- Η CIA χαρακτηρίζει την οικονομία της Κούβας ως εξαιρετικά επιβαρυμένη αλλά η πτώση της κυβέρνησης δεν είναι βέβαιη.
- Τα μπλακ άουτ εκτός Αβάνας φτάνουν τις 20 ώρες ημερησίως μετά τη διακοπή παροχής πετρελαίου από τη Βενεζουέλα.
- Ο πληθυσμός του νησιού έχει μειωθεί κάτω από τα 9 εκατομμύρια λόγω της μαζικής φυγής των νέων.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει ότι η Κούβα είναι «έτοιμη να πέσει» μετά τις εξελίξεις στο Καράκας.
- Η έλλειψη οργανωμένης αντιπολίτευσης και η εστίαση στην επιβίωση δυσκολεύουν την πολιτική ανατροπή.
Απόρρητες εκτιμήσεις της CIA περιγράφουν μια ζοφερή πραγματικότητα για την οικονομία της Κούβας, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνουν την πρόβλεψη ότι η κυβέρνηση της Αβάνας βρίσκεται στα πρόθυρα της πτώσης. Παρά την ενεργειακή ασφυξία μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, οι αναλυτές πληροφοριών παραμένουν επιφυλακτικοί για το αν η κρίση θα οδηγήσει σε άμεση πολιτική ανατροπή στο νησί.
| Δείκτης | Κατάσταση / Τιμή |
|---|---|
| Εκτιμώμενος Πληθυσμός | Κάτω από 9 εκατομμύρια (από 10 εκατ. το 2023) |
| Διάρκεια Μπλακ άουτ | 20 ώρες/ημέρα (εκτός Αβάνας) |
| Κύριος Προμηθευτής Ενέργειας | Βενεζουέλα (Ροή υπό διακοπή) |
| Κύριοι Πληττόμενοι Τομείς | Γεωργία, Τουρισμός, Μεταφορές |
| Πρόβλεψη Λευκού Οίκου | Επικείμενη κατάρρευση κυβέρνησης |
| Εκτίμηση CIA | Αβέβαιη η πολιτική ανατροπή παρά την κρίση |
Η πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης στην Καραϊβική, με αποκορύφωμα την ιστορική σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, έχει φέρει την Κούβα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι ενεργειακής και οικονομικής επιβίωσης. Η διακοπή της ροής πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, που αποτελούσε επί δεκαετίες τον κύριο οικονομικό πνεύμονα του νησιού, δημιουργεί συνθήκες πρωτοφανούς πίεσης για το καθεστώς της Αβάνας.
Όταν ένας πληθυσμός πεινάει πραγματικά, η καθημερινότητά του αφορά μόνο την επιβίωση. Δεν σκέφτεσαι την πολιτική, αλλά πώς θα βάλεις ψωμί στο τραπέζι.
Richard Feinberg, Καθηγητής Πανεπιστημίου San Diego
Η οικονομική ασφυξία και το τέλος του πετρελαίου
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ διαπιστώνουν ότι κρίσιμοι τομείς της οικονομίας, όπως η γεωργία και ο τουρισμός, πλήττονται από γενικευμένα μπλακ άουτ και τις αμερικανικές κυρώσεις. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την απόφαση της Ουάσιγκτον να ανακατευθύνει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας προς την αμερικανική αγορά.
Σε περιοχές εκτός της Αβάνας, οι διακοπές ρεύματος φτάνουν πλέον κατά μέσο όρο τις 20 ώρες ημερησίως, ένα επίπεδο που δεν είχε παρατηρηρηθεί ούτε κατά τη διάρκεια της «Ειδικής Περιόδου» της δεκαετίας του 1990. Η έλλειψη καυσίμων απειλεί να παραλύσει πλήρως τις μεταφορές και την παραγωγή τροφίμων, εντείνοντας τη δυσαρέσκεια του πληθυσμού.
CIA vs Λευκός Οίκος: Μια στρατηγική ασυμφωνία
Παρά τη δραματική εικόνα, οι απόρρητες εκθέσεις της CIA εμφανίζονται λιγότερο κατηγορηματικές από τις δημόσιες τοποθετήσεις της κυβέρνησης. Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε πρόσφατα ότι η Κούβα είναι «έτοιμη να πέσει», οι αναλυτές της CIA επισημαίνουν ότι η οικονομική εξαθλίωση δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε άμεση πολιτική αποσταθεροποίηση.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών, η ικανότητα επιβίωσης του καθεστώτος που εγκαθιδρύθηκε το 1959 παραμένει ένα σύνθετο ερώτημα. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η έλλειψη εναλλακτικών πηγών ενέργειας είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όμως η κρατική καταστολή και η απουσία οργανωμένης αντιπολίτευσης δρουν ως αναχώματα.
Η δημογραφική κατάρρευση ως παράγοντας σταθερότητας
Ένα ιδιαίτερο εύρημα των αμερικανικών υπηρεσιών αφορά τη δημογραφική συρρίκνωση του νησιού. Εκτιμάται ότι ο πληθυσμός της Κούβας έχει υποχωρήσει κάτω από τα 9 εκατομμύρια, από 10 εκατομμύρια το 2023, λόγω της μαζικής μετανάστευσης ατόμων κάτω των 50 ετών.
Αυτή η μαζική έξοδος των νέων ενδέχεται, παραδόξως, να λειτουργεί υπέρ της κυβερνητικής σταθερότητας, καθώς αφαιρεί από την κοινωνία την κινητήριο δύναμη των πολιτικών μεταρρυθμίσεων. Όπως σημειώνουν αναλυτές στρατηγικής, όταν ένας πληθυσμός επικεντρώνεται αποκλειστικά στην καθημερινή επιβίωση, η πολιτική δράση συχνά υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη για εξασφάλιση τροφής.
Η επόμενη μέρα και οι γεωπολιτικές ισορροπίες
Η στάση του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ παραμένει προκλητική, καταγγέλλοντας τις αμερικανικές ενέργειες, ωστόσο η γεωπολιτική απομόνωση της Κούβας βαθαίνει. Η απώλεια της στήριξης από το Καράκας αναγκάζει την Αβάνα να αναζητήσει απεγνωσμένα νέες συμμαχίες ή να προχωρήσει σε επώδυνες οικονομικές παραχωρήσεις.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στην Ουάσιγκτον, η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στο αν η πολιτική της μέγιστης πίεσης θα οδηγήσει σε μια ελεγχόμενη μετάβαση ή σε μια ανθρωπιστική κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή της Καραϊβικής. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν η πρόβλεψη του Αμερικανού ηγέτη για την «πτώση» του νησιού θα επιβεβαιωθεί από την πραγματικότητα.
Πώς να αξιολογείτε τις γεωπολιτικές πληροφορίες
- Διακρίνετε τις δημόσιες πολιτικές δηλώσεις από τις απόρρητες εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών.
- Παρακολουθήστε τις ροές των εμπορευμάτων (όπως το πετρέλαιο) ως κύριο δείκτη πολιτικής σταθερότητας.
- Λάβετε υπόψη τους δημογραφικούς παράγοντες, καθώς η μετανάστευση των νέων συχνά αποδυναμώνει τα κινήματα διαμαρτυρίας.
- Αναζητήστε πολλαπλές πηγές για να επιβεβαιώσετε την έκταση μιας οικονομικής κρίσης σε κλειστά καθεστώτα.