- Η κοινωνική διαίσθηση βασίζεται στην ανάγνωση των μη λεκτικών σημάτων.
- Φράσεις όπως το «χωρίς παρεξήγηση» λειτουργούν ως επικοινωνιακά εμπόδια.
- Η διόρθωση ασήμαντων λεπτομερειών ακυρώνει την εμπειρία του συνομιλητή.
- Η ειλικρίνεια πρέπει να συνοδεύεται από ενσυναίσθηση για να είναι εποικοδομητική.
- Μικρές αλλαγές στο λεξιλόγιο μπορούν να βελτιώσουν θεαματικά τις σχέσεις.
Η κοινωνική διαίσθηση αποτελεί την ικανότητα να «διαβάζουμε» το δωμάτιο και να αποκωδικοποιούμε τα μη λεκτικά μηνύματα των γύρω μας. Ορισμένες λεκτικές συνήθειες, ωστόσο, λειτουργούν ως επικοινωνιακά εμπόδια, απομακρύνοντας τους άλλους χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε, καθώς δίνουν προτεραιότητα στην αυτοεπιβεβαίωση έναντι της σύνδεσης.
| Φράση προς Αποφυγή | Ψυχολογικό Αποτύπωμα |
|---|---|
| «Χωρίς παρεξήγηση» | Προετοιμάζει για επίθεση |
| «Φαίνεσαι κουρασμένος» | Επισήμανση αρνητικής εμφάνισης |
| «Ηρέμησε» | Ακύρωση και υποτίμηση συναισθήματος |
| «Σου τα έλεγα εγώ» | Επίδειξη ανωτερότητας σε στιγμή αδυναμίας |
| «Εσύ πάντα/ποτέ» | Εγκλωβισμός σε άμυνα |
Η ικανότητα της επικοινωνίας δεν περιορίζεται μόνο στη σωστή χρήση της γλώσσας, αλλά βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κοινωνική διαίσθηση — την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε και να ερμηνεύουμε τα κοινωνικά σήματα και τις διαθέσεις των άλλων σε πραγματικό χρόνο. Αυτό το φαινόμενο συχνά συνδέεται με την κοινωνική νοημοσύνη, η οποία καθορίζει το πόσο αρμονικά μπορούμε να συνυπάρξουμε σε ένα σύνολο χωρίς να προκαλούμε αμήχανες ή εχθρικές στιγμές.
Η ειλικρίνεια χωρίς ευγένεια είναι απλώς σκληρότητα με καλύτερο μάρκετινγκ.
Κοινωνική Ψυχολογία, Βασική Αρχή
1. «Στην πραγματικότητα, αυτό που έγινε ήταν…»
Αυτή η φράση εμφανίζεται συνήθως όταν κάποιος μοιράζεται μια ιστορία και ο συνομιλητής σπεύδει να διορθώσει ασήμαντες λεπτομέρειες. Αυτή η συνήθεια στέλνει το μήνυμα ότι το να έχετε δίκιο είναι πιο σημαντικό από την ίδια τη σύνδεση.
Όταν διορθώνουμε διαρκώς τους άλλους, τους κάνουμε να νιώθουν ότι ακυρώνονται. Ο αφηγητής μοιράζεται μια εμπειρία, δεν καταθέτει σε δικαστήριο, οπότε η ακρίβεια των λεπτομερειών έρχεται σε δεύτερη μοίρα.
2. «Χωρίς παρεξήγηση, αλλά…»
Τίποτα καλό δεν ακολουθεί ποτέ μετά από αυτές τις τρεις λέξεις. Οι άνθρωποι με περιορισμένη κοινωνική επίγνωση χρησιμοποιούν αυτή τη φράση πιστεύοντας ότι τους δίνει την άδεια να πουν κάτι σκληρό ή προσβλητικό.
Στην πραγματικότητα, λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα που θέτει τον ακροατή σε άμυνα. Αν νιώθετε την ανάγκη να προλογίσετε κάτι με αυτόν τον τρόπο, είναι προτιμότερο να μην το πείτε καθόλου.
3. «Απλώς είμαι ειλικρινής»
Η ειλικρίνεια χωρίς ευγένεια είναι συχνά σκληρότητα με καλύτερο περιτύλιγμα. Πολλοί κρύβονται πίσω από αυτή τη φράση μετά από περιττή κριτική, μπερδεύοντας την ωμότητα με τη βοήθεια.
Η πραγματική ειλικρίνεια περιλαμβάνει την επίγνωση του αν η γνώμη σας είναι απαραίτητη ή εποικοδομητική. Μερικές φορές, η πιο ειλικρινής πράξη είναι να αναγνωρίσετε πότε η σιωπή εξυπηρετεί καλύτερα την κατάσταση.
4. «Φαίνεσαι κουρασμένος»
Αυτή η παρατήρηση σπάνια βοηθάει κάποιον, καθώς το μόνο που κάνει είναι να επισημαίνει ότι κάποιος δείχνει χειρότερα από το συνηθισμένο. Όποιος είναι κουρασμένος, το γνωρίζει ήδη.
Αντί για σχόλια σχετικά με την εμφάνιση, δοκιμάστε να ρωτήσετε «Πώς είσαι;». Αυτό δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον και υποστήριξη χωρίς να προκαλεί ανασφάλεια στον συνομιλήτη σας.
