ΗΠΑ: Πολιτείες των Δημοκρατικών προωθούν νόμους για αγωγές κατά πρακτόρων της ICE

Σειρά πολιτειών των ΗΠΑ που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς προωθούν νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα επιτρέπουν στους πολίτες να καταθέτουν αγωγές κατά ομοσπονδιακών πρακτόρων της ICE για παραβιάσεις πολιτικών δικαιωμάτων. Η κίνηση αυτή, που αποκτά δυναμική μετά τους θανάτους πολιτών στη Μινεάπολη, στοχεύει στην κάλυψη ενός νομικού κενού που προστατεύει τους ομοσπονδιακούς υπαλλήλους από ατομική αστική ευθύνη.

Η προσπάθεια αυτή έρχεται ως άμεση συνέπεια της κλιμάκωσης των μεταναστευτικών επιχειρήσεων που διέταξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, οι οποίες έχουν προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άρρηκτα με τα πρόσφατα περιστατικά στη Μινεάπολη, όπου η δράση των ομοσπονδιακών δυνάμεων οδήγησε σε θανάσιμους πυροβολισμούς πολιτών.

Η νομική αντεπίθεση των πολιτειών και το παράδειγμα του Ιλινόις

Το Ιλινόις έγινε τον περασμένο μήνα η πρώτη πολιτεία που επικύρωσε σχετική νομοθεσία, ανοίγοντας τον δρόμο για παρόμοιες κινήσεις σε Καλιφόρνια, Νέα Υόρκη, Βιρτζίνια, Μέριλαντ και Κονέκτικατ. Όπως μεταδίδει το Reuters, η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ κατέθεσε ήδη προσφυγή για να μπλοκάρει τον νόμο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Σύνταγμα.

Η κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, Κάθι Χόκουλ, δήλωσε πρόσφατα ότι θα κινηθεί για να επιτρέψει στους κατοίκους της πολιτείας να καλούν σε λογοδοσία τους πράκτορες της ICE στα δικαστήρια όταν ενεργούν εκτός του πλαισίου των καθηκόντων τους. Η δήλωση αυτή προκάλεσε την αντίδραση του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS), το οποίο κατηγόρησε την κυβερνήτη για στοχοποίηση των στελεχών επιβολής του νόμου.

Η ένταση πυροδοτήθηκε περαιτέρω από τους θανάτους της Renee Good και του Alex Pretti στη Μινεάπολη κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων της ICE. Τα περιστατικά αυτά έφεραν στο προσκήνιο τις καταγγελίες για βίαιες τακτικές και έλλειψη διαφάνειας, ειδικά μετά τις περικοπές κονδυλίων για τις κάμερες σώματος των πρακτόρων.

Το νομικό κενό και η «Ρήτρα Υπεροχής»

Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται ένας νόμος του 1871, γνωστός ως Section 1983, ο οποίος επιτρέπει αγωγές κατά κρατικών και τοπικών αξιωματούχων, αλλά δεν καλύπτει ομοσπονδιακούς πράκτορες. Αυτό δημιουργεί ένα «κενό λογοδοσίας», καθώς οι πολίτες μπορούν να μηνύσουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση μέσω του Federal Tort Claims Act, αλλά όχι τους πράκτορες ατομικά.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση βασίζει την επιχειρηματολογία της στη «Ρήτρα Υπεροχής» (Supremacy Clause). Η αρχή αυτή — *η οποία ορίζει ότι οι ομοσπονδιακοί νόμοι υπερισχύουν των πολιτειακών όταν υπάρχει σύγκρουση* — αποτελεί το κύριο όπλο του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την ακύρωση των τοπικών νόμων.

Εν αναμονή των δικαστικών αποφάσεων, ποινικολόγοι που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι οι νέες ρυθμίσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν «σεισμό» στο αμερικανικό νομικό σύστημα. Μια τέτοια εξέλιξη θα επέτρεπε σε Αμερικανούς πολίτες και μετανάστες να διεκδικήσουν χρηματικές αποζημιώσεις για παραβιάσεις της τέταρτης τροπολογίας περί παράνομων ερευνών και συλλήψεων.

Η «Πράξη Περί Μη Βασιλέων» στην Καλιφόρνια

Στην Καλιφόρνια, το νομοσχέδιο που φέρει την ονομασία «No Kings Act» εγκρίθηκε ήδη από την αρμόδια επιτροπή της Γερουσίας με ψήφους 11-2. Το όνομα του νομοσχεδίου αποτελεί σαφή αναφορά στο κίνημα διαμαρτυρίας κατά του προέδρου των ΗΠΑ, υποδηλώνοντας ότι κανένας κρατικός λειτουργός δεν πρέπει να βρίσκεται υπεράνω του νόμου.

Η νομική έρευνα του Reuters έχει καταδείξει στο παρελθόν ανακρίβειες στις επίσημες αναφορές του DHS για βίαια περιστατικά. Αυτό ενισχύει το επιχείρημα των υποστηρικτών των νομοσχεδίων ότι η δικαστική οδός είναι ο μόνος τρόπος για την αποκάλυψη της αλήθειας σε περιπτώσεις κατάχρησης εξουσίας.

Παρά την αισιοδοξία των Δημοκρατικών, η υπόθεση αναμένεται να καταλήξει στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Το σώμα αυτό είχε πρόσφατα εκδώσει απόφαση που έβαζε «μπλόκο» στην ανάπτυξη της Εθνοφρουράς στο Σικάγο, γεγονός που αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για τη μελλοντική έκβαση της νομικής μάχης.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Εκπρόσωποι του DHS υποστηρίζουν ότι οι πράκτορες επιδεικνύουν «απίστευτη αυτοσυγκράτηση» και επαγγελματισμό, εξαντλώντας κάθε επιλογή πριν τη χρήση βίας. Υποστηρίζουν επίσης ότι οι νέοι νόμοι θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή των στελεχών που απλώς εφαρμόζουν τον νόμο σε επικίνδυνες συνθήκες.

Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις για τα πολιτικά δικαιώματα επισημαίνουν ότι η ομοσπονδιακή ασυλία έχει μετατραπεί σε «άδεια για ανομία». Η τελική επικύρωση αυτών των νόμων θα απαιτήσει την υπογραφή κυβερνητών όπως ο Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος δέχεται πιέσεις να προχωρήσει σε ρηξικέλευθες τομές.

Η επόμενη φάση της σύγκρουσης θα κριθεί στις δικαστικές αίθουσες του Ιλινόις, οι οποίες θα αποτελέσουν τον πιλότο για όλη τη χώρα. Οι πολίτες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς το αποτέλεσμα θα καθορίσει τα όρια της κρατικής ισχύος απέναντι στα ατομικά δικαιώματα για τις επόμενες δεκαετίες.