- Η ΕΕ απαιτεί από την Ουκρανία την καταδίκη διεφθαρμένων αξιωματούχων για την ενταξιακή της πορεία.
- Έρευνα για φερόμενη διαφθορά 100 εκατ. δολαρίων αφορά τον στενό κύκλο του Προέδρου Ζελένσκι.
- Το κράτος δικαίου και οι μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη είναι κεντρικές για την ένταξη στην ΕΕ.
- Οι πιέσεις για καταπολέμηση της διαφθοράς συμπίπτουν με τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί από την Ουκρανία να καταδικάσει διεφθαρμένους αξιωματούχους στην πολιτική και τις επιχειρήσεις, ως απαράβατο όρο για την ένταξή της στο μπλοκ. Η προειδοποίηση αυτή, από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Δικαιοσύνης Μάικλ ΜακΓκραθ, έρχεται εν μέσω μιας έρευνας για φερόμενη διαφθορά 100 εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία φέρεται να αφορά τον στενό κύκλο του Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ένα πολυσύνθετο εγχείρημα, το οποίο, πέρα από τις γεωπολιτικές προεκτάσεις του πολέμου, απαιτεί από το Κίεβο βαθιές εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως στον τομέα του κράτους δικαίου και της καταπολέμησης της διαφθοράς. Αυτή η διαδικασία δεν είναι απλώς μια τυπική γραφειοκρατική σειρά βημάτων, αλλά μια θεμελιώδης αναδιαμόρφωση του ουκρανικού πολιτικού και οικονομικού συστήματος, κρίσιμη για την ευρωπαϊκή της προοπτική.
Η προειδοποίηση των Βρυξελλών και η έρευνα για διαφθορά
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Δικαιοσύνης, Μάικλ ΜακΓκραθ, έστειλε ένα σαφές μήνυμα στο Κίεβο, τονίζοντας ότι η Ουκρανία πρέπει να διώξει και να καταδικάσει διεφθαρμένους παράγοντες τόσο στην πολιτική όσο και στις επιχειρήσεις, εάν επιθυμεί να ενταχθεί στην ΕΕ. Όπως μεταδίδει το POLITICO, η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που οι πιέσεις αυξάνονται στον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, λόγω των κλιμακούμενων καταγγελιών για διαφθορά. Ο ΜακΓκραθ υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θα υποστηρίξουν μια υποψήφια χώρα, όπως η Ουκρανία, να ενταχθεί στο μπλοκ των 27 κρατών μελών, εκτός εάν αποδείξει ότι διαθέτει ένα αποτελεσματικό σύστημα για την εξάλειψη του εγκλήματος στην κορυφή της κοινωνίας.Η δήλωση του Επιτρόπου έγινε στον απόηχο ερωτήσεων σχετικά με μια φερόμενη συνωμοσία για υπεξαίρεση περίπου 100 εκατομμυρίων δολαρίων από τον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας. Η έρευνα αυτή διευρύνεται και περιλαμβάνει ανώτερα στελέχη κοντά στον Ζελένσκι και στην κυβέρνησή του. Ο ΜακΓκραθ τόνισε ότι «πρέπει να υπάρχει, σε κάθε υποψήφια χώρα, ένα ισχυρό σύστημα για την αντιμετώπιση υποθέσεων διαφθοράς υψηλού επιπέδου». Μόλις ο ΜακΓκραθ ολοκλήρωσε τις δηλώσεις του, οι ανακριτές κατά της διαφθοράς πραγματοποίησαν έφοδο στις εγκαταστάσεις του Αντρίι Γέρμακ, του ισχυρότερου συμβούλου του Ζελένσκι, στο πλαίσιο της εν εξελίξει έρευνας.
Οι πιέσεις στον Ζελένσκι και το σχέδιο ειρήνης Τραμπ
Η εν λόγω έρευνα λαμβάνει χώρα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για την Ουκρανία, καθώς ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, πιέζει τον Ζελένσκι να αποδεχθεί ένα ειρηνευτικό σχέδιο που θα μπορούσε να απαιτήσει από το Κίεβο την παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία. Αυτές οι πιέσεις συμπίπτουν με τις κρίσιμες ειρηνευτικές συνομιλίες του Ζελένσκι με απεσταλμένους των ΗΠΑ στο ΒερολίνοΗ Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Επιτρόπου Δικαιοσύνης Μάικλ ΜακΓκραθ, έχει ήδη προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι δεν μπορεί να δώσει χάρη στον Πούτιν για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας την ακλόνητη θέση της ΕΕ σε θέματα δικαιοσύνης. Επίσης, η κυβέρνηση της Ουκρανίας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες στην πλήρωση κρίσιμων κυβερνητικών θέσεων, όπως αυτές του Υπουργού Ενέργειας και Δικαιοσύνης, λόγω του εκτεταμένου σκανδάλου διαφθοράς, γεγονός που υπονομεύει τις προσπάθειες του Κιέβου σε μια κρίσιμη περίοδο.
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές στις Βρυξέλλες είναι η ικανότητα της Ουκρανίας να επιδείξει απτά αποτελέσματα στην καταπολέμηση της διαφθοράς, όχι μόνο τη δέσμευση για μεταρρυθμίσεις. Η αγορά και οι διεθνείς επενδυτές παρακολουθούν στενά αυτές τις εξελίξεις, καθώς η διαφάνεια και το κράτος δικαίου είναι θεμελιώδεις για την προσέλκυση κεφαλαίων και την ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο. Η αξιοπιστία των ουκρανικών θεσμών κρίνεται καθοριστική για την πλήρη ενσωμάτωση στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Το κράτος δικαίου ως προϋπόθεση ένταξης
Ο ΜακΓκραθ επανέλαβε ότι «το ίδιο πρότυπο ισχύει για όλες τις υποψήφιες χώρες», προσθέτοντας ότι «το κράτος δικαίου και οι μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη βρίσκονται στην καρδιά της ενταξιακής διαδικασίας». Οι Βρυξέλλες διατηρούν μια «πολύ ανοιχτή και ειλικρινή σχέση» με τις ουκρανικές αρχές σχετικά με αυτές τις απαιτήσεις. Η Ουκρανία βρίσκεται σε διαδικασία αίτησης ένταξης στην ΕΕ, αν και η αντίθεση από την Ουγγαρία έχει καθυστερήσει την πρόοδο.Οι Βρυξέλλες και το Κίεβο είχαν συμφωνήσει σε σχέδιο 10 σημείων για την καταπολέμηση της διαφθοράς μόλις πριν από λίγες ημέρες, υπογραμμίζοντας τη συνεχή προσπάθεια για την ενίσχυση του κράτους δικαίου. Ο ΜακΓκραθ δήλωσε ότι πιστεύει πως το Κίεβο καταβάλλει «βέλτιστες προσπάθειες» για την αντιμετώπιση της διαφθοράς, προσθέτοντας ότι βρίσκεται σε τακτική επαφή με τις αρχές για τις εξελίξεις. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι εάν αυτά τα πρότυπα του κράτους δικαίου δεν τηρηθούν, τότε η Ουκρανία «δεν θα λάβει υποστήριξη από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να προχωρήσει στην ενταξιακή πορεία».