- Δυτικοί ηγέτες προσπάθησαν να συντονίσουν απάντηση στο ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία στη σύνοδο των G20.
- Το σχέδιο Τραμπ απαιτεί εδαφικές παραχωρήσεις και περιορισμούς στον στρατό της Ουκρανίας, κάτι που το Κίεβο θεωρεί απαράδεκτο.
- Ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι αντιμετωπίζει το δίλημμα μεταξύ αξιοπρέπειας και αμερικανικής στήριξης.
- Ο Πούτιν χαρακτήρισε το σχέδιο ως βάση για επίλυση, ενώ οι ΗΠΑ θεωρούν φαντασία την πλήρη νίκη της Ουκρανίας.
- Αναμένονται κρίσιμες διπλωματικές συνομιλίες στην Ελβετία και το Βερολίνο για το μέλλον της ειρήνης.
Δυτικοί ηγέτες, συναντώμενοι στο περιθώριο της συνόδου των G20 στη Νότια Αφρική, προσπάθησαν να καταλήξουν σε μια συντονισμένη απάντηση στο αίτημα του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς την Ουκρανία να αποδεχθεί το ειρηνευτικό του σχέδιο με τη Ρωσία. Το σχέδιο, που ευνοεί ρωσικές απαιτήσεις, έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Ευρώπη, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η χώρα του αντιμετωπίζει τη δύσκολη επιλογή μεταξύ αξιοπρέπειας και αμερικανικής στήριξης.
Αυτή η έντονη διπλωματική κινητοποίηση έρχεται ως συνέχεια των πιέσεων που ασκούνται εδώ και καιρό στην Ουκρανία για την επίτευξη ειρήνης, με το σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να φέρνει στο προσκήνιο νέες προκλήσεις και διλήμματα για το Κίεβο. Το παρασκήνιο της υπόθεσης περιλαμβάνει μια τετραετή σύγκρουση και μια διαρκή προσπάθεια για την εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης, η οποία όμως δεν θα υπονομεύει την κυριαρχία της Ουκρανίας.
Οι διπλωματικές διεργασίες στη σύνοδο των G20
Όπως μεταδίδει το Reuters, Ευρωπαίοι και άλλοι Δυτικοί ηγέτες, οι οποίοι συναντήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου των G20 στη Νότια Αφρική, προσπάθησαν να καταλήξουν σε μια συντονισμένη απάντηση στην απαίτηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς την Ουκρανία να αποδεχθεί το ειρηνευτικό του σχέδιο με τη Ρωσία μέχρι την περασμένη Πέμπτη. Η πρωτοβουλία του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, η οποία ενέκρινε βασικές ρωσικές απαιτήσεις, αντιμετωπίστηκε με συγκρατημένη κριτική σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι ηγέτες προσπάθησαν να εξισορροπήσουν τον έπαινο προς τον Τραμπ για την προσπάθειά του να τερματίσει τις μάχες, αλλά και να αναγνωρίσουν ότι για το Κίεβο, ορισμένοι από τους όρους της πρότασής του είναι δυσάρεστοι. Οι στενότεροι σύμμαχοι της Ουκρανίας πραγματοποίησαν έκτακτες συνομιλίες, εκφράζοντας σοβαρή ανησυχία για το προτεινόμενο σχέδιο.
Στη συνάντηση της Ομάδας των 20 μεγάλων οικονομιών στη Νότια Αφρική, ηγέτες από τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιαπωνία, τον Καναδά, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία, την Ιρλανδία, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συναντήθηκαν για να συζητήσουν τις τακτικές που θα ακολουθήσουν, σύμφωνα με πηγές. Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, είχε εκφράσει την υποστήριξή του σε μια αμφιλεγόμενη πρόταση των ΗΠΑ για την Ουκρανία. Ενώ οι ηγέτες συζητούσαν τα επόμενα βήματα, η Ουκρανία δήλωσε ότι θα πραγματοποιήσει συνομιλίες με υψηλόβαθμους αξιωματούχους των ΗΠΑ στην Ελβετία για τον τερματισμό της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία βρίσκεται πλέον στο τέταρτο έτος της.
