- Η Ουάσινγκτον ζητά την άμεση απέλαση Ιρανών κατασκόπων από το έδαφος της Βολιβίας.
- Πιέσεις για χαρακτηρισμό των IRGC, Χεζμπολάχ και Χαμάς ως τρομοκρατικών οργανώσεων.
- Η εκλογή του Ροντρίγκο Παζ προσφέρει στις ΗΠΑ την ευκαιρία να περιορίσουν την ιρανική επιρροή.
- Η Βολιβία θεωρείται από τις μυστικές υπηρεσίες ως κεντρικός κόμβος για τις επιχειρήσεις της Τεχεράνης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν έντονες διπλωματικές πιέσεις στη Βολιβία για την άμεση απέλαση υπόπτων Ιρανών κατασκόπων και τον χαρακτηρισμό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) ως τρομοκρατική οργάνωση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Ουάσινγκτον επιδιώκει την απομόνωση της Τεχεράνης στη Λατινική Αμερική, ζητώντας παράλληλα την απαγόρευση της Χεζμπολάχ και της Χαμάς.
| Οργάνωση / Στόχος | Αίτημα ΗΠΑ | Περιοχή Ενδιαφέροντος |
|---|---|---|
Οργάνωση / Στόχος Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) | Αίτημα ΗΠΑ Χαρακτηρισμός ως τρομοκρατική οργάνωση | Περιοχή Ενδιαφέροντος Βολιβία |
Οργάνωση / Στόχος Χεζμπολάχ & Χαμάς | Αίτημα ΗΠΑ Απαγόρευση δράσης και χαρακτηρισμός | Περιοχή Ενδιαφέροντος Βολιβία, Χιλή, Παναμάς |
Οργάνωση / Στόχος Ιρανοί Πράκτορες | Αίτημα ΗΠΑ Άμεση απέλαση από τη χώρα | Περιοχή Ενδιαφέροντος Βολιβία |
Οργάνωση / Στόχος Δύναμη Quds | Αίτημα ΗΠΑ Διάλυση δικτύων υποστήριξης | Περιοχή Ενδιαφέροντος Βενεζουέλα, Βολιβία |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ευρύτερης προσπάθειας των ΗΠΑ να περιορίσουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα του Ιράν στη Λατινική Αμερική, μια περιοχή που η Τεχεράνη χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες ως δευτερεύοντα κόμβο για τις μυστικές της υπηρεσίες. Η κίνηση αυτή συμπίπτει με τη δραματική αλλαγή σκηνικού στην περιοχή, μετά και την πρόσφατη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, η οποία αποδυνάμωσε έναν από τους στενότερους συμμάχους του Ιράν στην ήπειρο.
Στην πράξη, το μοτίβο που βλέπετε σε όλη τη Λατινική Αμερική είναι το Ιράν και η Χεζμπολάχ να χρησιμοποιούν τις πιο ανεκτικές δικαιοδοσίες ως κόμβους.
Rick de la Torre, πρώην στέλεχος της CIA
Η γεωπολιτική στροφή της Λα Πας και ο ρόλος της Ουάσινγκτον
Η κυβέρνηση του νέου προέδρου της Βολιβίας, Ροντρίγκο Παζ, φαίνεται πως αποτελεί τον κεντρικό στόχο της αμερικανικής διπλωματίας, καθώς σηματοδοτεί το τέλος δύο δεκαετιών αριστερής διακυβέρνησης από το κόμμα MAS. Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η παρούσα συγκυρία προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για να αποκοπεί η επιρροή της Τεχεράνης, η οποία είχε ενισχυθεί σημαντικά επί προεδρίας Έβο Μοράλες.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο των συνομιλιών, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη μεταβεί στη Λα Πας εντός του Ιανουαρίου για να συζητήσουν τον χαρακτηρισμό τρομοκρατικών οργανώσεων. Η Βολιβία, λόγω της κεντρικής γεωγραφικής της θέσης, θεωρείται από τις ΗΠΑ ως στρατηγικός κόμβος που επιτρέπει στο Ιράν να προβάλλει ισχύ σε γειτονικά κράτη με μεγαλύτερη οικονομική αξία.
Το Ιράν ως περιφερειακός παίκτης στη Νότια Αμερική
Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι το Ιράν και η Χεζμπολάχ εκμεταλλεύονται το ελαστικό περιβάλλον αντικατασκοπείας στη Βολιβία για να στήσουν δίκτυα υποστήριξης. Η δράση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στη συλλογή πληροφοριών, αλλά επεκτείνεται και σε παράνομα δίκτυα λαθρεμπορίου, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση διεθνών επιχειρήσεων.
Επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η Ουάσινγκτον δεν πιέζει μόνο τη Βολιβία, αλλά εξετάζει παρόμοιες κινήσεις στη Χιλή, το Περού και τον Παναμά. Η στρατηγική αυτή θυμίζει το πρόσφατο πάγωμα κεφαλαίων της Χεζμπολάχ από το Ιράκ, δείχνοντας μια παγκόσμια τάση οικονομικής και διπλωματικής ασφυξίας των ιρανικών πληρεξουσίων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης και η απειλή των IRGC
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) αποτελούν το επίλεκτο σώμα του ιρανικού στρατού που είναι πιστό στον Ανώτατο Ηγέτη, ενώ η Δύναμη Quds είναι ο κλάδος που ευθύνεται για τις επιχειρήσεις στο εξωτερικό. Η Ουάσινγκτον υπενθυμίζει διαρκώς στους συμμάχους της την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του Ισραηλινού πρέσβη στο Μεξικό πέρυσι, η οποία φέρεται να ενορχηστρώθηκε από πράκτορα με έδρα το Καράκας.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων από το Υπουργείο Εξωτερικών της Βολιβίας, η κατάσταση παραμένει ρευστή. Η κυβέρνηση Παζ, αν και επιδιώκει την αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και την προσέλκυση επενδύσεων, καλείται να διαχειριστεί ένα εύθραυστο νομοθετικό σώμα και μια εσωτερική πολιτική σκηνή που παραμένει διχασμένη απέναντι στην αμερικανική επιρροή.
Η επόμενη μέρα στις σχέσεις ΗΠΑ – Λατινικής Αμερικής
Η επιτυχία αυτής της διπλωματικής εκστρατείας θα κριθεί από το αν η Βολιβία θα ακολουθήσει το παράδειγμα του Ισημερινού και της Αργεντινής, που έχουν ήδη προχωρήσει σε παρόμοιους χαρακτηρισμούς. Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε ισχυρό πλήγμα για την Τεχεράνη, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες δράσης της στο δυτικό ημισφαίριο.
Σε κάθε περίπτωση, η ένταση της αμερικανικής πίεσης υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να επιτρέψει τη διατήρηση θυλάκων επιρροής των αντιπάλων της στην περιοχή. Η Βολιβία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής σκακιέρας, όπου οι αποφάσεις της Λα Πας θα έχουν αντίκτυπο πολύ πέρα από τα σύνορα της Νότιας Αμερικής.