- Ο Στέφανος Μουαγκιέ υπερασπίζεται την επιλογή μαύρης ηθοποιού για την Ωραία Ελένη.
- Διαχωρισμός μεταξύ μυθολογικών προσώπων και ιστορικών δεδομένων.
- Καταγγελία για επιλεκτική ηθική στην τέχνη με αναφορά στον Οθέλλο.
- Σύνδεση των αντιδράσεων με συγκεκριμένα πολιτικά ιδεολογήματα.
Στην εκπομπή «Ραντεβού το ΣΚ» και τον Κωνσταντίνο Αρτσίτα μίλησε ο Στέφανος Μουαγκιέ, τοποθετούμενος στην παγκόσμια συζήτηση για την εκπροσώπηση των φυλών στην τέχνη. Ο ηθοποιός υπεραμύνθηκε της επιλογής του Κρίστοφερ Νόλαν για μια μαύρη Ωραία Ελένη, υπογραμμίζοντας τη θεμελιώδη διαφορά μεταξύ ιστορικής καταγραφής και μυθολογικής ερμηνείας, η οποία επιτρέπει πλήρη σκηνοθετική ελευθερία.
| Θεματική Ενότητα | Θέση Στέφανου Μουαγκιέ |
|---|---|
| Φύση Χαρακτήρων | Μυθολογικά πρόσωπα, όχι ιστορικά |
| Καλλιτεχνική Ελευθερία | Ο σκηνοθέτης έχει το δικαίωμα επιλογής |
| Σύγκριση Ρόλων | Αναφορά σε λευκούς ηθοποιούς ως Οθέλλο |
| Κριτική Αντιδράσεων | Σύνδεση με ακροδεξιά πολιτικά κίνητρα |
Η συζήτηση γύρω από το color-blind casting — η πρακτική επιλογής ηθοποιών χωρίς γνώμονα το χρώμα του δέρματος για ρόλους που δεν ορίζονται ρητά από την εθνικότητά τους — έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο της διεθνούς καλλιτεχνικής σκηνής. Η επιλογή του Κρίστοφερ Νόλαν να αναθέσει τον ρόλο της Ωραίας Ελένης σε μαύρη ηθοποιό πυροδότησε ένα κύμα σχολίων, το οποίο ο Στέφανος Μουαγκιέ επιχειρεί να αποδομήσει μέσω της λογικής της μυθοπλασίας.
Ελπίζω όσοι πειράχτηκαν με τη μαύρη Ελένη, να πειράχτηκαν και με τον Οθέλλο που τον υποδύονται λευκοί ηθοποιοί.
Στέφανος Μουαγκιέ, Ηθοποιός
Η μυθολογία ως πεδίο απόλυτης σκηνοθετικής ελευθερίας
Σύμφωνα με τον ηθοποιό, η Ωραία Ελένη και ο Αχιλλέας αποτελούν χαρακτήρες της μυθολογίας και όχι ιστορικά πρόσωπα με τεκμηριωμένη βιολογική ταυτότητα. Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς επιτρέπει στον δημιουργό να πειραματιστεί με τα σύμβολα, απομακρυνόμενος από την ανάγκη για ρεαλιστική απεικόνιση.
«Από τη στιγμή που είναι μυθολογία και όχι πραγματικά πρόσωπα, ο σκηνοθέτης μπορεί να κάνει ό,τι θέλει», τόνισε χαρακτηριστικά στο ρεπορτάζ της εκπομπής Ραντεβού το ΣΚ. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με την ανάγκη για κοινωνική συμπερίληψη, όπως έχει αναφερθεί και σε περιπτώσεις άλλων καλλιτεχνών που ερεύνησαν τη σημασία της ορατότητας στην ελληνική μυθοπλασία.
Το παράδειγμα του Οθέλλου και η «ηθική α λα καρτ»
Ο Στέφανος Μουαγκιέ προχώρησε σε μια καυστική σύγκριση, αναφέροντας το παράδειγμα του Οθέλλου. Επεσήμανε πως για δεκαετίες, λευκοί ηθοποιοί υποδύονταν τον συγκεκριμένο χαρακτήρα χωρίς να εγείρονται ανάλογες κοινωνικές αντιδράσεις, γεγονός που καταδεικνύει μια επιλεκτική ευαισθησία από μερίδα του κοινού.
«Ελπίζω όσοι πειράχτηκαν με τη μαύρη Ελένη, να πειράχτηκαν και με τον Οθέλλο που τον υποδύονται λευκοί ηθοποιοί», δήλωσε, κάνοντας λόγο για «ηθική α λα καρτ». Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει το διπλό πρότυπο που συχνά διέπει την κριτική απέναντι σε πολυπολιτισμικές διανομές ρόλων.
Παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων επισημαίνουν ότι τέτοιες αντιπαραθέσεις συχνά ξεπερνούν τα όρια της τέχνης και μετατρέπονται σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης. Ο Μουαγκιέ δεν δίστασε να συνδέσει τις δημόσιες τοποθετήσεις κατά της επιλογής του Νόλαν με το φάσμα ακροδεξιών ιδεών, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική ιδεολογία επηρεάζει την αισθητική κρίση.
Η τηλεοπτική διαχείριση των δηλώσεων
Η αναπαραγωγή τέτοιων δηλώσεων από τα μέσα ενημέρωσης συχνά συνοδεύεται από έντονο σχολιασμό, όπως έχει παρατηρηθεί και σε άλλες πρόσφατες τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις. Η ανάγκη για δημόσιο διάλογο γύρω από την ταυτότητα και την τέχνη παραμένει επιτακτική, ειδικά όταν αγγίζει θέματα που θεωρούνται «εθνικά σύμβολα».
Εν κατακλείδι, η τοποθέτηση του ηθοποιού επαναφέρει το ερώτημα αν η τέχνη οφείλει να αναπαράγει στερεότυπα ή να τα προκαλεί. Η περίπτωση της μαύρης Ωραίας Ελένης αποτελεί πλέον ένα case study για το πώς η παγκόσμια ποπ κουλτούρα επαναπροσδιορίζει τους κλασικούς μύθους για το σύγχρονο κοινό.