- Εκτελεστικό διάταγμα Τραμπ κατά της «αντιαμερικανικής ιδεολογίας» στα μουσεία.
- Απομάκρυνση εκθεμάτων για τη δουλεία και αποκατάσταση μνημείων της Συνομοσπονδίας.
- Μετονομασία του Kennedy Center με προσθήκη του ονόματος του Ντόναλντ Τραμπ.
- Σφοδρές αντιδράσεις από NAACP και Black Lives Matter για «διαγραφή» της ιστορίας.
- Αποχώρηση των ΗΠΑ από διεθνείς πολιτιστικούς οργανισμούς του ΟΗΕ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προχωρά σε μια ριζική αναθεώρηση των ιστορικών και πολιτιστικών θεσμών της χώρας, στοχεύοντας στην εξάλειψη αυτού που αποκαλεί «αντιαμερικανική ιδεολογίας». Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την απομάκρυνση εκθεμάτων για τη δουλεία και την αποκατάσταση μνημείων της Συνομοσπονδίας, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις για την αλλοίωση της ιστορικής αλήθειας.
| Πεδίο Παρέμβασης | Ενέργεια / Απόφαση |
|---|---|
| Smithsonian Institution | Εσωτερικός έλεγχος εκθεμάτων για «αντιαμερικανική ιδεολογία» |
| Kennedy Center | Μετονομασία σε Donald J. Trump and John F. Kennedy Center |
| Εθνικά Πάρκα | Αφαίρεση εκθεμάτων για τη δουλεία και τη μεταχείριση Ινδιάνων |
| Μνημεία Συνομοσπονδίας | Επανεγκατάσταση του αγάλματος του στρατηγού Albert Pike |
| Εθνικό Συμβούλιο Ανθρωπιστικών Επιστημών | Απόλυση μελών και αντικατάσταση με κυβερνητικούς συμμάχους |
| Διεθνείς Οργανισμοί | Αποχώρηση από πολιτιστικές και προσφυγικές υπηρεσίες του ΟΗΕ |
Η κίνηση αυτή του Λευκού Οίκου εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επαναπροσδιορισμού της αμερικανικής ταυτότητας, η οποία έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τις προσπάθειες δεκαετιών για την ανάδειξη των φυλετικών αδικιών. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ελέγξει το αφήγημα της δημόσιας ιστορίας, υποστηρίζοντας ότι η τρέχουσα προσέγγιση υπονομεύει την εθνική συνοχή και την πατριωτική υπερηφάνεια, όπως μεταδίδει το Reuters.
Η αφαίρεση των ιστοριών των υπόδουλων ανθρώπων από μουσεία και μνημεία δεν είναι ουδετερότητα – είναι διαγραφή.
NAACP, Οργάνωση Πολιτικών Δικαιωμάτων
Η στόχευση στο Smithsonian και τα εθνικά πάρκα
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που στοχεύει άμεσα το Smithsonian Institution, το κορυφαίο μουσειακό και ερευνητικό συγκρότημα της χώρας. Η εντολή απαιτεί την αφαίρεση ιδεολογικών αναφορών που η κυβέρνηση θεωρεί επιζήμιες, ενώ παράλληλα δίνει οδηγίες στο Υπουργείο Εσωτερικών να αποκαταστήσει μνημεία που είχαν αλλάξει τα τελευταία χρόνια.
Ήδη, στις 22 Ιανουαρίου, προσωπικό της Υπηρεσίας Εθνικών Πάρκων αφαίρεσε έκθεμα για τη δουλεία από ιστορικό χώρο στη Φιλαδέλφεια, όπου διέμενε ο Τζορτζ Ουάσινγκτον. Το έκθεμα περιλάμβανε αναφορές στην κατοχή σκλάβων από τον πρώτο πρόεδρο, γεγονός που η νέα διοίκηση φαίνεται να θεωρεί μέρος μιας «ψευδούς αναθεώρησης της ιστορίας».
