Κολομβία: Προσφυγή κατά των ΗΠΑ για το θάνατο ψαρά από αεροπορικό πλήγμα

Η οικογένεια ενός 42χρονου Κολομβιανού ψαρά προσέφυγε στη Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καταγγέλλοντας τις ΗΠΑ για εξωδικαστική εκτέλεση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η κίνηση αυτή στοχεύει στην απόδοση ευθυνών για τα πλήγματα που έχουν κοστίσει τη ζωή σε 83 άτομα τους τελευταίους μήνες.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας σειράς θανατηφόρων επιχειρήσεων που έχουν μετατρέψει τις θαλάσσιες ζώνες της Λατινικής Αμερικής σε πεδία μάχης. Το παρασκήνιο της υπόθεσης Carranza αναδεικνύει τη σύγκρουση μεταξύ της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών της περιοχής, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ κλιμακώνει την επιθετική ρητορική και τις στρατιωτικές δράσεις του.

Το χρονικό της επίθεσης και η νομική αντεπίθεση

Ο Alejandro Carranza, ένας 42χρονος ψαράς, έχασε τη ζωή του στις 15 Σεπτεμβρίου κατά τη διάρκεια στρατιωτικού πλήγματος στα ανοικτά των ακτών του Ειρηνικού στην Κολομβία. Η καταγγελία, που κατατέθηκε από την οικογένειά του και τον Αμερικανό δικηγόρο Daniel Kovalik, κατηγορεί ευθέως την Ουάσιγκτον για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Kovalik, ο οποίος εκπροσωπεί επίσης τον Κολομβιανό πρόεδρο Γκουστάβο Πέτρο, επιδιώκει να καταστήσει υπόλογο τον Υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, για το ρόλο του στη διαταγή των πληγμάτων.

Η προσφυγή στην IACHR (Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) αποτελεί μια κίνηση υψηλού ρίσκου, καθώς ο οργανισμός δεν διαθέτει εκτελεστική εξουσία για την επιβολή των πορισμάτων του. Ωστόσο, η νομική ομάδα πιστεύει ότι η δημοσιοποίηση της υπόθεσης θα αυξήσει τον δημόσιο έλεγχο και την πίεση προς την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία ήδη αντιμετωπίζει πτώση στα ποσοστά δημοτικότητάς της.

Η στρατηγική των «ναρκοτρομοκρατών» και η απάντηση του Λευκού Οίκου

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Anna Kelly, υπεραμύνθηκε των πληγμάτων, τονίζοντας ότι αποτελούν μέρος της στρατηγικής του προέδρου για την καταπολέμηση των καρτέλ. Η κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει τις ομάδες διακίνησης ως τρομοκράτες και τα ναρκωτικά ως όπλα, όπως προκύπτει και από το πρόσφατο διάταγμα που χαρακτηρίζει τη φαιντανύλη ως όπλο μαζικής καταστροφής. Βάσει του Δικαίου των Ένοπλων Συγκρούσεων — ενός συνόλου διεθνών κανόνων που ορίζουν τα όρια της βίας κατά τη διάρκεια πολέμου — οι επιθέσεις αυτές θεωρούνται νόμιμη αυτοάμυνα από την Ουάσιγκτον.

Διεθνείς πιέσεις και το ενδεχόμενο ερευνών για εγκλήματα πολέμου

Ενώ η ένταση στην περιοχή κλιμακώνεται, μέλη του Κογκρέσου ανακοίνωσαν ότι θα διερευνήσουν εάν ο αμερικανικός στρατός διέπραξε εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια των πρόσφατων επιχειρήσεων. Η κίνηση αυτή συμπίπτει με την πρόωρη αποχώρηση του ναυάρχου Άλβιν Χόλσεϊ, επικεφαλής των δυνάμεων στη Λατινική Αμερική, γεγονός που υποδηλώνει εσωτερικές τριβές στο αμερικανικό αμυντικό οικοδόμημα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών διεθνούς δικαίου, η απόφαση της Επιτροπής, αν και μη δεσμευτική, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την άσκηση πολιτικής πίεσης. Η IACHR έχει ήδη καλέσει τις ΗΠΑ να απέχουν από τη χρήση θανατηφόρας στρατιωτικής βίας σε επιχειρήσεις δημόσιας ασφάλειας, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο για τους αμάχους και τους εργαζόμενους στη θάλασσα.

Η επόμενη μέρα στις διμερείς σχέσεις

Η υπόθεση Carranza αναμένεται να επηρεάσει τις ήδη τεταμένες διμερείς σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κολομβίας. Η επιμονή της Ουάσιγκτον στη στρατιωτικοποίηση της καταπολέμησης των ναρκωτικών έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την προσέγγιση της κυβέρνησης Πέτρο, η οποία εστιάζει στην ειρηνευτική διαδικασία με οργανώσεις όπως ο ELN. Η έκβαση αυτής της νομικής μάχης θα καθορίσει εάν η διεθνής κοινότητα μπορεί να θέσει όρια στην εξωεδαφική δράση των μεγάλων δυνάμεων στο όνομα της ασφάλειας.