Αϊτή: Στο «κόκκινο» η πολιτική κρίση – Πλήρης ανάπτυξη της δύναμης του ΟΗΕ μέχρι το καλοκαίρι

Η διεθνής ειρηνευτική δύναμη που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ αναμένεται να φτάσει σε πλήρη επιχειρησιακή ισχύ έως το καλοκαίρι του 2026, σύμφωνα με τον ειδικό απεσταλμένο Carlos Ruiz. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την Αϊτή, καθώς η εντολή της μεταβατικής κυβέρνησης λήγει στις 7 Φεβρουαρίου, χωρίς να υπάρχει επίσημο σχέδιο διαδοχής.

Η ανακοίνωση για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης περιόδου αστάθειας και καθυστερήσεων στην ανάπτυξη της πολυεθνικής αποστολής. Παρά την αρχική άφιξη αστυνομικών από την Κένυα τον Ιούνιο του 2024, οι ένοπλες συμμορίες κατάφεραν να επεκτείνουν τον έλεγχό τους σε μεγάλο μέρος της κεντρικής και αγροτικής Αϊτής.

Η πορεία προς την πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα

Σύμφωνα με τον Carlos Ruiz, επιπλέον στρατεύματα αναμένεται να καταφθάσουν στο νησί μέχρι τον Απρίλιο, με στόχο η δύναμη να αριθμεί συνολικά 5.500 ένστολους μέχρι το καλοκαίρι ή το αργότερο το φθινόπωρο. Αυτή η κλιμάκωση κρίνεται απαραίτητη, καθώς η τοπική αστυνομία των 12.000 ανδρών αδυνατεί να αντιμετωπίσει τον ισάριθμο στρατό των εγκληματικών οργανώσεων.

Η αποστολή έχει πληγεί από σοβαρές ελλείψεις χρηματοδότησης, γεγονός που περιόρισε την αποτελεσματικότητά της τους προηγούμενους μήνες. Οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή παραμένουν εύθραυστες, καθώς η ροή παράνομου οπλισμού από τις ΗΠΑ συνεχίζει να τροφοδοτεί τις συγκρούσεις, παρά τις διεθνείς προσπάθειες για εμπάργκο όπλων.

Πολιτικό αδιέξοδο και η απειλή του Φεβρουαρίου

Το πολιτικό σκηνικό στην Αϊτή βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού, καθώς το Μεταβατικό Προεδρικό Συμβούλιο (CPT) φέρεται να κινείται για την απομάκρυνση του πρωθυπουργού Alix Didier Fils-Aime. Η κίνηση αυτή, αν πραγματοποιηθεί, θα είναι η δεύτερη ανατροπή πρωθυπουργού από τον Απρίλιο του 2024, βαθαίνοντας το χάσμα εξουσίας.

Η θητεία του CPT ολοκληρώνεται επίσημα στις 7 Φεβρουαρίου 2026, ωστόσο η απουσία εκλογικού σχεδιασμού καθιστά την επόμενη μέρα αβέβαιη. Οι αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η εσωτερική διαμάχη λειτουργεί ως καταλύτης για την περαιτέρω ενδυνάμωση των συμμοριών, οι οποίες εκμεταλλεύονται το διοικητικό κενό.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων διπλωματικών αναλυτών, οποιαδήποτε αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης αυτή τη στιγμή θα μπορούσε να υπονομεύσει πλήρως τους στόχους ασφαλείας της διεθνούς κοινότητας. Ο Αμερικανός Υφυπουργός Εξωτερικών, Christopher Landau, προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον θα θεωρήσει εχθρική πράξη κάθε κίνηση που ευνοεί τις συμμορίες.

Η ανθρωπιστική κρίση και η κυριαρχία των συμμοριών

Η κατάσταση στο πεδίο παραμένει δραματική, με τις συμμορίες να ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της πρωτεύουσας Πορτ-ο-Πρενς. Οι επιθέσεις περιλαμβάνουν μαζικές σφαγές, απαγωγές για λύτρα και εμπρησμούς, έχοντας οδηγήσει στον εκτοπισμό 1,4 εκατομμυρίων ανθρώπων στο εσωτερικό της χώρας.

Παρά τις δεσμεύσεις για 7.500 άνδρες ασφαλείας που είχαν ανακοινωθεί παλαιότερα, η υλοποίηση του σχεδίου παραμένει αργή. Η διεθνής κοινότητα καλείται τώρα να επιταχύνει τις διαδικασίες, καθώς η κοινωνική συνοχή στην Αϊτή έχει διαρραγεί πλήρως, με την επισιτιστική ανασφάλεια να πλήττει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.

Η επόμενη μέρα για τη σταθερότητα της χώρας

Η σταθερότητα της Αϊτής εξαρτάται πλέον από την ικανότητα των πολιτικών δυνάμεων να καταλήξουν σε μια συμφωνία πριν από την κρίσιμη ημερομηνία της 7ης Φεβρουαρίου. Ο Carlos Ruiz τόνισε ότι το σύνταγμα προβλέπει τη συνέχεια της πρωθυπουργικής θητείας σε περίπτωση αδιεξόδου, προκειμένου να διασφαλιστεί η διοικητική σταθερότητα.

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το αν η χώρα θα καταφέρει να οδηγηθεί στις πρώτες εκλογές μετά από μια δεκαετία ή αν θα βυθιστεί σε έναν νέο κύκλο ακραίας βίας. Η διεθνής πίεση για ενότητα παραμένει η μοναδική δικλείδα ασφαλείας απέναντι στην πλήρη κατάρρευση του κράτους.