Παράλληλα, ανακοινώθηκε η επανεγκατάσταση του αγάλματος του στρατηγού της Συνομοσπονδίας, Άλμπερτ Πάικ, το οποίο είχε γκρεμιστεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων για τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ το 2020. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια συμβολική επιστροφή σε παραδοσιακές ιστορικές αναπαραστάσεις που είχαν αμφισβητηθεί έντονα.
Η αμφιλεγόμενη μετονομασία του Kennedy Center
Στο στόχαστρο βρέθηκε και το Kennedy Center, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να διορίζει τον εαυτό του πρόεδρο και να γεμίζει το συμβούλιο με συμμάχους του. Τον περασμένο Δεκέμβριο, το συμβούλιο ψήφισε τη μετονομασία του σε «Donald J. Trump and John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts».
Η απόφαση αυτή προκάλεσε την αποχώρηση πολλών καλλιτεχνών και ομάδων, οι οποίοι κάνουν λόγο για «κατάληψη» ενός θεσμού που παραδοσιακά ήταν ανεξάρτητος. Οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ότι η μετονομασία δεν έχει νομική ισχύ, καθώς το όνομα έχει οριστεί από το Κογκρέσο, ενώ η οικογένεια Κένεντι καταδίκασε την κίνηση ως υπονόμευση της κληρονομιάς του δολοφονηθέντος προέδρου.
Επιπλέον, η κυβέρνηση προχώρησε στο κλείσιμο μουσείου της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) και στην απομάκρυνση στελεχών από το Εθνικό Συμβούλιο Ανθρωπιστικών Επιστημών. Αυτές οι κινήσεις ερμηνεύονται ως προσπάθεια περιορισμού της επιρροής προσώπων που θεωρούνται «κομματικά» ή αντίθετα προς τη νέα κυβερνητική γραμμή.
Οι αντιδράσεις των οργανώσεων και η «διαγραφή» της ιστορίας
Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η χρήση εκτελεστικών διαταγμάτων για την τροποποίηση ιστορικών εκθεμάτων αποτελεί μια πρωτοφανή κίνηση άμεσης παρέμβασης στην ακαδημαϊκή και μουσειακή ανεξαρτησία. Η NAACP και άλλες οργανώσεις, όπως το Black Lives Matter, προειδοποιούν ότι αυτές οι ενέργειες αποτελούν «διαγραφή» (erasure) της ιστορίας των Αφροαμερικανών.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι οι πολιτικές προστασίας των πολιτικών δικαιωμάτων «βλάπτουν τους λευκούς», θέτοντας υπό αμφισβήτηση το πλαίσιο του Civil Rights Act του 1964. Η ρητορική αυτή, σε συνδυασμό με το μπλόκο σε προγράμματα διαφορετικότητας, εντείνει την πόλωση στην αμερικανική κοινωνία.
Στο διεθνές επίπεδο, η Ουάσινγκτον συνεχίζει την αποχώρηση από παγκόσμιους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων πολιτιστικών υπηρεσιών του ΟΗΕ. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι οργανισμοί αυτοί δεν εξυπηρετούν τα αμερικανικά συμφέροντα, ενισχύοντας την πολιτική του απομονωτισμού και της εθνικής αναδίπλωσης.
Η επόμενη μέρα για τον πολιτισμό
Εν αναμονή των περαιτέρω διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες και ιστορικοί τονίζουν ότι η μάχη για την ιστορική μνήμη θα μεταφερθεί πιθανότατα στις δικαστικές αίθουσες. Η προσπάθεια ελέγχου της χρηματοδότησης ιδρυμάτων, όπως το Smithsonian, αποτελεί το ισχυρότερο εργαλείο πίεσης της κυβέρνησης για τη συμμόρφωση των θεσμών.
Η διατήρηση της ανεξαρτησίας των πολιτιστικών φορέων τίθεται πλέον σε άμεσο κίνδυνο, καθώς η ιδεολογική ευθυγράμμιση γίνεται προϋπόθεση για την κρατική στήριξη. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν όχι μόνο τα μουσεία, αλλά και το σύνολο της εκπαιδευτικής διαδικασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα χρόνια.
