ΗΠΑ: Δασμοί σε χώρες που προμηθεύουν την Κούβα με πετρέλαιο από τον πρόεδρο των ΗΠΑ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπέγραψε την Πέμπτη εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο κηρύσσει κατάσταση εθνικής ανάγκης, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιβολή δασμών σε κράτη που προμηθεύουν την Κούβα με πετρέλαιο. Η κίνηση αυτή, που ανακοινώθηκε από τον Λευκό Οίκο, στοχεύει στην πλήρη οικονομική απομόνωση της Αβάνας μέσω της άσκησης πίεσης στους διεθνείς εμπορικούς της εταίρους.

Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κρίσης στην περιοχή της Λατινικής Αμερικής, ειδικά μετά τις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν τη στρατιωτική παρουσία της Κούβας στη Βενεζουέλα. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην εφαρμογή του International Emergency Economic Powers Act, ο οποίος επιτρέπει στον πρόεδρο να ρυθμίζει το εμπόριο σε περιπτώσεις απειλής για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Η στρατηγική της οικονομικής ασφυξίας

Το νέο διάταγμα θεσπίζει μια αυστηρή διαδικασία για τον εντοπισμό και την τιμωρία κρατών που συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ενεργειακή υποδομή της Κούβας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η παροχή πετρελαίου αποτελεί σανίδα σωτηρίας για την κουβανική ηγεσία, παρατείνοντας την παραμονή της στην εξουσία.

Η κήρυξη εθνικής ανάγκης παρέχει στον πρόεδρο των ΗΠΑ την απαραίτητη νομική κάλυψη για να παρακάμψει τυπικές εμπορικές συμφωνίες. Αυτή η προσέγγιση θυμίζει την πρόσφατη απόφαση-σταθμό του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η οποία επικύρωσε την ευρεία εξουσία του προέδρου στον καθορισμό της δασμολογικής πολιτικής για λόγους ασφαλείας.

Διεθνείς αντιδράσεις και γεωπολιτικό αποτύπωμα

Η επιβολή δασμών αναμένεται να επηρεάσει άμεσα χώρες που διατηρούν στρατηγικές ενεργειακές συμφωνίες με την Αβάνα, προκαλώντας πιθανές τριβές με μεγάλες οικονομίες. Παρόμοιες τακτικές έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση των απειλών για δασμούς στο Ιράν, που έθεσαν σε κίνδυνο τις σχέσεις με το Πεκίνο.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι η κίνηση αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας για τον επανακαθορισμό των ισορροπιών στην Καραϊβική. Η χρήση των δασμών ως διπλωματικού όπλου υποδηλώνει μια στροφή προς έναν πιο επιθετικό οικονομικό εθνικισμό που δεν διστάζει να πλήξει ακόμη και συμμάχους.

Ο αντίκτυπος στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου

Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η στοχοποίηση των προμηθευτών πετρελαίου μπορεί να προκαλέσει αναταράξεις στις τιμές των καυσίμων. Η Ουάσιγκτον φαίνεται αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει το γεωπολιτικό της πλεονέκτημα για να αναγκάσει τρίτες χώρες να επιλέξουν μεταξύ της πρόσβασης στην αμερικανική αγορά και της συνεργασίας με την Κούβα.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων για το ύψος των δασμών, νομικοί παραστάτες επισημαίνουν ότι η ασάφεια των κριτηρίων μπορεί να οδηγήσει σε σειρά προσφυγών στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Ωστόσο, η τρέχουσα κυβέρνηση δείχνει να προτεραιοποιεί την εθνική κυριαρχία έναντι των πολυμερών εμπορικών κανόνων.

Οι επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον

Το επόμενο διάστημα θα καθοριστεί η λίστα των χωρών που θα βρεθούν στο στόχαστρο των νέων μέτρων. Η εφαρμογή του διατάγματος θα απαιτήσει στενή συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Εμπορίου και των υπηρεσιών πληροφοριών για την παρακολούθηση των τάνκερ που κατευθύνονται προς τα κουβανικά λιμάνια.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Ουάσιγκτον δεν θα υποχωρήσει εάν δεν υπάρξει θεαματική αλλαγή στάσης από την Αβάνα. Οι εξελίξεις αυτές προμηνύουν μια περίοδο έντονης εμπορικής αβεβαιότητας με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή διπλωματία.