Βενεζουέλα: Η διασπορά των 8 εκατομμυρίων σε ιστορικό δίλημμα για τον επαναπατρισμό

Η ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο από τις δυνάμεις των ΗΠΑ έχει πυροδοτήσει ένα κύμα συγκρατημένης αισιοδοξίας αλλά και έντονης επιφυλακτικότητας στους 8 εκατομμύρια Βενεζουελάνους της διασποράς. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η προοπτική δημοκρατικών εκλογών συγκρούεται με τον φόβο για τη συνεχιζόμενη καταστολή υπό τη νέα διοίκηση στο Καράκας.

Η μεταναστευτική κρίση της Βενεζουέλας, η οποία ξεκίνησε το 2014 ως αποτέλεσμα της οικονομικής κατάρρευσης και της κακοδιαχείρισης των πετρελαϊκών πόρων, μεταμόρφωσε τα δημογραφικά δεδομένα της αμερικανικής ηπείρου. Αυτή η ιστορική έξοδος, που αφορά το ένα τέταρτο του πληθυσμού, βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα σταυροδρόμι, καθώς η αλλαγή ηγεσίας στο Καράκας δημιουργεί νέα δεδομένα για τη γεωπολιτική ισορροπία της περιοχής.

Το βάρος της απόφασης και η «σκιά» της Ντέλσι Ροντρίγκεζ

Για πολλούς από τους Βενεζουελάνους που ζουν στην Κολομβία, τη Χιλή και το Μεξικό, η είδηση για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις προκάλεσε αρχικά ενθουσιασμό. Ωστόσο, η πραγματικότητα στο έδαφος παραμένει περίπλοκη, καθώς η πρώην αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ φαίνεται να ενισχύει τον έλεγχό της στον κρατικό μηχανισμό, προκαλώντας ανησυχία για τη συνέχεια του αυταρχισμού.

Ο Juan Carlos Viloria, γιατρός που ηγείται οργάνωσης μεταναστών στην Κολομβία, επισημαίνει ότι πολλοί συμπατριώτες του περιμένουν να δουν απτά δείγματα εκδημοκρατισμού πριν εγκαταλείψουν τη ζωή που έχτισαν στο εξωτερικό. Παρά την αισιοδοξία, οι αναφορές για συνεχιζόμενη καταστολή και πολιτική αβεβαιότητα λειτουργούν ως τροχοπέδη για όσους σχεδιάζουν τον άμεσο επαναπατρισμό τους.

Η γεωπολιτική διάσταση και η έκκληση της αντιπολίτευσης

Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης και κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης, έχει ήδη καλέσει για μια ταχεία μετάβαση της εξουσίας που θα επιτρέψει στους πρόσφυγες να επιστρέψουν. Η ίδια θεωρεί ότι η ανοικοδόμηση της χώρας απαιτεί το ταλέντο και την εμπειρία των εκατομμυρίων επιστημόνων και τεχνιτών που διέφυγαν τα τελευταία δώδεκα χρόνια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών διεθνών οργανισμών, η σταθερότητα της μετάβασης θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της νέας διοίκησης να εγγυηθεί την ασφάλεια των επαναπατριζόμενων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η επιστροφή του ανθρώπινου κεφαλαίου είναι απαραίτητη για την ανασυγκρότηση, αλλά απαιτείται ένα σαφές νομικό πλαίσιο που θα προστατεύει από πολιτικές διώξεις.

Την ίδια στιγμή, ο Αντόνιο Γκουτέρες και άλλοι διεθνείς παρατηρητές παρακολουθούν στενά τις κινήσεις που κάνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος έχει καταστήσει τη Βενεζουέλα κεντρικό πυλώνα της εξωτερικής του πολιτικής. Η διασπορά παραμένει σε ένα δίλημμα για τον επαναπατρισμό, καθώς η οικονομία της χώρας παραμένει σε κατάσταση παράλυσης, παρά τις ελπίδες για άρση των κυρώσεων.

Η επόμενη μέρα και η πρόκληση της ανοικοδόμησης

Παρά τους φόβους, υπάρχουν και εκείνοι που έχουν ήδη πάρει την απόφαση να επιστρέψουν, όπως ο Luis Diaz, ο οποίος ταξιδεύει μέσω Παναμά πίσω στο Καράκας. «Κάτι διαφορετικό πρόκειται να ξεκινήσει», δηλώνει, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η συλλογική προσπάθεια μπορεί να αναστήσει την οικονομία της χώρας, η οποία κάποτε ήταν η πλουσιότερη στη Λατινική Αμερική.

Η πρόκληση για τη Βενεζουέλα δεν είναι μόνο πολιτική αλλά και βαθιά κοινωνική, καθώς η επιστροφή 8 εκατομμυρίων ανθρώπων θα απαιτήσει τεράστιες υποδομές και θέσεις εργασίας. Η διεθνής κοινότητα και η βενεζουελανή διασπορά αναμένουν πλέον τις επόμενες κινήσεις της μεταβατικής κυβέρνησης για να διαπιστώσουν αν η δημοκρατική άνοιξη είναι προ των πυλών ή αν πρόκειται για μια νέα περίοδο αστάθειας.