Ονδούρα: Γιατί οι προεδρικές εκλογές παραμένουν σε αδιέξοδο τρεις εβδομάδες μετά την κάλπη

Σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά τις εκλογές της 30ης Νοεμβρίου, η Ονδούρα παραμένει βυθισμένη σε πολιτική αβεβαιότητα, καθώς η καταμέτρηση των ψήφων έχει εξελιχθεί σε πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης. Όπως μεταδίδει το Reuters, οι καταγγελίες για εκλογική νοθεία και η παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν προκαλέσει χάος στην καταμέτρηση, αφήνοντας τη χώρα χωρίς επίσημο νικητή.

Η πολιτική ιστορία της Ονδούρας είναι συχνά συνυφασμένη με αμφισβητούμενες εκλογικές διαδικασίες και θεσμική αστάθεια. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου δυσπιστίας προς τους εκλογικούς μηχανισμούς, όπου οι τεχνικές δυσλειτουργίες και οι πολιτικές παρεμβάσεις συχνά επισκιάζουν τη λαϊκή ετυμηγορία. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά πόλωση στην κοινωνία, η οποία εντείνεται από τις καθυστερήσεις στην ψηφιακή επεξεργασία των αποτελεσμάτων.

Η τρέχουσα κατάσταση της καταμέτρησης

Αυτή τη στιγμή, ο συντηρητικός Νάσρι Άσφουρα του Εθνικού Κόμματος διατηρεί ένα προβάδισμα περίπου 43.000 ψήφων έναντι του κεντροδεξιού υποψηφίου Σαλβαδόρ Νασράλα, σε ένα σύνολο άνω των 3 εκατομμυρίων ψηφοφόρων. Ωστόσο, εκατοντάδες χιλιάδες ψήφοι παραμένουν εκτός συστήματος λόγω ασυνεπειών στα φύλλα καταμέτρησης. Την Πέμπτη, το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο της χώρας ξεκίνησε επιτέλους τη χειροκίνητη καταμέτρηση αυτών των ψηφοδελτίων, σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η διαφάνεια.

Η διαδικασία έχει πληγεί από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, καθώς η εταιρεία που ανέλαβε το λογισμικό διέκοψε τη ροή των αποτελεσμάτων για εργασίες συντήρησης. Αυτές οι σοβαρές αδυναμίες στο σύστημα έχουν τροφοδοτήσει τις υποψίες για χειραγώγηση του αποτελέσματος, σε μια χώρα όπου οι μνήμες από προηγούμενες εκλογικές νοθείες είναι ακόμα νωπές.

Οι διαδηλώσεις και οι καταγγελίες για νοθεία

Οι υποστηρικτές του κυβερνώντος αριστερού κόμματος LIBRE έχουν προχωρήσει σε μαζικές κινητοποιήσεις, απαιτώντας πλήρη χειροκίνητη επανακαταμέτρηση και των 3 εκατομμυρίων ψήφων. Οι διαδηλώσεις οπαδών της αντιπολίτευσης έξω από τα κέντρα αποθήκευσης των ψηφοδελτίων κατέστησαν αδύνατη την έναρξη της διαδικασίας για ημέρες. Παρόλο που η υποψήφια του LIBRE, Ρίξι Μονκάδα, βρίσκεται στην τρίτη θέση, το κόμμα της επιμένει ότι η διαδικασία έχει μολυνθεί από παρατυπίες.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του εκλογικού συμβουλίου υποστηρίζει ότι μια καθολική επανακαταμέτρηση δεν είναι απαραίτητη, καθώς δεν υπάρχουν συγκεκριμένες αποδείξεις για συστηματική απάτη. Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι ότι η πολιτική ένταση μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική έκρηξη εάν το τελικό αποτέλεσμα δεν γίνει αποδεκτό από όλες τις πλευρές.

Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών και η παρέμβαση Τραμπ

Η εμπλοκή των ΗΠΑ έχει ρίξει βαριά σκιά πάνω από την εκλογική διαδικασία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει εκφράσει την ανοιχτή στήριξή του προς τον Άσφουρα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η αμερικανική βοήθεια προς την Ονδούρα εξαρτάται από τη νίκη του συντηρητικού υποψηφίου. Μάλιστα, ο Τραμπ έκανε λόγο για πιθανή νοθεία χωρίς να προσκομίσει στοιχεία, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης.

Ο Σαλβαδόρ Νασράλα έχει καταγγείλει ότι η παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ έβλαψε ανεπανόρθωτα τις πιθανότητές του, δημιουργώντας ένα άνισο πεδίο ανταγωνισμού. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ωστόσο, τηρεί μια πιο θεσμική στάση, καλώντας για ταχεία ολοκλήρωση της καταμέτρησης και ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων το συντομότερο δυνατό.

Το χρονοδιάγραμμα και η επόμενη μέρα

Το εκλογικό συμβούλιο έχει προθεσμία μέχρι τις 30 Δεκεμβρίου για να επικυρώσει το αποτέλεσμα. Η απόφαση απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον δύο εκ των τριών μελών του συμβουλίου, τα οποία εκπροσωπούν τα κύρια πολιτικά κόμματα. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η ευθύνη θα περάσει στο Κογκρέσο της Ονδούρας, το οποίο θα κληθεί να λάβει την τελική απόφαση.

Σε περίπτωση που το Κογκρέσο αποτύχει να αναγνωρίσει τα αποτελέσματα, η χώρα θα μπορούσε να οδηγηθεί σε συνταγματική κρίση. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να παρατείνει τη θητεία της τρέχουσας προέδρου, Σιομάρα Κάστρο, για έως και δύο επιπλέον έτη, μέχρι τη διεξαγωγή νέων εκλογών. Οι εξελίξεις των επόμενων ημερών θα κρίνουν αν η Ονδούρα θα καταφέρει να εξέλθει από το εκλογικό τέλμα ή αν θα βυθιστεί σε μια νέα περίοδο πολιτικής αστάθειας.