- Η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί ασυλία μέσω τροποποίησης του Καταστατικού της Ρώμης.
- Απειλή για κυρώσεις που θα παραλύσουν τη λειτουργία του ΔΠΔ ως οντότητα.
- Αίτημα για οριστικό τερματισμό των ερευνών σε Γάζα και Αφγανιστάν.
- Ανησυχία για ποινικές διώξεις κατά του προέδρου των ΗΠΑ μετά το 2029.
Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κλιμακώνει την πίεση προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), απαιτώντας την τροποποίηση του Καταστατικού της Ρώμης για την εξασφάλιση πλήρους ασυλίας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η Ουάσιγκτον απειλεί με οικονομικό αποκλεισμό του θεσμού εάν δεν τερματιστούν οι έρευνες για το Ισραήλ και τα αμερικανικά στρατεύματα.
| Πεδίο Απαίτησης | Περιγραφή & Στόχος |
|---|---|
| Ασυλία Ηγεσίας | Τροποποίηση Καταστατικού για προστασία του προέδρου των ΗΠΑ |
| Υπόθεση Γάζας | Οριστική παύση ερευνών κατά Ισραηλινών αξιωματούχων |
| Υπόθεση Αφγανιστάν | Τερματισμός έρευνας για τη δράση αμερικανικών στρατευμάτων |
| Πιθανές Κυρώσεις | Οικονομικός αποκλεισμός του Δικαστηρίου ως οντότητα |
Η κίνηση αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας μακροχρόνιας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ενός θεσμού που η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι παραβιάζει την εθνική κυριαρχία. Η στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ στοχεύει στην αποδόμηση της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου επί κρατών που δεν έχουν επικυρώσει τη συνθήκη ίδρυσής του, δημιουργώντας ένα νομικό ανάχωμα απέναντι σε μελλοντικές διώξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ.
Είναι απαράδεκτο και δεν θα επιτρέψουμε να συμβεί η δίωξη του προέδρου και των αξιωματούχων του το 2029.
Αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ
Οι τρεις άξονες των αμερικανικών απαιτήσεων
Η Ουάσιγκτον έχει διαμηνύσει προς τα κράτη-μέλη του ΔΠΔ ότι η επαναφορά των κυρώσεων είναι προ των πυλών, εάν δεν ικανοποιηθούν τρία συγκεκριμένα αιτήματα. Πρώτον, την τροποποίηση του ιδρυτικού εγγράφου του δικαστηρίου ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει δίωξη κατά του προέδρου των ΗΠΑ και των κορυφαίων αξιωματούχων του. Δεύτερον, την απόσυρση των ενταλμάτων σύλληψης κατά Ισραηλινών ηγετών για τον πόλεμο στη Γάζα, παρά το γεγονός ότι πρόσφατα απορρίφθηκε η ισραηλινή προσφυγή για τη διακοπή της έρευνας.
Τρίτον, η κυβέρνηση απαιτεί τον επίσημο τερματισμό της έρευνας για τις ενέργειες των αμερικανικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν. Η κλιμάκωση αυτή έρχεται μετά την πρόσφατη επιβολή κυρώσεων σε δικαστές του ΔΠΔ, ωστόσο η νέα απειλή αφορά το δικαστήριο ως οντότητα, γεγονός που θα μπορούσε να παραλύσει τις καθημερινές λειτουργίες του, από τις πληρωμές προσωπικού μέχρι την πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς.
Ο φόβος για διώξεις το 2029 και η υπόθεση της Βενεζουέλας
Σύμφωνα με αξιωματούχο της κυβέρνησης που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, υπάρχει έντονη ανησυχία ότι το 2029, με τη λήξη της θητείας του, το ΔΠΔ θα στραφεί κατά του Ντόναλντ Τραμπ και του επιτελείου του. Η Ουάσιγκτον επικαλείται «ανοιχτές συζητήσεις» στη διεθνή νομική κοινότητα για πιθανές διώξεις, ενώ παραμένουν ανοιχτά μέτωπα όπως οι θανατηφόρες επιθέσεις κατά σκαφών διακίνησης ναρκωτικών, όπου υπάρχει έρευνα για πιθανό έγκλημα πολέμου στην Καραϊβική.
Παράλληλα, η στάση των ΗΠΑ συνδέεται έμμεσα με τις διμερείς σχέσεις με τη Βενεζουέλα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ήδη απορρίψει αιτήματα του Μαδούρο για ασφαλή έξοδο, την ώρα που το ΔΠΔ ερευνά παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα της Λατινικής Αμερικής. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ξεκαθαρίσει ότι το δικαστήριο δεν διαθέτει δικαιοδοσία επί Αμερικανών πολιτών, υιοθετώντας μια σκληρή γραμμή που θυμίζει τη στάση της Ρωσίας, η οποία πρόσφατα ψήφισε νόμο που της επιτρέπει να αγνοεί τις διεθνείς αποφάσεις.
Η θεσμική απάντηση του ΔΠΔ και το νομικό αδιέξοδο
Από την πλευρά του, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο διατηρεί τη θέση του περί ανεξαρτησίας. Η πρόεδρος του ΔΠΔ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι οι πιέσεις δεν θα αλλάξουν τον χειρισμό των υποθέσεων. Η μονάδα δημοσίων υποθέσεων του δικαστηρίου διευκρίνισε ότι οι τροποποιήσεις στο Καταστατικό της Ρώμης αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο των κρατών-μελών και απαιτούν πλειοψηφία δύο τρίτων, μια διαδικασία εξαιρετικά αργή και πολιτικά δύσκολη.
Νομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η κατοχύρωση καθολικής ασυλίας για συγκεκριμένα άτομα θα υπονόμευε τις θεμελιώδεις αρχές του δικαστηρίου. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον φαίνεται αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει τη διπλωματική της ισχύ και τα οικονομικά εργαλεία για να αναγκάσει το Δικαστήριο σε υποχώρηση, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του μοναδικού μόνιμου διεθνούς οργάνου για εγκλήματα πολέμου.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια διπλωματική ισορροπία
Η κλιμάκωση της έντασης αναμένεται να επηρεάσει τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι στην πλειονότητά τους στηρίζουν σθεναρά το ΔΠΔ. Η απαίτηση για ασυλία δημιουργεί ένα προηγούμενο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και από άλλες δυνάμεις, αποδυναμώνοντας το διεθνές δίκαιο. Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι, καθώς η Ουάσιγκτον αναμένει την ανταπόκριση των 125 κρατών-μελών στις απαιτήσεις της, την ώρα που η στρατηγική της πίεσης φαίνεται να είναι η νέα κανονικότητα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Κατανόηση των Διεθνών Θεσμών
- Ενημερωθείτε για το Καταστατικό της Ρώμης και τις δικαιοδοσίες του ΔΠΔ.
- Παρακολουθήστε τις επίσημες ανακοινώσεις του ΟΗΕ για τις διεθνείς κυρώσεις.
- Διακρίνετε τη διαφορά μεταξύ του ΔΠΔ και του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ).
- Αναζητήστε αναλύσεις για το πώς οι αμερικανικές εκλογές επηρεάζουν το διεθνές δίκαιο.