Κούβα: Νέα μέτρα για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων εν μέσω οικονομικής κρίσης

Η Κούβα εξετάζει μια σειρά από νέα μέτρα για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, με στόχο τη δημιουργία ενός «απλούστερου, πιο ευέλικτου και διαφανούς» επιχειρηματικού κλίματος, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα υπουργός της χώρας. Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν τη δυνατότητα λειτουργίας και πληρωμής υπαλλήλων σε δολάρια, την απευθείας πρόσληψη προσωπικού και την αγορά ακινήτων, καθώς το νησιωτικό έθνος αντιμετωπίζει μια σοβαρή οικονομική κρίση.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς πορείας οικονομικών προκλήσεων για την Κούβα, η οποία, ιστορικά, αντιμετώπιζε τις ξένες επενδύσεις ως μια «ατυχής αναγκαιότητα» υπό την ηγεσία του Φιντέλ Κάστρο. Σήμερα, ωστόσο, η προσέλκυση κεφαλαίων από το εξωτερικό θεωρείται αναπόσπαστο μέρος των αναπτυξιακών σχεδίων της χώρας, σηματοδοτώντας μια σημαντική ιδεολογική μετατόπιση.

Οι προτεινόμενες αλλαγές στο επενδυτικό κλίμα

Ο Υπουργός Εξωτερικών Επενδύσεων, Όσκαρ Πέρεζ-Ολίβα Φράγκα, δήλωσε σε φόρουμ έξω από την Αβάνα ότι η κομμουνιστική κυβέρνηση θα επιτρέψει στους επενδυτές να λειτουργούν και να πληρώνουν τους υπαλλήλους τους σε δολάρια, να τους προσλαμβάνουν απευθείας και να αγοράζουν ακίνητα. Επιπλέον, οι ξένες επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να εισάγουν τα δικά τους καύσιμα όταν είναι απαραίτητο, ενώ η γραφειοκρατία και οι χρόνοι αναμονής για τις κυβερνητικές εγκρίσεις θα μειωθούν δραστικά. Τα μέτρα αυτά, εάν θεσπιστούν και εφαρμοστούν, θα σηματοδοτήσουν μια συνεχή απομάκρυνση από το αυστηρά ελεγχόμενο επενδυτικό καθεστώς, εμπνευσμένο από την οικονομία εντολών της Σοβιετικής Ένωσης.

Το βαρύ οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο

Η Κούβα αντιμετωπίζει μια οξεία οικονομική κρίση, η οποία επιδεινώνεται από μια σειρά παραγόντων. Οι ώρες καθημερινών διακοπών ρεύματος, μια επιδημία από ασθένειες που μεταδίδονται από κουνούπια, η ραγδαία υποτίμηση του πέσο και η μαζική μετανάστευση κατοίκων σε ηλικία εργασίας, έχουν πλήξει σοβαρά το επενδυτικό κλίμα. Παρά τις δυσκολίες, ο Πέρεζ-Ολίβα Φράγκα ανέφερε ότι η Κούβα ενέκρινε φέτος 32 νέες επιχειρήσεις αξίας 2,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και παραμένει ασαφές πόσο από αυτό το κεφάλαιο έχει πραγματικά επενδυθεί. Η χώρα φιλοξενεί ήδη 376 ξένες επιχειρήσεις από 40 χώρες.

Οι επιπτώσεις των κυρώσεων των ΗΠΑ και η ιστορική εξέλιξη

Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η εφαρμογή αυτών των μέτρων, αν και φιλόδοξη, θα απαιτήσει σημαντική πολιτική βούληση για να ξεπεραστούν οι βαθιά ριζωμένες γραφειοκρατικές δομές και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τις εντατικοποιημένες κυρώσεις των ΗΠΑ, που επιβλήθηκαν από τη νυν κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η Κούβα έχει επιστρέψει στη λίστα των ΗΠΑ με τα κράτη που χορηγούν την τρομοκρατία, ενώ έχουν αυστηροποιηθεί οι κανόνες για τα εμβάσματα και έχουν διακοπεί προγράμματα μετανάστευσης της εποχής του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν.

Παρόμοια μέτρα είχαν ανακοινωθεί το 2014 για την προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων, όταν οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες βελτιώθηκαν υπό τον τότε πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, οδηγώντας σε μια περίοδο αυξημένων επενδύσεων. Ωστόσο, οι σημερινές προοπτικές είναι λιγότερο αισιόδοξες λόγω του κλίματος των κυρώσεων και της εσωτερικής οικονομικής αστάθειας.

Η επόμενη μέρα για την κουβανική οικονομία

Η προσπάθεια της Κούβας να δημιουργήσει ένα «απλούστερο, πιο ευέλικτο και διαφανές» επιχειρηματικό κλίμα αποτελεί μια κρίσιμη κίνηση για την αντιμετώπιση της βαθιάς οικονομικής της κρίσης. Η επιτυχία αυτών των μέτρων θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τη νομοθετική τους κατοχύρωση, αλλά και από την ικανότητα της κυβέρνησης να τα εφαρμόσει αποτελεσματικά, ξεπερνώντας τις ιστορικές γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και τις εξωτερικές πιέσεις. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η Κούβα προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο των ξένων επενδύσεων στην πορεία της προς την ανάπτυξη.