- Το μερίδιο των ΗΠΑ στο παγκόσμιο εμπόριο αναμένεται να πέσει από το 12% στο 9% έως το 2034.
- Οι δασμοί του προέδρου των ΗΠΑ οδηγούν τους εταίρους σε στρατηγική διαφοροποίηση.
- Η ιστορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur αποτελεί απάντηση στον αμερικανικό προστατευτισμό.
- Οι γερμανικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ σημείωσαν πτώση 9% το 2025.
- Ο κόσμος χωρίζεται σε τέσσερις νέους εμπορικούς πόλους με επίκεντρο την ανθεκτικότητα.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, οι κορυφαίοι εμπορικοί εταίροι της Ουάσιγκτον αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, καθώς η χρήση των δασμών ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής από τον πρόεδρο των ΗΠΑ αναδιαμορφώνει τις παγκόσμιες ροές. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η στρατηγική διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και οι νέες περιφερειακές συμφωνίες αποτελούν την απάντηση στην αβεβαιότητα που προκαλεί η πολιτική των υψηλότερων δασμών του τελευταίου αιώνα.
| Δείκτης Εμπορίου | Μεταβολή / Πρόβλεψη |
|---|---|
| Μερίδιο ΗΠΑ στο παγκόσμιο εμπόριο (2024) | 12% |
| Πρόβλεψη μεριδίου ΗΠΑ (2034) | 9% |
| Γερμανικές εξαγωγές προς ΗΠΑ (2025) | -9% |
| Εμπόριο Λιμένα Long Beach με Κίνα (2019) | 70% |
| Εμπόριο Λιμένα Long Beach με Κίνα (2025) | 60% |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της δομικής αλλαγής στην αμερικανική εμπορική ατζέντα, η οποία μετατοπίζεται από την πολυμερή συνεργασία προς έναν έντονο προστατευτισμό. Το παρασκήνιο των συζητήσεων στο Νταβός αναδεικνύει την προσπάθεια των κρατών να θωρακίσουν τις οικονομίες τους απέναντι σε αιφνίδιες δασμολογικές απειλές, όπως αυτή που εκτοξεύτηκε πρόσφατα για τη Γροιλανδία.
Είναι η ταχύτητα, η κλίμακα και το εύρος της αλλαγής που πραγματικά ταράζουν τον κόσμο.
François-Philippe Champagne, Υπουργός Οικονομικών Καναδά
Η στρατηγική της διαφοροποίησης και οι νέες συμμαχίες
Οι χώρες παγκοσμίως επιταχύνουν τις προσπάθειες για εμπορική απεξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναζητώντας σταθερότητα σε περιφερειακό επίπεδο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη κίνηση όπου ο Καναδάς και η Κίνα κατέληξαν σε συμφωνία για τη μείωση των δασμών στα ηλεκτρικά οχήματα και την κανόλα.
Παράλληλα, η οριστικοποίηση της ιστορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων σηματοδοτεί τη δημιουργία ενός από τα μεγαλύτερα εμπορικά μπλοκ στον κόσμο. Αυτές οι κινήσεις αντανακλούν την ανάγκη των CEO για προβλεψιμότητα και κράτος δικαίου, στοιχεία που θεωρούνται σε έλλειψη στην τρέχουσα διεθνή σκηνή.
Η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων υποστηρίζεται σθεναρά και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Η γενική διευθύντρια του ΠΟΕ, Ngozi Okonjo-Iweala, τόνισε ότι η μείωση της υπερβολικής εξάρτησης βοηθά στην οικοδόμηση παγκόσμιας ανθεκτικότητας και στη διασπορά της ανάπτυξης σε περισσότερες χώρες.
Η υποχώρηση του αμερικανικού αποτυπώματος στο παγκόσμιο εμπόριο
Προτεινόμενο ΗΠΑ: Αποχώρηση από διεθνείς οργανισμούς κατά του βίαιου εξτρεμισμού
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών της Boston Consulting Group, το μερίδιο των ΗΠΑ στο παγκόσμιο εμπόριο αγαθών αναμένεται να υποχωρήσει από το 12% στο 9% έως το 2034. Αυτή η τάση ενισχύεται από το γεγονός ότι οι δασμοί σε πρώτες ύλες, όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο, αυξάνουν το κόστος παραγωγής για τις ίδιες τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στην Ευρώπη, επικρατεί η άποψη ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ «πριονίζει το κλαδί στο οποίο κάθεται». Τα στοιχεία δείχνουν ήδη πτώση 9% στις γερμανικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κατά το πρώτο ενδεκάμηνο του 2025, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό στους Ευρωπαίους εξαγωγείς.
Η νέα πραγματικότητα διαμορφώνει έναν χάρτη με τέσσερις κύριους πόλους: τις ΗΠΑ, την Κίνα, τις χώρες BRICS+ και τους λεγόμενους «πολυμερείς» εταίρους. Σε αυτό το περιβάλλον, το εμπόριο μεταξύ της Κίνας και των συμμάχων της στον Παγκόσμιο Νότο αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό μοχλό της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας.
Η ανάγκη για ευελιξία και η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική
Οι ροές του εμπορίου προσαρμόζονται ταχύτατα, με λιμάνια όπως αυτό του Ρότερνταμ να προειδοποιούν για την ανάγκη άμεσης αναδιάρθρωσης. Η Ευρώπη καλείται να εγκαταλείψει την εξάρτηση από τη φθηνή ενέργεια της Ρωσίας και τη φθηνή παραγωγή της Κίνας, αναζητώντας νέες στρατηγικές ασφάλειας.
Εν αναμονή των περαιτέρω κινήσεων της Ουάσιγκτον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες στο Νταβός προσπαθούν να διατηρήσουν ένα αρραγές μέτωπο. Η στρατηγική αυτονομία δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια, αλλά μια επιτακτική ανάγκη για την επιβίωση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε έναν κόσμο που γίνεται δομικά ακριβότερος.
Η επόμενη μέρα του παγκόσμιου εμπορίου
Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια φάση κατακερματισμού, όπου οι γεωπολιτικές συμμαχίες θα καθορίζουν τις εμπορικές συμφωνίες. Παρά την εσωτερική ανάπτυξη που υπόσχεται η πολιτική του προέδρου των ΗΠΑ, το διεθνές σύστημα φαίνεται να κινείται προς ένα μοντέλο μειωμένης αμερικανικής επιρροής.
Οι αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η ικανότητα των κρατών να παραμείνουν ευέλικτα και διαφοροποιημένα θα αποτελέσει το κλειδί για την ευημερία τους. Η επόμενη δεκαετία θα δοκιμάσει τις αντοχές της παγκοσμιοποίησης, καθώς ο κόσμος μαθαίνει να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον μόνιμης δασμολογικής έντασης.
Στρατηγικές επιβίωσης για επιχειρήσεις στο νέο εμπορικό περιβάλλον
- Διαφοροποιήστε τους προμηθευτές σας για να μειώσετε την εξάρτηση από μία μόνο αγορά.
- Παρακολουθήστε στενά τις νέες περιφερειακές εμπορικές συμφωνίες (π.χ. ΕΕ-Mercosur).
- Ενσωματώστε την παράμετρο του δασμολογικού κινδύνου στον μακροπρόθεσμο οικονομικό σχεδιασμό.
- Επενδύστε στην ευελιξία της εφοδιαστικής αλυσίδας για γρήγορη προσαρμογή σε νέους κανονισμούς.
- Αναζητήστε εναλλακτικές πηγές ενέργειας και πρώτων υλών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
