Ισπανία: Απέλαση του πρέσβη της Νικαράγουας ως απάντηση στη διπλωματική κρίση

Η κυβέρνηση της Ισπανίας διέταξε την απέλαση του πρέσβη της Νικαράγουας και ενός ακόμη διπλωμάτη τη Δευτέρα, 26 Ιανουαρίου, σε μια κίνηση άμεσων διπλωματικών αντιποίνων. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η απόφαση αυτή ελήφθη μόλις ένα εικοσιτετράωρο μετά την απέλαση του Ισπανού πρέσβη από τη Μανάγουα, κλιμακώνοντας επικίνδυνα τη ρήξη μεταξύ των δύο κρατών.

Αυτή η εξέλιξη αποτελεί την κορύφωση μιας πολυετούς περιόδου διπλωματικής αστάθειας μεταξύ Μαδρίτης και Μανάγουας, η οποία τροφοδοτείται από το δημοκρατικό έλλειμμα στην Κεντρική Αμερική. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άρρηκτα με τη σταθερή στάση της Ισπανίας απέναντι στην καταστολή της αντιπολίτευσης από το καθεστώς του Ντανιέλ Ορτέγκα.

Η αρχή της αμοιβαιότητας και η κλιμάκωση της έντασης

Το ισπανικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε την κίνηση της Νικαράγουας ως «αδικαιολόγητη», τονίζοντας ότι η δική του αντίδραση βασίζεται αυστηρά στην αρχή της αμοιβαιότητας. Η απέλαση του πρέσβη Σέρχιο Φαρέ, ο οποίος είχε τοποθετηθεί στη Μανάγουα μόλις τον Δεκέμβριο του 2025, προκάλεσε την άμεση ενεργοποίηση των διπλωματικών πρωτοκόλλων της Μαδρίτης.

Παρά τη σφοδρή αντιπαράθεση, η ισπανική πλευρά διευκρίνισε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για τη διατήρηση των καλύτερων δυνατών σχέσεων με τον λαό της Νικαράγουας. Η δήλωση αυτή υποδηλώνει μια προσπάθεια διαχωρισμού της κυβέρνησης από τους πολίτες, εν μέσω μιας περιόδου που η χώρα αντιμετωπίζει έντονη διεθνή απομόνωση.

Η τρέχουσα κρίση έρχεται σε μια στιγμή που η Νικαράγουα δέχεται πιέσεις για την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, γεγονός που έχει προκαλέσει την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Μαδρίτη υπήρξε ένας από τους βασικούς υποστηρικτές των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά του καθεστώτος Ορτέγκα, επικαλούμενη παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το ιστορικό βάθος της διπλωματικής ρήξης

Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν δοκιμαστεί επανειλημμένα στο παρελθόν, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την ανάκληση του Ισπανού πρέσβη για διαβουλεύσεις το 2021. Αν και το 2023 έγινε μια προσπάθεια επανεκκίνησης των σχέσεων με νέους διορισμούς, η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών φαίνεται πως δεν αποκαταστάθηκε ποτέ πλήρως.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η αρχή της αμοιβαιότητας — *η διπλωματική πρακτική όπου ένα κράτος απαντά με πανομοιότυπο τρόπο στις ενέργειες ενός άλλου* — αποτελεί το έσχατο μέσο πίεσης πριν από την πλήρη διακοπή των σχέσεων. Η Μανάγουα δεν έχει παράσχει ακόμη επίσημη εξήγηση για την αρχική απέλαση των Ισπανών διπλωματών.

Η στάση της Ισπανίας ευθυγραμμίζεται πλήρως με την ευρύτερη πολιτική της ΕΕ, η οποία παρακολουθεί στενά την οπισθοδρόμηση των δημοκρατικών θεσμών στη Νικαράγουα. Η κριτική της Μαδρίτης εστιάζει κυρίως στην καταστολή των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών, στοιχεία που το καθεστώς Ορτέγκα θεωρεί παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις.

Η επόμενη μέρα στις διμερείς σχέσεις

Η απομάκρυνση των πρεσβευτών αφήνει τις διπλωματικές αποστολές σε επίπεδο επιτετραμμένων, μειώνοντας δραστικά την ικανότητα απευθείας διαλόγου μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Αυτό το κενό επικοινωνίας ενδέχεται να δυσχεράνει την παροχή προξενικής συνδρομής και την παρακολούθηση των εξελίξεων στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί η άποψη ότι η κρίση αυτή δεν θα εκτονωθεί σύντομα, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται διατεθειμένη για υποχωρήσεις. Η Ισπανία παραμένει προσηλωμένη στην προάσπιση των δημοκρατικών αξιών, ενώ η Νικαράγουα συνεχίζει την πολιτική της διπλωματικής αντεπίθεσης.

Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί εάν αυτή η ρήξη θα επηρεάσει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που διατηρούν παρόμοια στάση. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η Μανάγουα επιλέξει την περαιτέρω απομόνωση ή μια σταδιακή αποκλιμάκωση μέσω της διπλωματικής οδού.