Οι όροι του αμερικανικού σχεδίου και οι δηλώσεις
Την περασμένη Παρασκευή, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει την επιλογή είτε να χάσει την αξιοπρέπειά και την ελευθερία της είτε τη στήριξη της Ουάσιγκτον για το ειρηνευτικό σχέδιο. Απηύθυνε έκκληση στους Ουκρανούς για ενότητα και δήλωσε ότι δεν θα προδώσει ποτέ την Ουκρανία. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε θέσει προθεσμία στην Ουκρανία μέχρι την Πέμπτη να εγκρίνει το 28-σημείο σχέδιό του, το οποίο καλεί την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη, να αποδεχθεί περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της και να αποκηρύξει τις φιλοδοξίες ένταξης στο ΝΑΤΟ. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Θα πρέπει να του αρέσει, και αν δεν του αρέσει, τότε, ξέρετε, θα πρέπει απλά να συνεχίσουν να πολεμούν, υποθέτω. Κάποια στιγμή θα πρέπει να αποδεχθεί κάτι που δεν έχει αποδεχθεί».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, δήλωσε αργά την περασμένη Παρασκευή ότι οποιοδήποτε σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία θα πρέπει να διατηρεί την ουκρανική κυριαρχία και να είναι αποδεκτό και από τις δύο χώρες, αλλά ότι ήταν «φαντασία» να πιστεύει κανείς ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να κερδίσει αν οι ΗΠΑ έδιναν στο Κίεβο περισσότερα χρήματα ή όπλα ή επέβαλαν περισσότερες κυρώσεις στη Μόσχα. «Υπάρχει μια φαντασία ότι αν δώσουμε απλώς περισσότερα χρήματα, περισσότερα όπλα ή περισσότερες κυρώσεις, η νίκη είναι προ των πυλών», έγραψε ο Vance στο X. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν χαρακτήρισε το σχέδιο ως τη βάση για μια επίλυση της σύγκρουσης, αλλά η Μόσχα ενδέχεται να αντιταχθεί σε ορισμένες προτάσεις του σχεδίου, το οποίο απαιτεί από τις δυνάμεις της να αποσυρθούν από ορισμένες περιοχές που έχουν καταλάβει. Σχετικά με το σχέδιο των ΗΠΑ, ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, είχε δηλώσει ότι αποσκοπεί στην αποτροπή περαιτέρω απωλειών ζωών και εδαφών για την Ουκρανία. Η ικανότητα της Ουκρανίας να συνεχίσει τον αγώνα ακόμα και χωρίς την πλήρη στήριξη των ΗΠΑ αποτελεί αντικείμενο ανάλυσης.
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές και τους διπλωματικούς κύκλους είναι η πιθανή διάσπαση του δυτικού μετώπου και η θέση στην οποία φέρνει το Κίεβο το αμερικανικό σχέδιο. Η αγορά φαίνεται να προεξοφλεί μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, καθώς η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της σύγκρουσης και τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Οι επόμενες κινήσεις και οι προοπτικές
Ο κίνδυνος για τον Ζελένσκι ήταν εμφανής όταν ο Ουκρανός πρόεδρος απευθύνθηκε στο έθνος για να προετοιμάσει τον πληθυσμό για δύσκολες ημέρες. «Τώρα, η Ουκρανία μπορεί να αντιμετωπίσει μια πολύ δύσκολη επιλογή — είτε να χάσει την αξιοπρέπεια είτε να διακινδυνεύσει να χάσει έναν σημαντικό εταίρο», δήλωσε σε ομιλία του προς το έθνος. «Θα πολεμήσω 24/7 για να διασφαλίσω ότι τουλάχιστον δύο σημεία του σχεδίου δεν θα παραβλεφθούν – η αξιοπρέπεια και η ελευθερία των Ουκρανών». Η Ουκρανία δήλωσε ότι θα πραγματοποιήσει διπλωματικές συνομιλίες στη Γενεύη με υψηλόβαθμους αξιωματούχους των ΗΠΑ για τον τερματισμό της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας, η οποία βρίσκεται στο τέταρτο έτος της. Συζητήσεις σχετικά με μια πιθανή κατάπαυση του πυρός έχουν γίνει και στο Βερολίνο.
Μια δήλωση από την ουκρανική προεδρία ανέφερε: «Η Ουκρανία δεν θα αποτελέσει ποτέ εμπόδιο στην ειρήνη, και εκπρόσωποι του ουκρανικού κράτους θα υπερασπιστούν τα νόμιμα συμφέροντα του ουκρανικού λαού και τα θεμέλια της ευρωπαϊκής ασφάλειας». Συνάντηση με εκπροσώπους των ΗΠΑ και της Ευρώπης στο Βερολίνο είχε ανακοινώσει ο Ζελένσκι, με αντικείμενο συζήτησης τα «θεμέλια της ειρήνης». Ο Ζελένσκι έχει ήδη στείλει «βελτιωμένα έγγραφα» ειρηνευτικού σχεδίου στις ΗΠΑ. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζητούν με τον Τραμπ για την Ουκρανία σε μια «κρίσιμη στιγμή» για την ειρήνη. Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι ένα προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας «βελτιώθηκε» μετά τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ, παρόλο που δύσκολα ζητήματα παραμένουν άλυτα μετά τις συνομιλίες στη Φλόριντα. Οι συνομιλίες με τους Αμερικανούς εκπροσώπους χαρακτηρίστηκαν εποικοδομητικές αλλά όχι εύκολες, και οι ΗΠΑ και η Ουκρανία συνεχίζουν τις εργασίες για ένα «βελτιωμένο» σχέδιο ειρήνης. Ο Ζελένσκι ζητά «αξιοπρεπή» ειρήνη εν μέσω κρίσιμων συναντήσεων στο Βερολίνο.
Τι αναμένεται τις επόμενες ημέρες
Η κατάσταση στην Ουκρανία παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς οι διπλωματικές πιέσεις εντείνονται και οι διαπραγματεύσεις εισέρχονται σε μια ευαίσθητη φάση. Η προθεσμία που έθεσε ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει παρέλθει, και η αντίδραση της Ουκρανίας σε συνδυασμό με τη συντονισμένη στάση των Δυτικών συμμάχων θα καθορίσει τα επόμενα βήματα. Το μέλλον της Ουκρανίας και η σταθερότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των εμπλεκόμενων μερών να βρουν μια αμοιβαία αποδεκτή λύση που θα διαφυλάσσει την κυριαρχία και την αξιοπρέπεια της χώρας.
