- Ο Γιάννης Σμαραγδής καταγγέλλει τον Κρίστοφερ Νόλαν για 'εχθρική πράξη' κατά του ελληνισμού.
- Συνδέει την επιλογή της Lupita Nyong’o με τις ποσοστώσεις των Όσκαρ.
- Προειδοποιεί για οργανωμένο σχέδιο αλλοίωσης της ελληνικής ιστορίας από ξένα κέντρα.
- Υπεραμύνεται της ιστορικής και μυθολογικής ακρίβειας στην κινηματογραφική τέχνη.
Ο Γιάννης Σμαραγδής εξαπέλυσε μια σφοδρή επίθεση κατά του Κρίστοφερ Νόλαν, χαρακτηρίζοντας ως «εχθρική πράξη» και «εξαπάτηση των Ελλήνων» την πρόθεση του σκηνοθέτη να παρουσιάσει την Ωραία Ελένη μέσω της ηθοποιού Lupita Nyong’o. Μιλώντας στην εκπομπή «Ραντεβού το ΣΚ», ο καταξιωμένος σκηνοθέτης συνέδεσε την επιλογή αυτή με τις ποσοστώσεις των Όσκαρ και την προσπάθεια αλλοίωσης της ελληνικής ιστορίας από «ξένα κέντρα».
| Θέμα | Θέση Γιάννη Σμαραγδή |
|---|---|
| Επιλογή Lupita Nyong’o | «Κατάπτυστη» και «Εχθρική πράξη» |
| Κίνητρο Κρίστοφερ Νόλαν | Ικανοποίηση κριτηρίων Όσκαρ (ΛΟΑΤΚΙ/Μετανάστευση) |
| Ιστορική Αναφορά | Προσπάθεια παρουσίασης ελληνικών συμβόλων ως αφρικανικών |
| Πηγή Δηλώσεων | Εκπομπή «Ραντεβού το ΣΚ» (OPEN) |
Αυτή η τοποθέτηση του Γιάννη Σμαραγδή δεν αποτελεί μια μεμονωμένη αντίδραση, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιπαράθεσης γύρω από την ορθότητα της ιστορικής αναπαράστασης στην παγκόσμια τέχνη. Η συζήτηση για το λεγόμενο «race-swapping» — *τη διαδικασία αλλαγής της φυλετικής ταυτότητας ιστορικών ή μυθολογικών προσώπων στην οθόνη* — έχει λάβει διαστάσεις πολιτισμικού πολέμου τα τελευταία χρόνια.
Είναι η δεύτερη φορά που πάλι ξένα κέντρα προσπαθούν να μας βγάλουν τα ιερά και τα όσια ότι προέρχονται από την Αφρική.
Γιάννης Σμαραγδής, Σκηνοθέτης
Η επίθεση στον Κρίστοφερ Νόλαν και το κίνητρο των Όσκαρ
Ο Γιάννης Σμαραγδής, σε δηλώσεις του στην εκπομπή Ραντεβού το ΣΚ, υπήρξε καταπέλτης για τον Κρίστοφερ Νόλαν. Αν και αναγνώρισε το δικαίωμα του καλλιτέχνη στην έκφραση, τόνισε πως αν η επιλογή της Lupita Nyong’o έγινε για να ικανοποιηθούν τα κριτήρια των Όσκαρ, τότε ο σκηνοθέτης είναι «κατάπτυστος».
Σύμφωνα με τον δημιουργό, οι νέοι κανονισμοί της Ακαδημίας Κινηματογράφου επιβάλλουν την παρουσία ΛΟΑΤΚΙ στοιχείων και μεταναστευτικών αναφορών για τη διεκδίκηση βραβείων. Αυτό, κατά τον ίδιο, ωθεί έξυπνους ανθρώπους όπως ο Νόλαν σε εκπτώσεις στην ιστορική αλήθεια προκειμένου να μην μείνουν εκτός επιβραβεύσεων.
Η άποψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με άλλες φωνές του χώρου, όπως αυτή του Στέφανου Μουαγκιέ, ο οποίος έχει υποστηρίξει τη σκηνοθετική ελευθερία στην ερμηνεία των μύθων. Η σύγκρουση αυτή αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ της παραδοσιακής προσέγγισης και της σύγχρονης συμπεριληπτικότητας.
Τα «ξένα κέντρα» και η εξαπάτηση των Ελλήνων
Ο Γιάννης Σμαραγδής δεν περιορίστηκε στην κριτική της ταινίας, αλλά έκανε λόγο για οργανωμένη προσπάθεια από «ξένα κέντρα». Υποστήριξε ότι επιχειρείται συστηματικά να παρουσιαστούν τα «ιερά και τα όσια» του ελληνισμού ως προερχόμενα από την Αφρική, αναφέροντας μάλιστα παλαιότερους ισχυρισμούς για τη «μαύρη Αφροδίτη».
«Ο πονηρός τρόπος, αν είναι έτσι ο Νόλαν, είναι εχθρική πράξη και εξαπάτηση των Ελλήνων», συμπλήρωσε με ένταση. Ο σκηνοθέτης, που πρόσφατα απασχόλησε τη δημοσιότητα με το παρασκήνιο της ταινίας «Καποδίστριας», φαίνεται να αναλαμβάνει ρόλο θεματοφύλακα της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Από την πλευρά τους, ακαδημαϊκοί όπως ο Δημήτρης Πλάντζος έχουν επισημάνει πως ο κλασικός πολιτισμός είναι οικουμενικός και δεν πρέπει να εγκλωβίζεται σε στενά εθνικά πλαίσια. Ωστόσο, για τον Σμαραγδή, η μυθολογική ακρίβεια είναι αδιαπραγμάτευτη και η αλλοίωσή της αποτελεί προσβολή της εθνικής ταυτότητας.
Η πίεση των διεθνών προτύπων στην τέχνη
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών του κινηματογραφικού χώρου, η πίεση για συμπερίληψη στα μεγάλα διεθνή φεστιβάλ έχει αλλάξει άρδην τον τρόπο που το Χόλιγουντ προσεγγίζει την κλασική γραμματεία. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι οι παραγωγές πλέον αυτολογοκρίνονται ή προσαρμόζονται σε κοινωνικά πρότυπα που δεν υπήρχαν κατά τη δημιουργία των έργων.
Ο Γιάννης Σμαραγδής παραμένει σταθερός στην άποψή του ότι η τέχνη πρέπει να υπηρετεί την αλήθεια του λαού που τη γέννησε. Η παρέμβασή του αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο συζητήσεων για το πού σταματά η καλλιτεχνική άδεια και πού ξεκινά η ιστορική παραχάραξη.
Η επόμενη μέρα για την ελληνική δημιουργία
Το ξέσπασμα αυτό έρχεται σε μια περίοδο που ο σκηνοθέτης δέχεται και ο ίδιος έντονη κριτική για τις δικές του παραγωγές. Παρά τις αντιδράσεις, ο ίδιος συνεχίζει να προασπίζεται το όραμά του, θεωρώντας πως η Ελλάδα δέχεται πολιτισμική επίθεση από εξωτερικούς παράγοντες.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η ελληνική πολιτεία και οι φορείς πολιτισμού θα πάρουν θέση σε αυτή τη διεθνή διαμάχη. Η στάση του Σμαραγδή υποδηλώνει μια βαθιά ανησυχία για το μέλλον της ελληνικής εκπροσώπησης στην παγκόσμια κινηματογραφική σκηνή, όπου οι κανόνες φαίνεται να αλλάζουν χωρίς τη συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων.
