Αν ψάχνετε διαρκώς συμπτώματα στο Google αντί για γιατρό: Οι 8 συμπεριφορές που προδίδουν το άγχος σας

Η κυβερνοχονδρία, η υπερβολική δηλαδή αναζήτηση ιατρικών πληροφοριών στο διαδίκτυο, αποτελεί έναν σύγχρονο φαύλο κύκλο άγχους που συχνά αντικαθιστά την πραγματική ιατρική περίθαλψη. Σύμφωνα με έρευνες στο Journal of Psychosomatic Medicine, η συμπεριφορά αυτή αντί να καθησυχάζει, εντείνει την αγωνία των ατόμων με υψηλό προϋπάρχον άγχος υγείας. Η κατανόηση των μηχανισμών που μας ωθούν στην οθόνη του κινητού στις 2 τα ξημερώματα είναι το πρώτο βήμα για την ανάκτηση του ελέγχου της ψυχικής μας ηρεμίας.

Η τάση να μετατρέπουμε το δωμάτιό μας σε εξεταστήριο στις 2 τα ξημερώματα δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, αλλά η ψηφιακή εποχή έχει προσφέρει τα εργαλεία για την εκτόξευση της κυβερνοχονδρίας. Αυτή η κατάσταση — η οποία ορίζει την ψυχαναγκαστική χρήση του διαδικτύου για την αναζήτηση ιατρικών πληροφοριών — δημιουργεί ένα παράδοξο όπου η γνώση δεν φέρνει τη γαλήνη, αλλά τον πανικό. Η κυβερνοχονδρία τρέφεται από την ανάγκη μας για έλεγχο, όμως στην πραγματικότητα μας παραδίδει σε έναν ατέρμονο λαβύρινθο πιθανοτήτων.

1. Η αναζήτηση μιας καθησύχασης που δεν έρχεται ποτέ

Το πρώτο σημάδι είναι η ψευδαίσθηση της ανακούφισης. Ξεκινάτε την έρευνα ελπίζοντας να διαβάσετε ότι το σύμπτωμά σας είναι αθώο, και μόλις το βρείτε, νιώθετε ήρεμοι για λίγα λεπτά. Σύντομα όμως, η αμφιβολία επιστρέφει δριμύτερη, ωθώντας σας σε νέα αναζήτηση για να «σιγουρευτείτε».

Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται υπερβολική αναζήτηση καθησύχασης. Κάθε φορά που ελέγχετε το Google και νιώθετε προσωρινά καλύτερα, εκπαιδεύετε τον εγκέφαλό σας ότι ο έλεγχος είναι η λύση, ενώ στην πραγματικότητα συντηρείτε το άγχος σας.

2. Η απόλυτη δυσανεξία στην αβεβαιότητα

«Κι αν είναι κάτι σοβαρό;» Αυτή η ερώτηση είναι ο κινητήριος μοχλός πίσω από την εμμονική έρευνα. Η δυσανεξία στην αβεβαιότητα είναι ένας γνωστικός μηχανισμός όπου το άτομο αδυνατεί να αποδεχτεί ότι η ζωή και η ιατρική δεν προσφέρουν 100% εγγυήσεις.

Οι αναλυτές των κοινωνικών τάσεων επισημαίνουν ότι απαιτούμε από το διαδίκτυο απόλυτες απαντήσεις που ούτε οι πιο έμπειροι γιατροί δεν μπορούν να δώσουν. Η ιατρική βασίζεται σε στατιστικές πιθανότητες, κάτι που ο αγχώδης εγκέφαλος μεταφράζει ως άμεσο κίνδυνο.

3. Η εμμονική παρακολούθηση του σώματος

Η υπερεπαγρύπνηση μετατρέπει κάθε φυσιολογικό σωματικό σκίρτημα σε σήμα κινδύνου. Όταν εστιάζετε υπερβολικά σε έναν πόνο ή έναν παλμό, ο εγκέφαλος μεγεθύνει την αίσθηση, κάνοντάς την να φαίνεται πιο έντονη και ανησυχητική από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών ψυχικής υγείας, ο διαρκής αυτοέλεγχος (όπως η μέτρηση της πίεσης πολλές φορές την ημέρα) μπορεί να προκαλέσει τεχνητή αύξηση των συμπτωμάτων λόγω του στρες που προκαλεί η ίδια η διαδικασία ελέγχου.

4. Η εμπιστοσύνη στον αλγόριθμο έναντι του ειδικού

Ένα ανησυχητικό μοτίβο είναι η τάση να αμφισβητούμε τη διάγνωση του γιατρού και να επιστρέφουμε στο σπίτι για να την «επαληθεύσουμε» online. Αυτή η δυσπιστία προς τους επαγγελματίες πηγάζει από την ανάγκη του άγχους να βρει μια απάντηση που να ταιριάζει απόλυτα με τους φόβους μας.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς υγείας ότι οι ασθενείς συχνά υποκαθιστούν τα χρόνια σπουδών με λίγες ώρες αναζήτησης. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης στον γιατρό, αλλά η κυριαρχία του φόβου που ακυρώνει κάθε λογική εξήγηση.

5. Η καταστροφολογία των αποτελεσμάτων

Όταν πληκτρολογείτε ένα σύμπτωμα, ο εγκέφαλός σας κάνει επιλεκτική ανάγνωση. Αγνοεί τις κοινές και αθώες εξηγήσεις και «κλειδώνει» στις πιο σπάνιες και θανατηφόρες διαγνώσεις. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται καταστροφολογία.

Οι μηχανές αναζήτησης συχνά εμφανίζουν ψηλά τα πιο «δημοφιλή» αποτελέσματα, τα οποία τυγχάνει να είναι και τα πιο τρομακτικά. Ο αγχώδης χρήστης το εκλαμβάνει αυτό ως υψηλή πιθανότητα, ενώ πρόκειται απλώς για υψηλή επισκεψιμότητα της σελίδας.

6. Η αποφυγή της πραγματικής ιατρικής φροντίδας

Παραδόξως, όσοι ερευνούν μανιωδώς online συχνά καθυστερούν το ραντεβού με τον γιατρό. Ο λόγος είναι ο φόβος της οριστικής κακής είδησης. Η ψηφιακή αναζήτηση λειτουργεί ως υποκατάστατο που προσφέρει μια ψευδαίσθηση δράσης χωρίς την «απειλή» μιας πραγματικής εξέτασης.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας, τονίζεται ότι η πληροφοριακή υπερφόρτωση συχνά παραλύει τον ασθενή. Η υπερφόρτωση αρνητικών ερεθισμάτων οδηγεί σε μια κατάσταση σύγχυσης όπου η πραγματική λύση φαντάζει πιο τρομακτική από το ίδιο το πρόβλημα.

Η επόμενη μέρα και η διαχείριση του ψηφιακού άγχους

Η απεξάρτηση από το «Dr. Google» απαιτεί συνειδητή προσπάθεια και αποδοχή της αβεβαιότητας. Το κλειδί δεν είναι να σταματήσετε να ενδιαφέρεστε για την υγεία σας, αλλά να αναγνωρίσετε πότε η έρευνα μετατρέπεται από ενημέρωση σε ψυχαναγκασμό.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η θεραπεία του άγχους είναι συχνά πιο αποτελεσματική από την αναζήτηση νέων ιατρικών εξετάσεων. Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε αυτά τα μοτίβα, η συζήτηση με έναν ειδικό για το ίδιο το άγχος σας μπορεί να είναι η πιο λυτρωτική διάγνωση που θα λάβετε ποτέ.