ΟΗΕ: Ο Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποιεί για αποσταθεροποίηση – Αμφισβητεί τη νομιμότητα της σύλληψης Μαδούρο

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε τη Δευτέρα τη βαθιά του ανησυχία για την εντατικοποίηση της αστάθειας στη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις. Ο επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού έθεσε σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη συμβατότητα της επιχείρησης με το διεθνές δίκαιο, τονίζοντας ότι η ενέργεια αυτή δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τη διεξαγωγή των διακρατικών σχέσεων.

Η τοποθέτηση αυτή του Αντόνιο Γκουτέρες έρχεται σε μια στιγμή που η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να αποτιμήσει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της αμερικανικής επέμβασης. Το παρασκήνιο της υπόθεσης υποδεικνύει μια ριζική αλλαγή στο δόγμα της Ουάσιγκτον για τη Λατινική Αμερική, επαναφέροντας μνήμες από ιστορικές επεμβάσεις του παρελθόντος, ενώ παράλληλα δοκιμάζει τις αντοχές της διεθνούς έννομης τάξης.

Οι ανησυχίες για την περιφερειακή αποσταθεροποίηση

Σε δήλωσή του που μεταφέρθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας από την επικεφαλής πολιτικών υποθέσεων, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο, ο Γκουτέρες τόνισε ότι είναι βαθιά θορυβημένος από την πιθανή κλιμάκωση της έντασης. Η σύλληψη του Μαδούρο στο Καράκας το πρωί του Σαββάτου έχει ήδη προκαλέσει σοκ και αβεβαιότητα στο εσωτερικό της χώρας, με τον ΟΗΕ να φοβάται αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Γενικός Γραμματέας υπογράμμισε τον κίνδυνο που εγκυμονεί η δημιουργία ενός προηγουμένου για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σχέσεις μεταξύ των κρατών. Η παραβίαση της κυριαρχίας ενός κράτους για τη σύλληψη του ηγέτη του αποτελεί, κατά τον ΟΗΕ, μια κίνηση που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει το παγκόσμιο διπλωματικό πλαίσιο.

Το ζήτημα της διεθνούς νομιμότητας

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης Γκουτέρες ήταν η αμφισβήτηση της νομιμότητας της αμερικανικής επιχείρησης. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Γενικός Γραμματέας εξέφρασε την ανησυχία του ότι η επιχείρηση δεν σεβάστηκε τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Στο πλαίσιο αυτό, η αρχή της μη επέμβασης — η οποία ορίζει ότι κανένα κράτος δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει άμεσα ή έμμεσα στις εσωτερικές υποθέσεις άλλου — φαίνεται να τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση. Ήδη στο Συμβούλιο Ασφαλείας βρίσκεται στο μικροσκόπιο η νομιμότητα των ενεργειών των ΗΠΑ, με τις απόψεις των κρατών-μελών να παραμένουν έντονα διχασμένες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν τις διεθνείς ισορροπίες, η δημόσια αμφισβήτηση της νομιμότητας από τον ΟΗΕ ενδέχεται να δυσκολέψει τη διπλωματική αναγνώριση οποιασδήποτε μεταβατικής κυβέρνησης. Επισημαίνεται από παράγοντες της διεθνούς διπλωματίας ότι η έλλειψη νομιμοποιητικής βάσης μπορεί να τροφοδοτήσει περαιτέρω εντάσεις, την ώρα που ο Μαδούρο οδηγείται ενώπιον του ομοσπονδιακού δικαστηρίου της Νέας Υόρκης.

Η στάση του ΟΗΕ και η επόμενη μέρα

Παρά την αυστηρή κριτική, ο Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε έτοιμος να υποστηρίξει κάθε προσπάθεια που στοχεύει στην υποβοήθηση των Βενεζουελάνων να βρουν μια ειρηνική διέξοδο. Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια του ΟΗΕ να διατηρήσει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε μια εξαιρετικά εύφλεκτη κατάσταση.

Η διεθνής κοινότητα αναμένει πλέον τις επόμενες κινήσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει στο κόκκινο. Η επόμενη μέρα για τη Βενεζουέλα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν θα επικρατήσει η διπλωματική οδός ή αν η χώρα θα βυθιστεί σε έναν νέο κύκλο εσωτερικής και εξωτερικής αντιπαράθεσης.