9 συμπεριφορές που προδίδουν αμέσως όσους προσποιούνται ότι είναι πλούσιοι σύμφωνα με την ψυχολογία

Η ψυχολογία της κοινωνικής σηματοδότησης αποκαλύπτει ότι η ανάγκη για προβολή πλούτου συχνά πηγάζει από βαθιά οικονομική ανασφάλεια. Ενώ οι πραγματικά εύποροι επιλέγουν την αθόρυβη πολυτέλεια, όσοι υποκρίνονται υιοθετούν 9 συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς που λειτουργούν ως αδιάψευστα «tells» της πραγματικής τους κατάστασης.

Η τάση για επιδεικτική κατανάλωση (Conspicuous Consumption) δεν είναι νέο φαινόμενο, αλλά στην εποχή των social media έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας. Η κοινωνική ψυχολογία εξηγεί ότι η προσποίηση πλούτου λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας απέναντι στον φόβο της κοινωνικής απαξίωσης, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση ανώτερου status.

1. Η συνεχής αναφορά σε επώνυμες μάρκες

Οι άνθρωποι που προσποιούνται ότι είναι εύποροι συχνά δεν μπορούν να ολοκληρώσουν μια συζήτηση χωρίς να αναφέρουν designer labels. Χρησιμοποιούν τα ονόματα μεγάλων οίκων μόδας ως εργαλεία κοινωνικής επικύρωσης, ακόμη και σε άσχετες συζητήσεις για τον καιρό ή την καθημερινότητα.

Σύμφωνα με τη θεωρία της κοινωνικής σηματοδότησης, η ανάγκη για συνεχή προβολή λογοτύπων προδίδει την έλλειψη εσωτερικής ασφάλειας. Οι πραγματικά πλούσιοι προτιμούν την ποιότητα χωρίς την ανάγκη για εξωτερική διαφήμιση της περιουσίας τους.

2. Η ψυχαναγκαστική φωτογράφιση κάθε πολυτελούς στιγμής

Η ανάγκη να τεκμηριωθεί κάθε «πολυτελής» στιγμή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ένα από τα πιο κοινά σημάδια προσποίησης. Από τις κάρτες επιβίβασης στην πρώτη θέση μέχρι τα κλειδιά του αυτοκινήτου που τοποθετούνται στρατηγικά στο πλάνο, η εστίαση είναι στην εικόνα της εμπειρίας και όχι στην ίδια την εμπειρία.

Αυτή η συμπεριφορά πηγάζει από μια βαθιά ανάγκη για επικύρωση από τρίτους. Όταν η αυτοεκτίμηση εξαρτάται από τα «likes» των άλλων, η επίδειξη πλούτου γίνεται μια διαρκής παράσταση που απαιτεί συνεχή τροφοδότηση με νέο περιεχόμενο.

3. Οι περίπλοκες εξηγήσεις για κάθε αγορά

Όταν κάποιος προσποιείται, συχνά νιώθει την ανάγκη να δικαιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο απέκτησε ένα ακριβό αντικείμενο. Θα ακούσετε ιστορίες για «ειδικές διασυνδέσεις», χονδρικές τιμές ή απίστευτες ευκαιρίες που μόνο εκείνοι κατάφεραν να βρουν.

Αυτές οι περίτεχνες δικαιολογίες λειτουργούν ως προληπτική άμυνα ενάντια στον σκεπτικισμό των άλλων. Οι πραγματικά εύποροι δεν νιώθουν την ανάγκη να απολογηθούν ή να εξηγήσουν τις αγοραστικές τους επιλογές σε κανέναν.

4. Η έντονη κριτική στις επιλογές των άλλων

Τίποτα δεν αποκαλύπτει την οικονομική ανασφάλεια ταχύτερα από την κρίση για το πώς ξοδεύουν οι άλλοι τα χρήματά τους. Όσοι υποκρίνονται συχνά χλευάζουν τους άλλους για την αγορά «κατώτερων» brands, προσπαθώντας να εξυψώσουν τον εαυτό τους μέσω της υποτίμησης των γύρω τους.

Αυτή η συμπεριφορά αποτελεί κλασική προβολή (projection) των δικών τους φόβων. Η πραγματική οικονομική αυτοπεποίθηση σημαίνει ότι δεν σε απασχολεί πού ψωνίζουν οι άλλοι ή τι επιλέγουν να φορέσουν στην καθημερινότητά τους.

