ΗΠΑ-Βενεζουέλα: Κορυφώνεται η ένταση μετά την κατάσχεση του τάνκερ Skipper – Το μήνυμα Ματσάδο από το Όσλο

Η κατάσχεση του πετρελαιοφόρου Skipper από τις αμερικανικές αρχές και η μαζική στρατιωτική ενίσχυση στην Καραϊβική οδηγούν τις σχέσεις ΗΠΑ και Βενεζουέλας στο πιο κρίσιμο σημείο των τελευταίων ετών. Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ κλιμακώνει την πίεση στο καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο, η νομπελίστρια Μαρία Κορίνα Ματσάδο προαναγγέλλει από το Όσλο μια αναπόφευκτη πολιτική αλλαγή στο Καράκας.

Η τρέχουσα κρίση στην Καραϊβική αναδεικνύει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της στρατηγικής των ΗΠΑ στην περιοχή, η οποία κινείται σύμφωνα με τη Realpolitik — μια προσέγγιση στην πολιτική που βασίζεται σε πρακτικούς και υλικούς παράγοντες παρά σε ηθικές ή ιδεολογικές θεωρήσεις — επιδιώκοντας τον πλήρη οικονομικό στραγγαλισμό της κυβέρνησης Μαδούρο. Όπως μεταδίδει το ρεπορτάζ του Reuters, η κατάσχεση του φορτίου πετρελαίου αποτελεί την πρώτη τέτοια ενέργεια από το 2019, σηματοδοτώντας μια επιθετική στροφή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Η κατάσχεση του Skipper και η ναυτική κλιμάκωση

Η επιχείρηση κατάληψης του supertanker Skipper στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας αποτέλεσε την κορύφωση μιας εβδομάδας έντονων στρατιωτικών κινήσεων. Το πλοίο, το οποίο μεταφέρει περίπου 1,85 εκατομμύρια βαρέλια αργού, κατευθύνεται ήδη προς το Χιούστον προκειμένου να εκφορτώσει το περιεχόμενό του. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ναυτικού αποκλεισμού που εφαρμόζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος έχει συζητήσει ανοιχτά το ενδεχόμενο στρατιωτικής παρέμβασης με πρόσχημα την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Καραϊβική έχει ενισχυθεί σημαντικά, με περισσότερα από 20 πλήγματα κατά ύποπτων σκαφών να έχουν καταγραφεί εντός του 2025, προκαλώντας τον θάνατο σχεδόν 90 ανθρώπων. Αυτή η κλιμάκωση της βίας έχει θορυβήσει τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι Δημοκρατικοί ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια και τη δημοσιοποίηση οπτικού υλικού από τις επιχειρήσεις αυτές.

Η διπλωματική αντεπίθεση της Ματσάδο από το Όσλο

Την ίδια στιγμή, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, κατάφερε να διαφύγει κρυφά από τη χώρα για την παραλαβή του Νόμπελ Ειρήνης στη Νορβηγία. Από το βήμα του Όσλο, η Ματσάδο δήλωσε με έμφαση ότι ο Νικολάς Μαδούρο θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει την εξουσία, είτε μέσω μιας διαπραγματευόμενης μετάβασης είτε όχι. Η ίδια ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ για την «αποφασιστική υποστήριξή» του, ενώ κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να συνδράμει στον αγώνα για την αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η διεθνής αναγνώριση της Ματσάδο λειτουργεί ως μοχλός πίεσης που ενισχύει τη νομιμότητα της αντιπολίτευσης, την ώρα που το Καράκας βυθίζεται στην απομόνωση. Η Ματσάδο παραμένει ευθυγραμμισμένη με τις σκληροπυρηνικές φωνές στην Ουάσιγκτον, οι οποίες κατηγορούν την κυβέρνηση της Βενεζουέλας για διασυνδέσεις με εγκληματικά δίκτυα.

Κυρώσεις και η απάντηση του Καράκας

Η Ουάσιγκτον δεν περιορίστηκε στις ναυτικές επιχειρήσεις, αλλά επέβαλε νέες κυρώσεις σε τρεις ανιψιούς της συζύγου του Μαδούρο και σε έξι δεξαμενόπλοια που συνδέονται με αυτούς. Η απάντηση της Βενεζουέλας ήταν άμεση, χαρακτηρίζοντας την κατάσχεση του Skipper ως «διεθνή πειρατεία» και «κατάφωρη κλοπή». Παράλληλα, το Καράκας ανακοίνωσε την αναστολή των πτήσεων επαναπατρισμού μεταναστών από τις ΗΠΑ και δρομολόγησε την αποχώρηση της χώρας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Η κλιμάκωση αυτή απειλεί να προκαλέσει ενεργειακή ασφυξία στην Κούβα, η οποία εξαρτάται άμεσα από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η διακοπή της τροφοδοσίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου της Αβάνας, προκαλώντας μια ανθρωπιστική κρίση περιφερειακών διαστάσεων.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να μην αποκλείει κανένα σενάριο, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, από την πλευρά της, επιχειρεί να διεθνοποιήσει το ζήτημα, καταθέτοντας προσφυγές σε διεθνείς οργανισμούς κατά της αμερικανικής τακτικής. Η επόμενη ημέρα θα εξαρτηθεί από την αντοχή του οικονομικού αποκλεισμού και την ικανότητα της αντιπολίτευσης να μετατρέψει τη διεθνή στήριξη σε εσωτερική πολιτική δυναμική, εν μέσω ενός κλίματος που θυμίζει τις πιο σκοτεινές περιόδους του Ψυχρού Πολέμου στη Λατινική Αμερική.