ΗΠΑ: Έρευνα για πιθανό έγκλημα πολέμου σε πλήγμα κατά ναρκοπλοίου στην Καραϊβική

Αμερικανοί νομοθέτες αναμένεται να διερευνήσουν εάν ο στρατός των ΗΠΑ παραβίασε το νόμο, σκοτώνοντας φερόμενους ως επιζώντες από ένα πλήγμα σε ύποπτο σκάφος διακίνησης ναρκωτικών στην Καραϊβική, μια ενέργεια που ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτηρίζουν δολοφονία ή έγκλημα πολέμου. Η υπόθεση έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις, με τον Λευκό Οίκο να υπερασπίζεται τη νομιμότητα της επίθεσης, παρά τις αδιευκρίνιστες πτυχές των γεγονότων, όπως μεταδίδει το Reuters.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας κλιμακούμενης εκστρατείας των ΗΠΑ κατά της διακίνησης ναρκωτικών στην Καραϊβική, η οποία ξεκίνησε στις 2 Σεπτεμβρίου και έχει οδηγήσει σε τουλάχιστον 21 πλήγματα, με περισσότερους από 80 νεκρούς. Η κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εντείνει την πίεση στον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, τον οποίο χαρακτηρίζει μη νόμιμο ηγέτη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής κατά των καρτέλ ναρκωτικών.

Η νομική διάσταση της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, καθώς η φερόμενη εξόντωση επιζώντων εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των νόμων του πολέμου. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η σκόπιμη θανάτωση υπόπτων διακινητών ναρκωτικών που δεν αποτελούν άμεση απειλή θα μπορούσε να θεωρηθεί δολοφονία τόσο βάσει του αμερικανικού όσο και του διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλαισιώσει τις επιθέσεις ως πόλεμο με τα καρτέλ ναρκωτικών, χαρακτηρίζοντάς τα ένοπλες ομάδες και υποστηρίζοντας ότι αποτελούν άμεση απειλή για τη χώρα.

Οι κατηγορίες για έγκλημα πολέμου και οι νομικές διαστάσεις

Οι κατηγορίες για έγκλημα πολέμου επικεντρώνονται στο φερόμενο δεύτερο πλήγμα που είχε ως στόχο δύο επιζώντες, οι οποίοι προσκολλώνταν στα συντρίμμια του σκάφους μετά την αρχική επίθεση της 2ας Σεπτεμβρίου. Το Washington Post ανέφερε ότι ο διοικητής της επιχείρησης διέταξε ένα δεύτερο πλήγμα για να σκοτώσει τους επιζώντες, προκειμένου να συμμορφωθεί με την εντολή του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, να σκοτωθούν όλοι. Ο Λευκός Οίκος έχει αρνηθεί το δημοσίευμα, και τα ακριβή γεγονότα παραμένουν ασαφή. Ο ίδιος ο Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος έχει ορκιστεί να αποκαταστήσει μια «πολεμική κουλτούρα» στο στρατό, δήλωσε ότι παρακολούθησε το πρώτο πλήγμα εξ αποστάσεως, αλλά δεν είδε επιζώντες και έμαθε για το δεύτερο πλήγμα ώρες αργότερα από τον Ναύαρχο Φρανκ Μπράντλεϊ. Ο Χέγκσεθ υπερασπίστηκε τον χειρισμό της επιχείρησης από τον Μπράντλεϊ, δηλώνοντας «έχουμε την πλάτη του».

Το πλήγμα της 2ας Σεπτεμβρίου και οι δηλώσεις αξιωματούχων

Στις 2 Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εξουσιοδότησε πλήγματα που κατέστρεψαν ένα σκάφος στην Καραϊβική με 11 άτομα επιβαίνοντες. Αυτή η επίθεση ήταν η πρώτη σε μια εκστρατεία πληγμάτων κατά ύποπτων διακινητών ναρκωτικών στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι δεν θα ήθελε ένα δεύτερο πλήγμα και ότι θα διερευνήσει το γεγονός. Το Πεντάγωνο έχει επίσης αντιμετωπίσει ερωτήματα σχετικά με τη χρήση της εφαρμογής Signal από τον Πιτ Χέγκσεθ για τη μετάδοση ευαίσθητων πληροφοριών, όπως αναφέρθηκε σε έρευνα του.

