Πρωταγωνιστές: Ο Σταύρος Θεοδωράκης αναζητά την αλήθεια πίσω από τον «Καποδίστρια» του Γιάννη Σμαραγδή

Απόψε, λίγο μετά τα μεσάνυχτα στον Alpha, η εκπομπή «Πρωταγωνιστές» με τον Σταύρο Θεοδωράκη καταδύεται στον θρύλο του Ιωάννη Καποδίστρια, εξερευνώντας τα όρια μεταξύ κινηματογραφικής μυθοπλασίας και ιστορικής πραγματικότητας. Με τη συμμετοχή του σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή και της ιστορικού Χριστίνας Κουλούρη, η εκπομπή φωτίζει τις πτυχές της ζωής του πρώτου Κυβερνήτη που εξακολουθούν να διχάζουν την κοινή γνώμη.

Η τηλεοπτική επιστροφή των «Πρωταγωνιστών» συμπίπτει με μια περίοδο όπου ο Ιωάννης Καποδίστριας βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, κυρίως λόγω της τεράστιας εμπορικής επιτυχίας της βιογραφικής ταινίας του Γιάννη Σμαραγδή. Το κινηματογραφικό έργο έχει ήδη προκαλέσει μια πρωτοφανή έκρηξη πωλήσεων στα βιβλιοπωλεία, αποδεικνύοντας ότι η προσωπικότητα του πρώτου Κυβερνήτη παραμένει ένας ισχυρός πόλος έλξης για τη συλλογική μνήμη των Ελλήνων.

Η κοσμοθεωρία του Γιάννη Σμαραγδή και το «μη ορατό»

Ο Σταύρος Θεοδωράκης επισκέπτεται τον δημιουργό στο προσωπικό του περιβάλλον, επιδιώκοντας να αποκωδικοποιήσει την καλλιτεχνική ματιά πίσω από την υπερπαραγωγή των 7 εκατομμυρίων ευρώ. Ο Γιάννης Σμαραγδής αναλύει τη δική του κοσμοθεωρία, εστιάζοντας σε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «μη ορατό», μια πνευματική διάσταση που καθόρισε τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισε τον Κόμη Καποδίστρια.

Η συζήτηση επεκτείνεται στις δυσκολίες της παραγωγής και στις έντονες κριτικές που δέχτηκε το έργο, με τον σκηνοθέτη να υπεραμύνεται της ανάγκης για υψηλά πρότυπα στη σύγχρονη εποχή. Παρά τις αιχμηρές τοποθετήσεις συναδέλφων του, ο Σμαραγδής παραμένει προσηλωμένος στο όραμά του για έναν Καποδίστρια-Μεσσία που θυσιάστηκε για την πατρίδα.

Ιστορικός ρεαλισμός και η «δικτατορία» του Κυβερνήτη

Στο πλευρό του Σταύρου Θεοδωράκη βρίσκεται η Χριστίνα Κουλούρη, Πρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου, η οποία αναλαμβάνει να διαχωρίσει τους ιστορικούς μύθους από τα πραγματικά γεγονότα. Η διακεκριμένη ιστορικός αναφέρεται στην έννοια του κυβερνητικού συγκεντρωτισμού — η συγκέντρωση των εξουσιών σε ένα πρόσωπο για την ταχεία λήψη αποφάσεων σε περιόδους κρίσης — εξηγώντας ότι ο Καποδίστριας δεν κήρυξε δικτατορία αυθαίρετα.

Σύμφωνα με την ακαδημαϊκή ανάλυση, η αναστολή του Συντάγματος έγινε με την έγκριση της Βουλής, σε μια προσπάθεια να επιβληθεί τάξη σε ένα διαλυμένο κράτος. Αυτή η θεσμική προσέγγιση έρχεται σε αντίθεση με τις αναλύσεις άλλων ιστορικών που προειδοποιούν για την επικίνδυνη διχοτόμηση μεταξύ «αγίων» και «προδοτών» που συχνά καλλιεργεί η μυθοπλασία.

Το Ναύπλιο και το χρονικό της δολοφονίας

Οι «Πρωταγωνιστές» ταξίδεψαν στο Ναύπλιο, ακολουθώντας τα βήματα του Κυβερνήτη μέχρι το μοιραίο πρωινό της 27ης Σεπτεμβρίου 1831. Η εκπομπή αναζητά τα κίνητρα που όπλισαν τα χέρια των δολοφόνων, διερευνώντας αν επρόκειτο για μια προσωπική βεντέτα ή για μια καλά οργανωμένη πολιτική συνωμοσία με διεθνείς προεκτάσεις.

Στους διαδρόμους της ακαδημαϊκής κοινότητας, επισημαίνεται από παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων ότι η επιτυχία της ταινίας οφείλεται στην ανάγκη του κοινού για ηγετικές φυσιογνωμίες που εμπνέουν εμπιστοσύνη. Η εκπομπή εξετάζει πώς η κινηματογραφική εικόνα του Αντώνη Μυριαγκού στον ρόλο του Καποδίστρια επηρεάζει την αντίληψη των νέων γενιών για την ιστορία.

Η επόμενη μέρα για την ιστορική μνήμη

Η αποψινή εκπομπή δεν αποτελεί απλώς μια παρουσίαση μιας ταινίας, αλλά μια βαθιά τομή στη νεότερη ελληνική ιστορία. Η αντιπαραβολή της κινηματογραφικής ματιάς με την επιστημονική τεκμηρίωση προσφέρει στους θεατές τα εργαλεία για να κατανοήσουν το πολύπλοκο παρελθόν της χώρας.

Εν αναμονή της προβολής, κοινωνικοί ερευνητές τονίζουν ότι τέτοιου είδους αφιερώματα λειτουργούν ως καταλύτες για την επανεκτίμηση των εθνικών συμβόλων. Το ερώτημα παραμένει: Μπορεί η τέχνη να συμβιωθεί με την ιστορική αλήθεια χωρίς να την αλλοιώνει, ή η ανάγκη για θρύλους θα υπερισχύει πάντα της στεγνής παράθεσης γεγονότων;