- Οι ΗΠΑ δεσμεύουν 2 δισ. δολάρια για ανθρωπιστική βοήθεια στον ΟΗΕ.
- Η αμερικανική συνεισφορά είχε μειωθεί δραματικά στα 3,38 δισ. δολάρια το 2025.
- Οι περικοπές της κυβέρνησης Τραμπ προκάλεσαν σοβαρό χρηματοδοτικό κενό.
- Ο ΟΗΕ αναγκάζεται σε «βάναυσες επιλογές» λόγω έλλειψης πόρων παγκοσμίως.
Στην ανακοίνωση μιας νέας δέσμευσης ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανθρωπιστική βοήθεια του ΟΗΕ προχώρησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η απόφαση αυτή έρχεται ως διορθωτική κίνηση μετά τις εκτεταμένες περικοπές στην εξωτερική βοήθεια που υλοποίησε η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια του 2025, προκαλώντας σοβαρό χρηματοδοτικό έλλειμμα στις διεθνείς επιχειρήσεις αρωγής.
| Έτος | Ποσό (δισ. $) | Σχόλιο |
|---|---|---|
Έτος 2022 | Ποσό (δισ. $) 17,2 | Σχόλιο Κορυφαία συνεισφορά ΗΠΑ |
Έτος 2024 | Ποσό (δισ. $) 14,1 | Σχόλιο Προηγούμενο έτος |
Έτος 2025 | Ποσό (δισ. $) 3,38 | Σχόλιο Πτώση στο 14,8% του συνόλου |
Έτος 2026 | Ποσό (δισ. $) 2,0 | Σχόλιο Τρέχουσα νέα δέσμευση |
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την προσπάθεια εξισορρόπησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία το τελευταίο έτος επικεντρώθηκε στην περικοπή μη ανταποδοτικών δαπανών και την ενίσχυση του δόγματος «Πρώτα η Αμερική». Η δραστική μείωση των κονδυλίων είχε ήδη αρχίσει να προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις, με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να βρίσκεται αντιμέτωπος με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις ρευστότητας στην ιστορία του, καθώς οι παραδοσιακοί δωρητές επαναπροσδιορίζουν τις προτεραιότητές τους.
Η ανθρωπιστική ανταπόκριση του ΟΗΕ είναι υπερβολικά πιεσμένη και υποχρηματοδοτούμενη, γεγονός που επιβάλλει βάναυσες επιλογές.
Τομ Φλέτσερ, Επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων ΟΗΕ
Η στρατηγική στροφή και η πτώση της χρηματοδότησης
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η αμερικανική συνεισφορά υπέστη κατακόρυφη πτώση εντός του 2025. Τα στοιχεία του ΟΗΕ δείχνουν ότι η βοήθεια των ΗΠΑ περιορίστηκε στα 3,38 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 14,8% της παγκόσμιας χρηματοδότησης. Η σύγκριση με το παρελθόν είναι αποκαλυπτική, καθώς το 2024 η βοήθεια ανερχόταν σε 14,1 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2022 είχε αγγίξει το ιστορικό υψηλό των 17,2 δισεκατομμυρίων.
Αυτή η τάση δεν περιορίζεται μόνο στην Ουάσιγκτον. Μεγάλες δυτικές δυνάμεις, όπως η Γερμανία, έχουν επίσης προχωρήσει σε περικοπές στον προϋπολογισμό του ΟΗΕ, στρέφοντας τους πόρους τους προς την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών. Η αλλαγή αυτή στο γεωπολιτικό σκηνικό έχει αφήσει τον διεθνή οργανισμό εκτεθειμένο, την ώρα που οι ανάγκες σε περιοχές όπως η Κένυα και το Σουδάν παραμένουν σε επίπεδα ρεκόρ.
Η πρόκληση της «βάναυσης ιεράρχησης» των αναγκών
Ο επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ, έχει προειδοποιήσει ότι η έλλειψη πόρων αναγκάζει τον οργανισμό σε «βάναυσες επιλογές». Με τη χρηματοδότηση να υπολείπεται σημαντικά των αναγκών, οι υπεύθυνοι καλούνται να ιεραρχήσουν ποιοι πληθυσμοί θα λάβουν βοήθεια και ποιοι θα μείνουν εκτός των προγραμμάτων στήριξης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ΟΗΕ αναγκάστηκε να μειώσει στο μισό την έκκληση για βοήθεια για το 2026, ζητώντας 23 δισεκατομμύρια δολάρια έναντι των 47 δισεκατομμυρίων που είχε ζητήσει για το 2025.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στη Γενεύη, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η νέα δέσμευση των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και θετική, δεν επαρκεί για να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και διεθνείς παρατηρητές ότι η αβεβαιότητα σχετικά με τον τρόπο κατανομής των χρημάτων παραμένει υψηλή, καθώς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έχει ακόμη διευκρινίσει αν θα υπάρξουν περαιτέρω ενισχύσεις ή αν αυτή η κίνηση αποτελεί την οριστική συνεισφορά για το τρέχον έτος.
Η επόμενη μέρα για τη διεθνή βοήθεια
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ, καθώς η στάση της Ουάσιγκτον λειτουργεί ως πυξίδα για τους υπόλοιπους δωρητές. Εάν η νέα αυτή δέσμευση συνοδευτεί από μια πιο σταθερή ροή χρηματοδότησης, ενδέχεται να ανακοπεί η πορεία συρρίκνωσης των ανθρωπιστικών προγραμμάτων. Ωστόσο, η στροφή προς την εθνική ασφάλεια και την εσωτερική οικονομική θωράκιση φαίνεται πως αποτελεί τη νέα κανονικότητα για τις μεγάλες δυνάμεις, καθιστώντας το μέλλον της παγκόσμιας αλληλεγγύης εξαιρετικά εύθραυστο.
Πώς να αξιολογήσετε τις αλλαγές στην παγκόσμια βοήθεια
- Παρακολουθείτε τις επίσημες ανακοινώσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την κατανομή των πόρων.
- Ελέγχετε τα δεδομένα του ΟΗΕ (Financial Tracking Service) για τη διαφάνεια των δωρεών.
- Αναλύστε τη σχέση μεταξύ αμυντικών δαπανών και ανθρωπιστικών κονδυλίων στις μεγάλες οικονομίες.
- Εστιάστε στις επιπτώσεις των περικοπών σε ευάλωτες περιοχές όπως η Υποσαχάρια Αφρική.