Οι αντιδράσεις και οι συνέπειες για τους εμπλεκόμενους

Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας, έχουν καταδικάσει τις επιθέσεις ως δολοφονίες. Αρκετοί νομικοί εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι τα καρτέλ ναρκωτικών δεν πληρούν τον αποδεκτό διεθνή ορισμό μιας ένοπλης ομάδας, η οποία νοείται ως μια οργάνωση με τα μέσα να πραγματοποιεί συνεχείς βίαιες επιθέσεις για την υποστήριξη πολιτικών ή ιδεολογικών στόχων. Το Κογκρέσο, το οποίο έχει την εξουσία να κηρύξει πόλεμο, δεν έχει εξουσιοδοτήσει επιθέσεις στα καρτέλ ναρκωτικών. Ακόμη και αν η εκστρατεία είχε εξουσιοδοτηθεί, πρώην στρατιωτικοί δικηγόροι δήλωσαν ότι το δεύτερο πλήγμα κατά επιζώντων θα αποτελούσε παραβίαση του νόμου του πολέμου και έγκλημα πολέμου, εάν ο στρατός σκότωσε εν γνώσει του επιζώντες. Το εγχειρίδιο του Υπουργείου Άμυνας για το δίκαιο του πολέμου απαγορεύει επιθέσεις σε μαχητές που είναι ανίκανοι, αναίσθητοι ή ναυαγοί, εφόσον απέχουν από εχθροπραξίες. Την Πέμπτη, 4 Δεκεμβρίου, ο Ναύαρχος Φρανκ Μπράντλεϊ αντιμετώπισε ερωτήσεις από μέλη του Κογκρέσου σε μια διαβαθμισμένη ενημέρωση, όπου αναμενόταν να υποστηρίξει ότι οι επιζώντες ήταν νόμιμοι στόχοι. Επιπλέον, μια Κολομβιανή οικογένεια προσέφυγε κατά των ΗΠΑ για φονική αεροπορική επιδρομή, ζητώντας λογοδοσία. Πρόσφατη δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos έδειξε ότι σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί αντιτίθενται στα θανατηφόρα πλήγματα χωρίς δικαστική εξουσιοδότηση.

Η επόμενη μέρα και οι πιθανές νομικές ενέργειες

Οι νομοθέτες των ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να καλέσουν αξιωματούχους, να θέσουν όρια στη χρήση στρατιωτικής βίας από τον πρόεδρο και να περικόψουν τη χρηματοδότηση. Ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι, που ελέγχουν το Κογκρέσο, ήταν απρόθυμοι να αμφισβητήσουν τον πρόεδρο, ορισμένα μέλη του κόμματος έχουν εκφράσει αυξανόμενη ανησυχία για τα πλήγματα. Εάν οι έρευνες διαπιστώσουν ότι έλαβαν χώρα παράνομες δολοφονίες, οι εισαγγελείς θα μπορούσαν να ασκήσουν κατηγορίες για δολοφονία ή εγκλήματα πολέμου. Τόσο ο Πιτ Χέγκσεθ όσο και ο Ναύαρχος Φρανκ Μπράντλεϊ θα μπορούσαν να έχουν νομική ευθύνη, αν και υπάρχει μικρό προηγούμενο για την άσκηση κατηγοριών που σχετίζονται με μάχες εναντίον ανώτερου αξιωματικού. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα μπορούσε να απονείμει χάρη σε οποιονδήποτε καταδικαστεί για ομοσπονδιακό έγκλημα ή έγκλημα πολέμου. Στο μεταξύ, ο ναύαρχος Άλβιν Χόλσεϊ, επικεφαλής των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Λατινική Αμερική, αποχώρησε πρόωρα την Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου, εν μέσω κλιμακούμενων εντάσεων με τη Βενεζουέλα.