ΗΠΑ: Απορρίφθηκε η αγωγή Παλαιστινίων Αμερικανών που ζητούσαν εκκένωση από τη Γάζα

Ομοσπονδιακή δικαστής στο Σικάγο απέρριψε την Πέμπτη την αγωγή εννέα Παλαιστινίων Αμερικανών, οι οποίοι ζητούσαν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να προχωρήσει σε επιχειρήσεις έκτακτης διάσωσης από τη Λωρίδα της Γάζας. Η δικαστής Virginia Kendall έκρινε ότι το δικαστήριο στερείται της εξουσίας να αξιολογήσει «ευαίσθητες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής», οι οποίες ανήκουν αποκλειστικά στην εκτελεστική εξουσία.

Η δικαστική αυτή απόφαση έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας, καθώς η αμερικανική διπλωματία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις εσωτερικές πιέσεις για την προστασία των πολιτών της και τις στρατηγικές δεσμεύσεις στην Μέση Ανατολή. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αναδεικνύει το νομικό δόγμα του «πολιτικού ζητήματος» (Political Question Doctrine), το οποίο συχνά εμποδίζει τα δικαστήρια να παρεμβαίνουν σε θέματα εθνικής ασφάλειας.

Το σκεπτικό της απόφασης και η διάκριση των εξουσιών

Στην απόφασή της, η Chief Judge Virginia Kendall του Περιφερειακού Δικαστηρίου των ΗΠΑ στο Σικάγο, εξέφρασε τη συμπάθειά της για την «αδύνατη θέση» στην οποία βρέθηκαν οι ενάγοντες. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι το δικαστήριο δεν διαθέτει τα εργαλεία για να κρίνει πώς πρέπει να συντονιστεί μια εκκένωση αμάχων μέσω επικίνδυνων «κόκκινων ζωνών».

Η δικαστής σημείωσε ότι η προσπάθεια απάντησης σε τέτοια ερωτήματα από την «άνεση των δικαστικών εδράνων» είναι όχι μόνο ανέφικτη, αλλά θα αποτελούσε και εισβολή στα συνταγματικά καθήκοντα των πολιτικών κλάδων. Αυτοί είναι που καθορίζουν πότε και υπό ποιες συνθήκες πρέπει να προχωρούν οι εκκενώσεις από εμπόλεμες ζώνες, ειδικά σε περιοχές όπου δεν υπάρχει διπλωματική παρουσία των ΗΠΑ.

Επιπλέον, η Kendall ανέφερε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πως η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει αναπτύξει σχέδιο εκκένωσης. Σύμφωνα με την ίδια, οι εννέα ενάγοντες είτε είχαν ήδη απομακρυνθεί, είτε είχαν απορρίψει προσφορές που δεν κάλυπταν τα άμεσα μέλη των οικογενειών τους, γεγονός που αποδυνάμωσε το επιχείρημα περί κυβερνητικής αδράνειας.

Οι κατηγορίες των εναγόντων για άνιση μεταχείριση

Η αγωγή, η οποία κατατέθηκε αρχικά τον Δεκέμβριο του 2024, υποστήριζε ότι το κράτος παραβίασε το συνταγματικό δικαίωμα των εναγόντων στην ίση προστασία. Οι ενάγοντες, όλοι τους Αμερικανοί πολίτες ή νόμιμοι μόνιμοι κάτοικοι, κατηγόρησαν την Ουάσινγκτον ότι τους εγκατέλειψε σε μια εμπόλεμη ζώνη, χωρίς να τους εκκενώσει με την ίδια ταχύτητα που θα το έπραττε για άλλους πολίτες.

Περιέγραψαν συνθήκες κατεστραμμένων σπιτιών, ελλείψεων τροφίμων και ανεπαρκούς ιατρικής περίθαλψης, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι κακουχίες επέβαλλαν μια «υποχρεωτική και μη διακριτική δέσμευση» στην κυβέρνηση να παρέμβει. Η νομική ομάδα από το Council on American-Islamic Relations (CAIR), που εκπροσωπεί τους ενάγοντες, δεν προέβη σε άμεσο σχολιασμό μετά την έκδοση της απόφασης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η απόρριψη αυτή ενισχύει το προηγούμενο ότι η εκτελεστική εξουσία διατηρεί το απόλυτο «πάνω χέρι» σε θέματα διαχείρισης κρίσεων στο εξωτερικό. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι τέτοιες αποφάσεις συχνά λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέναντι σε μελλοντικές δικαστικές διεκδικήσεις παρόμοιας φύσης.

Η μετάβαση στην κυβέρνηση Τραμπ και το διπλωματικό πλαίσιο

Η υπόθεση ξεκίνησε επί θητείας του πρώην προέδρου Joe Biden και των υπουργών Antony Blinken και Lloyd Austin, αλλά συνεχίστηκε εναντίον των διαδόχων τους. Πλέον, στο στόχαστρο βρίσκονται ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο Υπουργός Άμυνας Pete Hegseth.

Η αλλαγή στη διοίκηση φέρνει και νέες προσεγγίσεις στο θέμα της εκεχειρίας στη Γάζα και της διαχείρισης των αμάχων. Παρά τις ανησυχίες που είχαν εκφραστεί στο παρελθόν για τη διακοπή ροής πληροφοριών και την ανθρωπιστική κρίση, η νέα ηγεσία φαίνεται να εμμένει σε μια γραμμή που προτεραιοποιεί την εθνική κυριαρχία και τις στρατηγικές συμμαχίες.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η σύγκρουση, που ξεκίνησε μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, έχει οδηγήσει σε τεράστιες απώλειες, με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας να αναφέρει πάνω από 71.000 νεκρούς Παλαιστίνιους. Η δικαστική απόφαση στο Σικάγο αντικατοπτρίζει τη δυσκολία των αμερικανικών δικαστηρίων να παρέμβουν σε μια ανθρωπιστική καταστροφή που εξελίσσεται χιλιάδες μίλια μακριά.

Εν αναμονή πιθανής έφεσης, οι αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι η υπόθεση αυτή θα παραμείνει σημείο αναφοράς για τα όρια της δικαστικής παρέμβασης στην εξωτερική πολιτική. Η επόμενη μέρα για τους εγκλωβισμένους Αμερικανούς πολίτες εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις διπλωματικές πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου και τις διαπραγματεύσεις με τις χώρες της περιοχής.