- Ο Μαρκ Κάρνι χαρακτήρισε το δημοψήφισμα της Αλμπέρτα ως επικίνδυνη μπλόφα.
- Η ψηφοφορία του Οκτωβρίου θα είναι μη δεσμευτική αλλά πολιτικά διχαστική.
- Το 60% των κατοίκων της επαρχίας τάσσεται υπέρ της παραμονής στον Καναδά.
- Η κρίση συμπίπτει με τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία USMCA.
Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι χαρακτήρισε τη Δευτέρα το σχεδιαζόμενο μη δεσμευτικό δημοψήφισμα της Αλμπέρτα για απόσχιση ως μια «επικίνδυνη μπλόφα», τονίζοντας ότι τέτοιες κινήσεις υπονομεύουν την εθνική ενότητα. Η ψηφοφορία, που προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο, έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών πιέσεων και εμπορικών διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Ημερομηνία Ψηφοφορίας | Οκτώβριος 2026 |
| Φύση Δημοψηφίσματος | Μη δεσμευτικό (Συμβουλευτικό) |
| Ποσοστό υπέρ παραμονής | 60% (Angus Reid) |
| Αρνητική ψήφος σε δεσμευτικό | 67% (Angus Reid) |
| Κύριο Αίτιο Δυσαρέσκειας | Περιβαλλοντική/Ενεργειακή Πολιτική |
Αυτή η εσωτερική πολιτική κρίση ξεσπά σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για την Οτάβα, καθώς ο Μαρκ Κάρνι, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάρτιο του 2025, επιχειρεί να διατηρήσει ένα αρραγές εσωτερικό μέτωπο. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με τη δυσαρέσκεια της πλούσιας σε πετρέλαιο επαρχίας για τις περιβαλλοντικές πολιτικές της προηγούμενης κυβέρνησης, οι οποίες θεωρείται ότι έπληξαν την ενεργειακή βιομηχανία.
Σε αυτά τα ζητήματα απόσχισης, συχνά προβάλλεται ότι είναι μια δωρεάν επιλογή. Αυτό είναι μια πολύ επικίνδυνη μπλόφα.
Μαρκ Κάρνι, Πρωθυπουργός του Καναδά
Η σύγκριση με το Brexit και το «δωρεάν ρίσκο»
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Κάρνι χρησιμοποίησε την εμπειρία του ως πρώην διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας για να προειδοποιήσει τους πολίτες της Αλμπέρτα. Ο Καναδός ηγέτης υπενθύμισε ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο, δέκα χρόνια μετά το Brexit, η χώρα ακόμα προσπαθεί να διαχειριστεί συνέπειες που οι ψηφοφόροι δεν είχαν προβλέψει.
Ο πρωθυπουργός απέρριψε το επιχείρημα ότι μια μη δεσμευτική ψήφος θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της επαρχίας έναντι της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Χαρακτήρισε αυτή τη λογική ως μια επικίνδυνη στρατηγική που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις, παρόμοιες με αυτές που βίωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 2016.
Πολιτικές αντιδράσεις και δημοσκοπικά δεδομένα
Προτεινόμενο Ελένη Φουρέιρα: Η τρυφερή εξομολόγηση για τον Αλμπέρτο Μποτία και την πρώτη τους γνωριμία
Το κυβερνών Ενωμένο Συντηρητικό Κόμμα (UCP) της Αλμπέρτα προχωρά στη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, παρά το γεγονός ότι δεν είχε συμπεριλάβει τέτοια δέσμευση στο πρόγραμμά του κατά τις εκλογές του 2023. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια ικανοποίησης της σκληρής αυτονομιστικής πτέρυγας της βάσης του, εν μέσω αυξανόμενης πόλωσης.
Ωστόσο, τα στοιχεία από την πρόσφατη δημοσκόπηση της Angus Reid δείχνουν ότι η πλειοψηφία των κατοίκων παραμένει επιφυλακτική. Συγκεκριμένα, το 60% των πολιτών στην Αλμπέρτα δηλώνει ότι θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής στον Καναδά, ενώ το 67% θα απέρριπτε την απόσχιση σε περίπτωση που διεξαγόταν ένα νομικά δεσμευτικό δημοψήφισμα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η χρονική στιγμή της ψηφοφορίας είναι εξαιρετικά ατυχής, καθώς ο Καναδάς προετοιμάζεται για την κρίσιμη αναθεώρηση της εμπορικής συμφωνίας USMCA. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εσωτερική αστάθεια θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη θέση της χώρας απέναντι στις αμερικανικές δασμολογικές απειλές.
Η γεωπολιτική διάσταση και η εθνική ενότητα
Η ψηφοφορία του Οκτωβρίου αποτελεί ιστορικό προηγούμενο, καθώς είναι η πρώτη φορά που μια επαρχία εκτός του Κεμπέκ θέτει επίσημα ζήτημα ανεξαρτησίας. Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει τις προσπάθειες του Κάρνι να παρουσιάσει ένα ενωμένο μέτωπο στη διεθνή σκηνή, ειδικά μετά τις πρόσφατες επαφές Αμερικανών αξιωματούχων με αυτονομιστικές ομάδες.
Ο Καναδός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η εστίαση σε θεμελιώδη ερωτήματα απόσχισης δεν βοηθά την οικονομία της χώρας. Αντίθετα, θεωρεί ότι η ενέργεια της κυβέρνησης πρέπει να διοχετευθεί στην αντιμετώπιση των διεθνών εμπορικών προκλήσεων και στην προστασία των καναδικών συμφερόντων απέναντι στην αμερικανική ηγεμονία.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων για τη νομική διαδικασία, νομικοί παραστάτες τονίζουν ότι ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα δεν παράγει άμεσα έννομα αποτελέσματα, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικός καταλύτης. Η επόμενη μέρα για τον Καναδά θα εξαρτηθεί από το αν η Οτάβα καταφέρει να κατευνάσει τις ανησυχίες της Αλμπέρτα χωρίς να θυσιάσει την ομοσπονδιακή συνοχή.