5. Η αποφυγή πληρωμής του λογαριασμού

Παρά την εικόνα της αφθονίας που προσπαθούν να καλλιεργήσουν, οι άνθρωποι αυτοί συχνά αποφεύγουν να πληρώσουν τον λογαριασμό. Θα παρατηρήσετε ξαφνικές επισκέψεις στην τουαλέτα, «ξεχασμένα» πορτοφόλια ή περίπλοκες προτάσεις για τον διαχωρισμό των εξόδων μέχρι το τελευταίο λεπτό.

Σε πολλές περιπτώσεις, όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ για τις παραγγελίες σε εστιατόρια, η ανάγκη για επίδειξη σταματά εκεί που αρχίζει η πραγματική δαπάνη. Η προσποίηση σταματά όταν πρέπει να βγει η πιστωτική κάρτα από την τσέπη.

6. Η εμμονή με την περιουσία των άλλων

Γνωρίζουν την ακριβή τιμή του σπιτιού του γείτονα, το μοντέλο του αυτοκινήτου του συναδέλφου και τον πιθανό μισθό κάθε γνωστού τους. Αυτή η εμμονική σύγκριση αποκαλύπτει ότι η αξία τους καθορίζεται αποκλειστικά από τη θέση τους στην κοινωνική ιεραρχία.

Σύμφωνα με παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων, η συνεχής μέτρηση των οικονομικών στοιχείων των άλλων είναι δείκτης βαθιάς ανασφάλειας. Όσοι είναι σίγουροι για τα οικονομικά τους, εστιάζουν στους δικούς τους στόχους και όχι στο τι οδηγεί ο διπλανός τους.

7. Η ζωή πάνω από τις πραγματικές δυνατότητες

Όταν ο τρόπος ζωής κάποιου υπερβαίνει δραματικά τα εμφανή εισοδήματά του, συνήθως πρόκειται για προσποίηση. Ένας υπάλληλος εισαγωγικού επιπέδου με παπούτσια 2.000 ευρώ ή κάποιος που παραπονιέται για τους λογαριασμούς αλλά σχεδιάζει πανάκριβες διακοπές, στέλνει αντιφατικά μηνύματα.

Η προσπάθεια αυτή για προβολή status symbols συχνά οδηγεί σε οικονομική εξάντληση. Ο πραγματικός πλούτος αφορά την οικονομική ελευθερία και όχι την επίδειξη αντικειμένων που δεν μπορείς να αντέξεις οικονομικά.

8. Η αμυντική στάση σε θέματα χρημάτων

Οποιαδήποτε συζήτηση για προϋπολογισμό ή αποταμίευση προκαλεί εκνευρισμό σε όσους προσποιούνται. Ερμηνεύουν κάθε οικονομική ερώτηση ως προσωπική επίθεση ή προσπάθεια αποκάλυψης της αλήθειας τους, καταφεύγοντας σε διαλέξεις για την «ποιότητα».

Αυτή η αμυντικότητα πηγάζει από τον φόβο της έκθεσης. Η γνωστική ασυμφωνία μεταξύ της εικόνας που προβάλλουν και της πραγματικής τους κατάστασης δημιουργεί ένα διαρκές άγχος που εκδηλώνεται ως επιθετικότητα.

9. Η υπερβολή στις διασυνδέσεις και τις ευκαιρίες

Κάθε γνωριμία τους είναι ένας «στενός φίλος» και κάθε επαγγελματική επαφή μια «μεγάλη συμφωνία στα σκαριά». Προσπαθούν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση εγγύτητας με την εξουσία και τον πλούτο, ελπίζοντας ότι λίγη από τη λάμψη των άλλων θα μεταφερθεί και σε εκείνους.

Η επόμενη μέρα της αυθεντικότητας

Η αναγνώριση αυτών των συμπεριφορών δεν έχει στόχο την καταδίκη των άλλων, αλλά την κατανόηση των κινήτρων μας. Η αυθεντικότητα είναι αυτή που προσελκύει τις σωστές ευκαιρίες και τους ουσιαστικούς ανθρώπους στη ζωή μας.

Όταν σταματάμε να επενδύουμε στην εντύπωση που προκαλούμε σε αγνώστους, μπορούμε να αρχίσουμε να χτίζουμε πραγματικό πλούτο. Η αληθινή οικονομική και συναισθηματική ασφάλεια δεν χρειάζεται ποτέ να φωνάξει για να ακουστεί.