- Η κατοχή πληκτρολογίου δεν συνεπάγεται τη δημοσιογραφική ιδιότητα.
- Διαχωρισμός γεγονότων και προσωπικής άποψης ως θεμέλιο της δεοντολογίας.
- Τα social media αποτελούν διαφορετικό πεδίο από την επαγγελματική δημοσιογραφία.
- Οι αλγόριθμοι επηρεάζουν την ενημέρωση αλλά η κατάσταση θα ισορροπήσει.
- Η επιβολή «γραμμής» εξαρτάται από την προθυμία του δημοσιογράφου.
Ο Γιώργος Κακούσης, παρουσιαστής του ΕΡΤnews, ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από την ψηφιακή ενημέρωση, τονίζοντας πως η κατοχή ενός πληκτρολογίου δεν προσδίδει αυτόματα τη δημοσιογραφική ιδιότητα. Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στην εφημερίδα Real life, ο γνωστός δημοσιογράφος θέτει τις κόκκινες γραμμές της δεοντολογίας και αναλύει τον ρόλο των αλγορίθμων στην καθημερινή μας πληροφόρηση.
| Θεματική Ενότητα | Κεντρική Τοποθέτηση |
|---|---|
| Social Media vs Δημοσιογραφία | Διαφορετικά πεδία που συχνά συγχέονται λανθασμένα. |
| Δημοσιογραφική Δεοντολογία | Αυστηρός διαχωρισμός ρεπορτάζ και σχολιασμού. |
| Ρόλος Αλγορίθμων | Μεταβατική φάση που θα οδηγήσει σε νέα ισορροπία. |
| Επαγγελματική Ηθική | Η ανεξαρτησία είναι ζήτημα προσωπικής στάσης. |
| Πηγή Συνέντευξης | Ένθετο Real life / Πολυξένη Καραμίχα. |
Η μετάβαση από την παραδοσιακή δημοσιογραφία στην εποχή της παντοκρατορίας των αλγορίθμων έχει δημιουργήσει μια θολή ζώνη, όπου η ταχύτητα της πληροφορίας συχνά συγχέεται με την εγκυρότητα του ρεπορτάζ. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παγκόσμιας τάσης, όπου η δημόσια σφαίρα μετατοπίζεται στα κοινωνικά δίκτυα, προκαλώντας συχνά συγκρούσεις δεοντολογίας και επαγγελματικής ταυτότητας.
Όποιος έχει πληκτρολόγιο δεν σημαίνει ότι είναι δημοσιογράφος. Τα social media είναι κάτι τελείως διαφορετικό από τη δημοσιογραφία.
Γιώργος Κακούσης, Δημοσιογράφος & Παρουσιαστής ΕΡΤnews
Η ειδοποιός διαφορά δημοσιογραφίας και κοινωνικών δικτύων
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Γιώργος Κακούσης στην Πολυξένη Καραμίχα, τα social media αποτελούν ένα πεδίο τελείως διαφορετικό από τη δημοσιογραφία. Ο κίνδυνος έγκειται στην εσφαλμένη ταύτιση των δύο, καθώς η ευκολία πρόσβασης στη δημοσίευση δεν συνεπάγεται και την τήρηση των δημοσιογραφικών κανόνων.
Ο παρουσιαστής του ΕΡΤnews υπογράμμισε χαρακτηριστικά ότι «όποιος έχει πληκτρολόγιο δεν σημαίνει ότι είναι δημοσιογράφος». Παρά την αλλαγή στον τρόπο ενημέρωσης και την επίδραση των αλγορίθμων, ο ίδιος θεωρεί αυτές τις προκλήσεις ως «παιδικές ασθένειες» που θα βρουν την ισορροπία τους με την πάροδο του χρόνου.
Προτεινόμενο Μίνα Καραμήτρου: Έφτασαν μέχρι το σπίτι μου για να μου κάψουν το αυτοκίνητο
Η τοποθέτηση αυτή θυμίζει ανάλογες ανησυχίες που έχουν εκφραστεί για την τοξικότητα των social media και το πώς αυτή επηρεάζει τη δημόσια εικόνα των επαγγελματιών της ενημέρωσης, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η ανωνυμία συχνά υπερτερεί της ευθύνης.
Οι κόκκινες γραμμές και ο διαχωρισμός είδησης – σχολίου
Η βασική αρχή που πρέπει να διέπει τον δημοσιογραφικό λόγο, κατά τον Γιώργο Κακούση, είναι ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ γεγονότος και άποψης. Η σύγχυση αυτών των δύο στοιχείων αποτελεί την απαρχή των προβλημάτων στην αξιοπιστία της ενημέρωσης, καθώς το κοινό οφείλει να γνωρίζει πού τελειώνει η είδηση και πού ξεκινά ο σχολιασμός.
Παράλληλα, ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε στην επαγγελματική ακεραιότητα, σημειώνοντας πως η «γραμμή» δεν επιβάλλεται, αλλά είναι ζήτημα προσωπικής προθυμίας του κάθε επαγγελματία. Το ζήτημα της ηθικής στον τηλεοπτικό αέρα παραμένει επίκαιρο, ειδικά όταν προκύπτουν καταγγελίες για αντιδεοντολογική δημοσιογραφία και στοχοποίηση προσώπων.
Στους διαδρόμους των μέσων ενημέρωσης, έμπειροι αναλυτές τονίζουν ότι η διατήρηση της ψυχραιμίας απέναντι στην ψηφιακή πίεση είναι το κλειδί για την επιβίωση του κλάδου. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εμπιστοσύνη του κοινού κερδίζεται μόνο μέσα από τη συνέπεια και την άρνηση υποταγής στον λαϊκισμό των clicks.
Η επόμενη μέρα για την ενημέρωση στην ψηφιακή εποχή
Η πρόκληση για τους σύγχρονους δημοσιογράφους είναι να παραμείνουν πιστοί στην αποστολή τους, χρησιμοποιώντας τα ψηφιακά εργαλεία χωρίς να γίνονται έρμαια αυτών. Η προστασία της επαγγελματικής ταυτότητας απαιτεί συνεχή εγρήγορση και σεβασμό προς τον αναγνώστη ή τον τηλεθεατή.
Όπως έχει επισημανθεί και σε άλλες περιπτώσεις δημόσιου διαλόγου, η ψηφιακή έκθεση απαιτεί στρατηγική και προστασία από τους κινδύνους που ελλοχεύουν στον απρόσωπο κόσμο του διαδικτύου. Η δημοσιογραφία, στην καθαρή της μορφή, παραμένει ο πυλώνας της δημοκρατίας, αρκεί να μην θυσιάζεται στον βωμό της ταχύτητας.
Πώς να ξεχωρίζετε την είδηση από την άποψη
- Ελέγξτε αν το κείμενο περιέχει συναισθηματικά φορτισμένα επίθετα που υποδηλώνουν προσωπική κρίση.
- Αναζητήστε την παράθεση γεγονότων με ημερομηνίες, ονόματα και επίσημες πηγές.
- Διασταυρώστε αν η ίδια πληροφορία μεταδίδεται από περισσότερα από ένα έγκυρα μέσα ενημέρωσης.
- Διακρίνετε αν ο συντάκτης χρησιμοποιεί πρώτο ενικό πρόσωπο, κάτι που συχνά υποδηλώνει προσωπικό σχόλιο.
- Αποφύγετε τίτλους που υπόσχονται «σοκ» ή «δέος», καθώς συχνά υπηρετούν το clickbait και όχι την ενημέρωση.