5. «Αυτό μου θυμίζει όταν εγώ…»
Προτεινόμενο 8 αθόρυβα σημάδια που μαρτυρούν βαθιά μοναξιά πίσω από ένα «είμαι καλά»
Η πειρατεία της συζήτησης συμβαίνει όταν κάθε ιστορία που μοιράζεται κάποιος γίνεται εφαλτήριο για τις δικές σας εμπειρίες. Αυτό το μοτίβο μπορεί να καταστρέψει κάθε συζήτηση, καθώς διακόπτει τη ροή της ενσυναίσθησης.
Η ενεργητική ακρόαση σημαίνει να αφήνετε τους άλλους να ολοκληρώνουν τις σκέψεις τους. Αναγνωρίστε πότε κάποιος χρειάζεται να ακουστεί και όχι να βρει έναν «ανταγωνιστή» στις εμπειρίες.
6. «Γιατί το έκανες με αυτόν τον τρόπο;»
Αυτή η ερώτηση μπορεί να ακούγεται αθώα, αλλά συχνά μεταφέρει μια κατηγορία μεταμφιεσμένη σε περιέργεια. Αντί για γνήσιο ενδιαφέρον, υποδηλώνει επικριτική διάθεση για τις επιλογές του άλλου.
Μια καλύτερη προσέγγιση θα ήταν: «Πες μου περισσότερα για τη διαδικασία σου». Αυτό δείχνει ενδιαφέρον για την οπτική γωνία του άλλου χωρίς την υποκείμενη κριτική που προκαλεί αμυντικότητα.
7. «Δεν θέλω να σε διακόψω, αλλά…»
Αυτή η φράση είναι η λεκτική ισοδύναμη του «ξέρω ότι αυτό που κάνω είναι λάθος, αλλά θα το κάνω ούτως ή άλλως». Η χρήση της δεν δικαιολογεί τη διακοπή, αλλά την υπογραμμίζει.
Αν πιάσετε τον εαυτό σας να το λέει, σταματήστε. Περιμένετε ένα φυσικό κενό στη συζήτηση, καθώς η άποψή σας θα παραμείνει εξίσου έγκυρη και λίγα λεπτά αργότερα.
8. «Σου τα έλεγα εγώ»
Αυτές είναι τέσσερις λέξεις που δεν έχουν βελτιώσει ποτέ καμία κατάσταση. Οι άνθρωποι που στερούνται κοινωνικής επίγνωσης συχνά δεν μπορούν να αντισταθούν στην ανάγκη να επιβεβαιώσουν την ορθότητα της κρίσης τους.
Όταν κάποιος συνειδητοποιεί ένα λάθος του, δεν χρειάζεται μια ανακοίνωση νίκης από εσάς. Χρειάζεται υποστήριξη και όχι κάποιον να τον «χτυπάει» την ώρα που είναι ήδη πεσμένος.
9. «Εσύ πάντα…» ή «Εσύ ποτέ…»
Οι απόλυτες δηλώσεις σπάνια αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα και σχεδόν πάντα κλιμακώνουν τις συγκρούσεις. Αυτές οι γενικεύσεις αναγκάζουν τους ανθρώπους να υπερασπιστούν τον χαρακτήρα τους αντί να λύσουν το πρόβλημα.
Αντικαταστήστε το «πάντα» και το «ποτέ» με συγκεκριμένα παραδείγματα αυτού που σας ενοχλεί. Αυτό επιτρέπει μια εποικοδομητική συζήτηση χωρίς να εγκλωβίζει τον συνομιλητή σε μια γωνία.
10. «Ηρέμησε»
Έχει ηρεμήσει ποτέ κανείς στην ιστορία των ανθρώπινων σχέσεων αφού του είπαν να ηρεμήσει; Αυτή η φράση δείχνει θεμελιώδη παρανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν τα συναισθήματα.
Σύμφωνα με κοινωνικούς ερευνητές, η αναγνώριση των συναισθημάτων λειτουργεί πολύ καλύτερα από την προσπάθεια καταστολής τους. Δοκιμάστε να πείτε: «Βλέπω ότι είσαι αναστατωμένος, πώς μπορώ να βοηθήσω;».
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων στον εαυτό μας δεν είναι λόγος για αυτοκριτική, αλλά μια ευκαιρία για εξέλιξη. Στους κύκλους των ειδικών ψυχικής υγείας επισημαίνεται ότι η επικοινωνία είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται μέσω της αυτοπαρατήρησης.
Ξεκινήστε παρατηρώντας τις συζητήσεις σας αυτή την εβδομάδα και επιλέξτε μία φράση για να αντικαταστήσετε. Οι πραγματικά συμπαθείς άνθρωποι συχνά διακρίνονται από αυτή ακριβώς την προθυμία να προσαρμόζουν τον λόγο τους για να διευκολύνουν τη σύνδεση.
Πώς να βελτιώσετε την κοινωνική σας επίγνωση
- Εξασκηθείτε στην παύση τριών δευτερολέπτων πριν απαντήσετε σε κάτι συναισθηματικό.
- Αντικαταστήστε τις κρίσεις με ερωτήσεις που ξεκινούν με το «πώς» ή το «τι».
- Παρατηρήστε τις αντιδράσεις των άλλων (βλέμμα, στάση σώματος) όταν μιλάτε.
- Αποφύγετε να στρέφετε τη συζήτηση στον εαυτό σας αν ο άλλος δεν έχει ολοκληρώσει.
- Ζητήστε ειλικρινή ανατροφοδότηση από άτομα που εμπιστεύεστε για τον τρόπο που επικοινωνείτε.
