαιτούν γραπτές εξουσιοδοτήσεις και φυσική παρουσία εγκεκριμένου ενήλικα για την παραλαβή του μαθητή.

5. Τα «παιδιά με το κλειδί στο λαιμό»

Ο όρος latchkey kids περιέγραφε μια ολόκληρη γενιά που επέστρεφε σε ένα άδειο σπίτι μετά το σχολείο. Με το κλειδί κρεμασμένο με ένα σπάγκο, τα παιδιά έπρεπε να διαχειριστούν τον χρόνο τους, να ετοιμάσουν σνακ χρησιμοποιώντας ηλεκτρικές συσκευές και να επιβιώσουν μέχρι την επιστροφή των γονέων. Σύμφωνα με κοινωνικούς ερευνητές, αυτή η πρακτική σήμερα θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατηγορίες για παραμέληση ανηλίκου.

6. Η χρήση πυροτεχνημάτων ως παιχνίδι

Οι γιορτές και οι εθνικές επέτειοι περιλάμβαναν τη διανομή βεγγαλικών και δυναμιτακίων στα παιδιά από τους ίδιους τους γονείς. Οι «μάχες» με ρωμαϊκά κεριά στην αυλή ήταν μια επικίνδυνη παράδοση που σήμερα απαιτεί επαγγελματικές άδειες και αυστηρά μέτρα πυρασφάλειας. Η ανοχή στο ρίσκο ήταν τότε το κύριο χαρακτηριστικό της πατρικής φιγούρας.

7. Κολύμπι σε ποτάμια, λίμνες και λατομεία

Οποιαδήποτε συγκέντρωση νερού αποτελούσε δυνητικό σημείο κολύμβησης, χωρίς την παρουσία ναυαγοσώστη ή ελέγχους ποιότητας υδάτων. Τα παλιά λατομεία ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή, παρά τους κινδύνους από κρυμμένους βράχους. Σήμερα, οι περισσότεροι από αυτούς τους χώρους έχουν σφραγιστεί για λόγους αστικής ευθύνης, καθώς οι διαφορές μεταξύ των γενεών στην αντίληψη του κινδύνου είναι χαοτικές.

8. Εργασία και διανομή εφημερίδων στα δέκα έτη

Η διανομή εφημερίδων (paper route) ήταν η πρώτη επαφή πολλών παιδιών με την εργασιακή ηθική και τη διαχείριση χρημάτων. Το να ξυπνά ένα παιδί στις 5 το πρωί και να κυκλοφορεί στο σκοτάδι με το ποδήλατο θεωρούνταν μάθημα υπευθυνότητας. Σήμερα, οι νόμοι περί παιδικής εργασίας και οι ασφαλιστικές δικλείδες έχουν καταστήσει αυτή τη δραστηριότητα αποκλειστικό προνόμιο των ενηλίκων.

Η επόμενη μέρα: Αναζητώντας τη χρυσή τομή

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η απουσία ελεγχόμενης έκθεσης στον κίνδυνο στερεί από τη νέα γενιά τη δυνατότητα να αναπτύξει μηχανισμούς επίλυσης προβλημάτων. Επισημαίνεται από παράγοντες της ψυχικής υγείας ότι η υπερβολική ρύθμιση κάθε δραστηριότητας οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα άγχους, καθώς τα παιδιά δεν μαθαίνουν ποτέ να εμπιστεύονται την κρίση τους. Η πρόκληση για τους σύγχρονους γονείς παραμένει η εξισορρόπηση της ασφάλειας με την ανάγκη του παιδιού να εξερευνήσει τον κόσμο με τους δικούς του όρους.