Βενεζουέλα: Επέστρεψαν στη Μαδρίτη οι πέντε Ισπανοί που απελευθερώθηκαν από τις φυλακές του Καράκας

Τέσσερις Ισπανοί υπήκοοι και η γνωστή ακτιβίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ροσίο Σαν Μιγκέλ έφτασαν στη Μαδρίτη την Παρασκευή, σηματοδοτώντας μια κρίσιμη καμπή στις διμερείς σχέσεις Ισπανίας-Βενεζουέλας. Η απελευθέρωσή τους από τις φυλακές του Καράκας πραγματοποιήθηκε λίγα εικοσιτετράωρα μετά την ιστορική σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις, μια κίνηση που ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε ως ένδειξη αναζήτησης ειρήνης.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της γεωπολιτικής αναδιάταξης που πυροδότησε η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις δυνάμεις των ΗΠΑ. Η Μαδρίτη, η οποία φιλοξενεί μια από τις μεγαλύτερες κοινότητες της βενεζουελανής διασποράς, παρακολουθεί στενά τις προσπάθειες της μεταβατικής κυβέρνησης να αποκαταστήσει τη διπλωματική ομαλότητα μέσω της απελευθέρωσης πολιτικών κρατουμένων.

Το χρονικό της απελευθέρωσης και η άφιξη στη Μαδρίτη

Οι πέντε απελευθερωθέντες έφτασαν στην ισπανική πρωτεύουσα την Παρασκευή, όπου τους υποδέχθηκαν συγγενείς και φίλοι σε κλίμα έντονης συγκίνησης. Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του Reuters, η επιχείρηση επαναπατρισμού συντονίστηκε από το ισπανικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Ισπανός Υπουργός Εξωτερικών, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, χαρακτήρισε την ημέρα ως «ημέρα χαράς» μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα για μια ταχεία επιστροφή των πολιτών στην κανονικότητα μετά την πολυμηνη περιπέτειά τους στις φυλακές της Βενεζουέλας.

Η κίνηση αυτή θεωρείται από τη Μαδρίτη ως ένα «θετικό βήμα» για την εκτόνωση της έντασης. Ωστόσο, η απελευθέρωση έρχεται σε μια στιγμή που η αμερικανική επιχείρηση στη χώρα έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.

Οι κατηγορίες περί κατασκοπείας και η περίπτωση της Ροσίο Σαν Μιγκέλ

Ανάμεσα στους απελευθερωθέντες ξεχωρίζει η Ροσίο Σαν Μιγκέλ, δικηγόρος και ειδική σε θέματα ασφάλειας, η οποία είχε συλληφθεί τον Φεβρουάριο του 2024. Η Σαν Μιγκέλ αποτελεί εμβληματική μορφή για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τη δράση της να εστιάζει στον έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας.

Δύο άλλοι Ισπανοί, ο Αντρές Μαρτίνεθ Αδάσμε και ο Χοσέ Μαρία Μπασόα από τη Χώρα των Βάσκων, είχαν συλληφθεί τον Σεπτέμβριο του 2024. Το καθεστώς Μαδούρο τους είχε κατηγορήσει ως μέλη των ισπανικών μυστικών υπηρεσιών που σχεδίαζαν τη δολοφονία του, ισχυρισμό που η Μαδρίτη είχε διαψεύσει κατηγορηματικά.

Οι άλλοι δύο πολίτες που αφέθηκαν ελεύθεροι είναι ο Ερνέστο Γκόρμπε και ο Μιγκέλ Μορένο. Η απελευθέρωσή τους εντάσσεται σε μια ευρύτερη απελευθέρωση κρατουμένων, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε ως προσπάθεια για την επικράτηση της ειρήνης στην περιοχή.

Διπλωματική εκτόνωση ή τακτικός ελιγμός;

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η κίνηση αυτή της μεταβατικής διοίκησης στο Καράκας αποτελεί μια προσπάθεια διπλωματικού κατευνασμού προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η απελευθέρωση ξένων υπηκόων λειτουργεί ως μοχλός πίεσης για τη χαλάρωση των διεθνών κυρώσεων.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η Βενεζουέλα απελευθερώνει μεγάλο αριθμό πολιτικών κρατουμένων. Παρόλα αυτά, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Καράκας εκφράζουν επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι δεν έχουν καταγραφεί ακόμη αποφυλακίσεις μεγάλης κλίμακας.

Η κατάσταση παραμένει ρευστή, καθώς η διεθνής κοινότητα αναμένει τα επόμενα βήματα της μεταβατικής ηγεσίας. Η απελευθέρωση των Ισπανών θεωρείται σημαντική νίκη για τη διπλωματία της Μαδρίτης, η οποία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις αμερικανικές πιέσεις και την ανάγκη για σταθερότητα.

Η επόμενη μέρα στις σχέσεις Μαδρίτης και Καράκας

Η επιστροφή των πέντε πολιτών ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις διμερείς σχέσεις. Η Ισπανία αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις για την απελευθέρωση και άλλων Ευρωπαίων υπηκόων που παραμένουν υπό κράτηση, αξιοποιώντας το τρέχον διπλωματικό παράθυρο ευκαιρίας.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στη Μαδρίτη, επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η πτώση του Μαδούρο έχει δημιουργήσει ένα κενό ισχύος που επιτρέπει τέτοιου είδους ανθρωπιστικές χειρονομίες, οι οποίες όμως χρήζουν προσεκτικής διαχείρισης.

Εν αναμονή των περαιτέρω εξελίξεων, οι απελευθερωθέντες θα υποβληθούν σε ιατρικές εξετάσεις και θα δώσουν καταθέσεις στις αρχές. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί αν αυτή η «χειρονομία καλής θέλησης» θα έχει συνέχεια ή αν αποτελεί μια προσωρινή υποχώρηση υπό το βάρος των διεθνών εξελίξεων.