Γιώργος Χρυσοστόμου: Η «κανιβαλιστική» οντισιόν με το εσώρουχο και η κληρονομιά του στρατιωτικού θεάτρου

Ο Γιώργος Χρυσοστόμου προχώρησε σε μια αφοπλιστική εξομολόγηση για τις σκοτεινές πτυχές του καλλιτεχνικού χώρου, αποκαλύπτοντας εξευτελιστικές πρακτικές σε οντισιόν που βίωσε στο παρελθόν. Μιλώντας για την κληρονομιά του «χάους» στην εκπαίδευση, ο ηθοποιός ανέλυσε πώς το κίνημα #MeToo λειτούργησε ως αναγκαίο restart απέναντι σε μια στρατιωτικού τύπου νοοτροπία που κυριαρχούσε για δεκαετίες.

Η δημόσια τοποθέτηση του Γιώργου Χρυσοστόμου έρχεται να φωτίσει το παρασκήνιο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, το οποίο για χρόνια παρέμενε εγκλωβισμένο σε αναχρονιστικά πρότυπα. Αυτή η «κληρονομιά του χάους», όπως την χαρακτήρισε, δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά το αποτέλεσμα μιας διαγενεακής μεταφοράς αυταρχικών συμπεριφορών που θεωρούνταν θέσφατο στην υποκριτική.

Η «κανιβαλιστική» διαδικασία των οντισιόν

Ο δημοφιλής ηθοποιός περιέγραψε μια σοκαριστική εμπειρία από τα πρώτα του βήματα, όταν κλήθηκε σε μια οντισιόν που στερούταν κάθε επαγγελματικής δεοντολογίας. Όπως ανέφερε στο Daily Kous Kous, υπήρξε μάρτυρας και θύμα μιας «ρωμαϊκο-κανιβαλιστικής» διαδικασίας, όπου ο σκοπός δεν ήταν η αξιολόγηση του ταλέντου, αλλά ο δημόσιος χλευασμός.

Συγκεκριμένα, του ζητήθηκε να τροποποιήσει το εσώρουχό του με τρόπο που δεν εξυπηρετούσε καμία καλλιτεχνική ανάγκη του ρόλου, απλώς και μόνο για να προκληθεί γέλιο στους παρευρισκόμενους. Ο ίδιος παραδέχτηκε με ειλικρίνεια πως το άφησε «ανωρίμαστο» τότε, αποδεχόμενος μια κατάσταση που σήμερα αναγνωρίζει ως κακοποιητική.

Αυτή η τάση για ταπείνωση του καλλιτέχνη, όπως έχει επισημάνει και η Πηνελόπη Πλάκα σε παρόμοιες αναλύσεις για το #MeToo, αποτελούσε μέρος μιας στρεβλής αντίληψης ότι ο ηθοποιός πρέπει να «σπάσει» για να αποδώσει.

Η κληρονομιά της βίας και το «στρατιωτικό» θέατρο

Αναλύοντας τις ρίζες αυτών των συμπεριφορών, ο Γιώργος Χρυσοστόμου έκανε λόγο για μια εκπαίδευση στρατιωτικού τύπου, η οποία αντανακλά τις πατριαρχικές δομές της ελληνικής οικογένειας περασμένων δεκαετιών. Η σύνδεση του θεάτρου με το τραύμα του «πατέρα-αφέντη», μια έννοια που έχει αναδείξει και ο Δημήτρης Τάρλοου, εξηγεί γιατί ο βασανισμός των καλλιτεχνών θεωρούνταν κάποτε αναγκαίο κακό.

Ο ηθοποιός τόνισε ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο ελληνικό θέατρο, φέρνοντας ως παράδειγμα τη σκληρή πειθαρχία στα ρωσικά μπαλέτα. Πρόκειται για μια διεθνή κουλτούρα όπου η σωματική και ψυχολογική πίεση βαφτιζόταν «υψηλή τέχνη», κρύβοντας πίσω της σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σύμφωνα με κοινωνικούς ερευνητές που παρακολουθούν τις εργασιακές αλλαγές, η αποδόμηση τέτοιων τοξικών ιεραρχιών απαιτεί χρόνο, καθώς η επαγγελματική κουλτούρα δεν αλλάζει με απότομες τομές, αλλά με μια σταδιακή μετατόπιση των αξιών.

Από το «cut» στο «crossfade»: Η επόμενη μέρα

Ο Χρυσοστόμου χρησιμοποίησε τον όρο «crossfade» για να περιγράψει τη μετάβαση των γενεών, υποστηρίζοντας ότι οι παλιές συνήθειες σβήνουν αργά μέσα στις νέες. Η έκρηξη του #MeToo ήταν ο καταλύτης — ένας παράγοντας που επιταχύνει μια χημική ή κοινωνική αντίδραση — που ανάγκασε τον χώρο σε ένα βίαιο αλλά απαραίτητο restart.

Παρά το γεγονός ότι η κακοποίηση δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως, η δημόσια καταγραφή τέτοιων περιστατικών δημιουργεί ένα δίχτυ προστασίας για τους νέους ηθοποιούς. Η σύγχρονη υποκριτική απαιτεί πλέον σεβασμό στα όρια, απορρίπτοντας την ιδέα ότι ο μόχθος στο θέατρο πρέπει να συνοδεύεται από προσωπική ταπείνωση, όπως έχει τονίσει και ο Θοδωρής Ρωμανίδης.

Η επόμενη μέρα για τον πολιτισμό εξαρτάται από την ικανότητα των νέων δημιουργών να διατηρήσουν την καλλιτεχνική αυστηρότητα χωρίς να καταφεύγουν σε κανιβαλιστικές μεθόδους. Η αυτογνωσία και η θέσπιση ορίων αποτελούν πλέον τα βασικά εργαλεία για μια υγιή πορεία στο ελληνικό σανίδι.