Κωνσταντίνος Ρήγος: Γιατί το hate είναι απαραίτητο για μια ισορροπημένη κοινωνία

Ο καταξιωμένος σκηνοθέτης και χορογράφος Κωνσταντίνος Ρήγος παραχώρησε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στο podcast «Ποπ Λάιφ», αναλύοντας τη σκοτεινή αλλά αναγκαία πλευρά των social media. Με αφορμή τη διαχρονική σύνδεση του μίσους με την ανθρώπινη ύπαρξη, εξήγησε πώς η αρνητική κριτική λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη για την προσωπική εξέλιξη και την κοινωνική ισορροπία.

Η ψηφιακή εποχή έχει μετατρέψει την έκφραση των συναισθημάτων σε μια διαρκή δημόσια διαβούλευση, όπου τα όρια μεταξύ εποικοδομητικής κριτικής και τοξικότητας συχνά συγχέονται. Στο πλαίσιο αυτό, η κατανόηση των πρωτόγονων ενστίκτων που οδηγούν στην ακύρωση του «άλλου» αποτελεί κλειδί για την αποκωδικοποίηση της σύγχρονης κοινωνικής δυναμικής και της ανάγκης για ατομική επιβεβαίωση.

Η ψυχολογία του μίσους ως εργαλείο επιβεβαίωσης

Μιλώντας στον Ανδρέα Αλυσανδράτο, ο Κωνσταντίνος Ρήγος υποστήριξε ότι το hate είναι σύμφυτο με την ανθρώπινη φύση. Ο άνθρωπος είναι δομημένος με τέτοιο τρόπο ώστε να βιώνει ακραία συναισθήματα, όπως η αγάπη και το μίσος, τα οποία λειτουργούν συμπληρωματικά στη διαμόρφωση της ταυτότητάς του.

Σύμφωνα με τον δημιουργό, η τάση για ακύρωση του άλλου δεν είναι παρά μια προσπάθεια του ατόμου να επιβεβαιώσει τη δική του ύπαρξη. Αυτή η διαδικασία, αν και συχνά επώδυνη, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ψυχολογικού μηχανισμού που αναζητά την ισορροπία μέσα από την αντίθεση.

Παρόμοιες προκλήσεις στην καλλιτεχνική πορεία έχει περιγράψει και ο Φωκάς Ευαγγελινός, αναφερόμενος στις δυσκολίες και τις ανατροπές του παρασκηνίου που απαιτούν ψυχική ανθεκτικότητα. Η ικανότητα ενός καλλιτέχνη να διαχειρίζεται την αρνητική ενέργεια αποτελεί συχνά το βαρόμετρο της επιτυχίας του.

Η «ανισορροπία» της απόλυτης αποδοχής

Ο Κωνσταντίνος Ρήγος προχώρησε σε μια ενδιαφέρουσα κοινωνική ανάλυση, τονίζοντας ότι μια κοινωνία χωρίς επικριτές θα ήταν στην πραγματικότητα ανισόρροπη. Η απουσία της αντίθετης άποψης, ακόμα και όταν αυτή εκφράζεται με σκληρό τρόπο, αφαιρεί το κίνητρο για εξέλιξη και βελτίωση.

«Αν όλα ήταν τέλεια και όλοι μας αγάπαγαν, πιστεύω ότι μπορεί να γινόμασταν και προβατάκια που απλώς θέλουν μια αγάπη», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η μεταφορά αυτή αναδεικνύει τον κίνδυνο της πνευματικής αδράνειας που επιφέρει η συνεχής αποθέωση και η έλλειψη προκλήσεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις κοινωνικών ερευνητών που παρακολουθούν τις τάσεις του διαδικτύου, η ανάγκη για «αντίλογο» λειτουργεί ως ένας άτυπος μηχανισμός αυτορρύθμισης της συλλογικής ψυχολογίας. Η κριτική, ακόμα και η κακόβουλη, αναγκάζει το άτομο να αναθεωρήσει τις θέσεις του ή να οχυρώσει τις πεποιθήσεις του.

Η δύναμη που πηγάζει από την κριτική

Η κακή κριτική, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως εμπόδιο, αλλά ως πηγή δύναμης. Η αντίδραση που προκαλείται από την αμφισβήτηση είναι αυτή που δίνει την απαραίτητη ώθηση για να προχωρήσει κανείς ένα βήμα παραπέρα.

Αυτή η προσέγγιση θυμίζει τη διαχείριση που επιλέγουν προσωπικότητες όπως ο Νίκος Γκέλια, ο οποίος χρησιμοποιεί το χιούμορ και την ανθεκτικότητα ως εργαλεία απέναντι στις κοινωνικές διακρίσεις. Η μετατροπή της αρνητικής κριτικής σε δημιουργική ενέργεια είναι μια δεξιότητα που απαιτεί αυτογνωσία.

Εν κατακλείδι, η τοποθέτηση του Κωνσταντίνου Ρήγου υπενθυμίζει ότι η κοινωνική συνοχή δεν απαιτεί ομοφωνία, αλλά μια υγιή δόση αντιπαράθεσης. Η ικανότητα να αντέχουμε το «μίσος» και να το μετουσιώνουμε σε δημιουργική δράση είναι ίσως η πιο σημαντική άμυνα στην εποχή της ψηφιακής έκθεσης.