Αιμιλιανός Σταματάκης: Η πρόταση-«χαστούκι» για τον Νίκο Ξυλούρη – Η εντατική μελέτη της λύρας

Ο Αιμιλιανός Σταματάκης εμφανίστηκε στην εκπομπή «Νωρίς Νωρίς» το πρωί της Τσικνοπέμπτης, περιγράφοντας την πρόταση να ενσαρκώσει τον Νίκο Ξυλούρη ως ένα «χαστούκι» ευθύνης. Ο ηθοποιός αποκάλυψε την πολύμηνη προετοιμασία του, που ξεκίνησε από τον περασμένο Ιούνιο, εστιάζοντας στην εκμάθηση της κρητικής λύρας και της τοπικής προφοράς.

Η καλλιτεχνική προσέγγιση εμβληματικών προσωπικοτήτων της ελληνικής παράδοσης απαιτεί μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στον σεβασμό και την ερμηνευτική τόλμη. Η παράσταση «Ο αρχάγγελος της Κρήτης» έρχεται να φωτίσει όχι μόνο τη μουσική ιδιοφυΐα του Νίκου Ξυλούρη, αλλά και το ηθικό βάρος που φέρει το όνομά του στις επόμενες γενιές.

Η στιγμή της πρότασης και το «χαστούκι» της ευθύνης

Όπως μεταδίδει το ρεπορτάζ της εκπομπής «Νωρίς Νωρίς», ο Αιμιλιανός Σταματάκης περιέγραψε με γλαφυρό τρόπο τη στιγμή που ο σκηνοθέτης Νικορέστης Χανιωτάκης του πρότεινε τον ρόλο. Ο ηθοποιός παραδέχτηκε ότι σοκαρίστηκε ακαριαία, καθώς το μέγεθος της προσωπικότητας του Ξυλούρη προκαλεί δέος σε κάθε καλλιτέχνη.

«Με πήρε ο Νικορέστης τηλέφωνο και μου λέει “σκέφτομαι να κάνουμε μία παράσταση για τον Νίκο Ξυλούρη και θέλω να κάνεις τον Νίκο Ξυλούρη”. Όπα! Χαστούκι», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παρά τον αρχικό αιφνιδιασμό, η απόφασή του ήταν σχεδόν αυτόματη, αφού του πήρε μόλις πέντε δευτερόλεπτα για να αποδεχθεί την πρόκληση.

Ο ίδιος δεν έκρυψε ότι ένιωσε φόβο λόγω της τεράστιας ευθύνης, ωστόσο η λαχτάρα και η χαρά για τη συμμετοχή σε ένα τέτοιο αφιέρωμα αποδείχθηκαν ισχυρότερες. Η ενσάρκωση του «Αρχάγγελου της Κρήτης» δεν είναι μια απλή υποκριτική εργασία, αλλά μια βαθιά βουτιά στην ιστορία της μεγαλονήσου.

Η εντατική προετοιμασία και η εκμάθηση της λύρας

Η προετοιμασία για την παράσταση ξεκίνησε πολύ πριν από τις επίσημες πρόβες, με τον ηθοποιό να αφιερώνεται στη μελέτη της κρητικής προφοράς ήδη από τον Ιούνιο. Η προσπάθειά του εστιάστηκε στην απόδοση της αυθεντικότητας του λόγου, αποφεύγοντας τη στείρα μίμηση και αναζητώντας την ουσία του ήρωα.

Παράλληλα, ο Αιμιλιανός Σταματάκης προχώρησε σε ένα ακόμα τολμηρό βήμα, μαθαίνοντας να παίζει κρητική λύρα. «Για τις ανάγκες της παράστασης και για μένα και για τη χαρά μου παίζω», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η μουσική μελέτη συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα, προσφέροντάς του μια νέα διάσταση κατανόησης του έργου.

Η ενασχόληση με το παραδοσιακό όργανο, όπως συνέβη και με την ιστορική πορεία της Ασπασίας Παπαδάκη, απαιτεί αφοσίωση και πειθαρχία. Για τον Σταματάκη, η λύρα δεν είναι απλώς ένα σκηνικό αντικείμενο, αλλά ο δίαυλος επικοινωνίας με το πνεύμα του Ξυλούρη.

Η συγκίνηση της Κρήτης και ο μύθος του «Αρχάγγελου»

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανταπόκριση του κοινού, ειδικά των ανθρώπων από την Κρήτη, οι οποίοι αγκάλιασαν την παράσταση με έντονη συγκίνηση. Ο ηθοποιός τόνισε ότι το όνομα του Ξυλούρη λειτουργεί ως μαγνήτης, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι υπάρχουν μνήμες και μύθοι που ξεπερνούν τον χρόνο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του καλλιτεχνικού χώρου, η επιτυχία τέτοιων παραγωγών έγκειται στην ικανότητά τους να διατηρούν ζωντανή την παράδοση χωρίς να την αλλοιώνουν. Η σύνδεση του κοινού με το έργο αποδεικνύει ότι η ανάγκη για πολιτιστική ταυτότητα παραμένει ισχυρή.

Κλείνοντας, ο Σταματάκης στάθηκε σε μια συμβολική στιγμή της ζωής του Ξυλούρη, αναφέροντας τη φράση «Πατέρα σ’ ευχαριστώ». Εξήγησε ότι η απόφαση του πατέρα του να του πάρει τη λύρα ήταν η αφορμή για να ξεκινήσει το μεγάλο ταξίδι αυτού του σπουδαίου ανθρώπου, μια λεπτομέρεια που φωτίζει το πεπρωμένο του καλλιτέχνη.