ΗΠΑ: Η μυστική διακοπή ροής πληροφοριών προς το Ισραήλ επί προεδρίας Μπάιντεν

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προχώρησαν σε προσωρινή αναστολή κοινοποίησης κρίσιμων δεδομένων προς το Ισραήλ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Η απόφαση, που περιελάμβανε τη διακοπή ζωντανής ροής από drones, ελήφθη εν μέσω έντονων ανησυχιών για τη διαχείριση των αμάχων στη Γάζα και τη μεταχείριση των κρατουμένων, υπογραμμίζοντας την τήρηση των διεθνών κανόνων πολέμου.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να φωτίσει το παρασκήνιο των σχέσεων Ουάσιγκτον-Τελ Αβίβ, οι οποίες, παρά την αδιατάρακτη στρατιωτική υποστήριξη, δοκιμάστηκαν από τις εσωτερικές διαδικασίες ελέγχου των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην υποχρέωση των ΗΠΑ να διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες τους δεν χρησιμοποιούνται για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μια νομική δικλείδα που ενεργοποιήθηκε όταν προέκυψαν αμφιβολίες για τη δράση της Shin Bet (της υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας του Ισραήλ). Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά ρήξη μεταξύ των επιχειρησιακών αναγκών και των νομικών δεσμεύσεων της Ουάσιγκτον.

Η αναστολή της ζωντανής εικόνας από τα drones MQ-9 Reaper

Στο δεύτερο μισό του 2024, οι ΗΠΑ διέκοψαν για αρκετές ημέρες τη ζωντανή ροή βίντεο από αμερικανικά drones που πετούσαν πάνω από τη Γάζα. Η συγκεκριμένη ροή χρησιμοποιούνταν από την ισραηλινή κυβέρνηση για τον εντοπισμό ομήρων και τη στόχευση μαχητών της Χαμάς. Η απόφαση αυτή δεν ήταν τυχαία, καθώς η αμερικανική νομοθεσία απαιτεί από τις υπηρεσίες πληροφοριών να λαμβάνουν επαρκείς διαβεβαιώσεις ότι οι πληροφορίες τους θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με το δίκαιο του πολέμου.

Παράλληλα, επιβλήθηκαν περιορισμοί στον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ μπορούσε να αξιοποιήσει ορισμένες πληροφορίες για την καταδίωξη στόχων υψηλής αξίας. Παρά το γεγονός ότι η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών παρέμεινε ισχυρή σε επίπεδο εξοπλισμών, η τακτική απόφαση για απόκρυψη δεδομένων αντανακλά την ένταση στους διαδρόμους της CIA και του Γραφείου του Διευθυντή Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ODNI).

Οι ανησυχίες για τη Shin Bet και τα εγκλήματα πολέμου

Η βασική αιτία της κρίσης ήταν οι αναφορές για κακοποίηση Παλαιστινίων κρατουμένων από τη Shin Bet. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το ρεπορτάζ, η ισραηλινή πλευρά δεν παρείχε τις απαραίτητες εγγυήσεις ότι τηρούνται οι διεθνείς συμβάσεις, γεγονός που ανάγκασε τους Αμερικανούς αξιωματούχους να «κλείσουν» την πρόσβαση στη ροή των drones. Αυτή η κίνηση θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη για έναν τόσο στενό σύμμαχο, ειδικά κατά τη διάρκεια ενεργών πολεμικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, η άρνηση παροχής πληροφοριών πεδίου αποτελεί το έσχατο μέσο πίεσης πριν από τη διπλωματική ρήξη. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και αναλυτές στρατηγικής ότι η «ιερότητα» της ανταλλαγής πληροφοριών παρακάμφθηκε λόγω της συσσωρευμένης πίεσης για τον αριθμό των αμάχων που έχασαν τη ζωή τους στη Γάζα, ο οποίος ξεπέρασε τις 70.000 σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

Η σύγκρουση νομικών και επιχειρησιακών στελεχών

Ενώ οι αναλυτές πληροφοριών εξέφραζαν σοβαρές αμφιβολίες για το αν οι ενέργειες του Ισραήλ συνιστούσαν εγκλήματα πολέμου, οι νομικοί σύμβουλοι της τότε κυβέρνησης Μπάιντεν διατηρούσαν τη θέση ότι δεν υπήρχε παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Αυτή η εσωτερική διάσταση οδήγησε σε μια υβριδική πολιτική: συνεχή ροή όπλων, αλλά επιλεκτική διακοπή πληροφοριών όταν οι κίνδυνοι νομικής έκθεσης των ΗΠΑ αυξάνονταν.

Στις τελευταίες εβδομάδες της θητείας Μπάιντεν, υπήρξε πρόταση για μόνιμη διακοπή ορισμένων κατηγοριών πληροφοριών, καθώς η αρχική συμφωνία που υπεγράφη μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου πλησίαζε στη λήξη της. Ωστόσο, ο πρώην πρόεδρος επέλεξε να μην προχωρήσει σε αυτή την κίνηση, εκτιμώντας ότι η επόμενη κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ θα ανανέωνε τη συνεργασία ούτως ή άλλως.

Το γεωπολιτικό αποτύπωμα και η νέα εποχή Τραμπ

Σήμερα, η κατάσταση έχει αλλάξει άρδην. Η πρόσφατη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με την ισραηλινή ηγεσία επιβεβαιώνει την πρόθεση για πλήρη αποκατάσταση και ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας. Η περίοδος των «τακτικών διακοπών» φαίνεται να ανήκει στο παρελθόν, καθώς η νέα διοίκηση δίνει προτεραιότητα στην αποστρατικοποίηση της Χεζμπολάχ και την αντιμετώπιση του Ιράν, μειώνοντας τις πιέσεις για τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων στη Γάζα.

Η αποκάλυψη αυτής της μυστικής αναστολής λειτουργεί ως υπενθύμιση των λεπτών ισορροπιών που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις. Παρά την ισχυρή ρητορική στήριξης, οι μηχανισμοί ελέγχου των μεγάλων δυνάμεων παραμένουν ενεργοί, λειτουργώντας συχνά ως σιωπηλός ρυθμιστής της έντασης στο πεδίο των μαχών.