Βρετανία: Το Δικαστήριο της Χάγης απορρίπτει τις αξιώσεις της Ρουάντας για τη συμφωνία ασύλου

Το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης αποφάνθηκε τη Δευτέρα ότι η Βρετανία δεν υποχρεούται να καταβάλει δεκάδες εκατομμύρια λίρες στη Ρουάντα για την ακυρωθείσα συμφωνία ασύλου. Η απόφαση αποτελεί μια καθοριστική δικαστική νίκη για την κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ, απορρίπτοντας οριστικά τις οικονομικές απαιτήσεις του Κιγκάλι που άγγιζαν τα 60 εκατομμύρια λίρες.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως επιστέγασμα μιας μακράς νομικής διαμάχης, η οποία κλιμακώθηκε όταν η Ρουάντα κατέθεσε προσφυγή στη διεθνή διαιτησία διεκδικώντας αποζημιώσεις για την αλλαγή της βρετανικής μεταναστευτικής πολιτικής. Η απόφαση του δικαστηρίου της Χάγης κλείνει ένα αμφιλεγόμενο κεφάλαιο που ξεκίνησε από την προηγούμενη συντηρητική κυβέρνηση και ακυρώθηκε αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Εργατικούς το 2024.

Η ετυμηγορία για τις οικονομικές απαιτήσεις του Κιγκάλι

Το δικαστικό σώμα, αποτελούμενο από τρεις δικαστές, απέρριψε όλες τις οικονομικές αξιώσεις της Ρουάντας, η οποία υποστήριζε ότι το Λονδίνο όφειλε να τηρήσει τους όρους της συμφωνίας παρά την ακύρωσή της. Οι νομικοί παραστάτες του Κιγκάλι ζητούσαν τουλάχιστον 60 εκατομμύρια λίρες (80 εκατομμύρια δολάρια), επικαλούμενοι προηγούμενες δεσμεύσεις για τη φιλοξενία παράνομων μεταναστών.

Ωστόσο, η πλειοψηφία του πάνελ διαπίστωσε ότι τον Νοέμβριο του 2024, η Ρουάντα είχε αποδεχθεί μέσω διπλωματικών σημειώσεων να παραιτηθεί από πρόσθετες πληρωμές που είχαν προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2025 και τον Απρίλιο του 2026. Αυτή η νομική δέσμευση αποδείχθηκε καταλυτική για την τελική κρίση του δικαστηρίου, το οποίο δημοσιοποίησε σήμερα αποσπάσματα της απόφασης που είχε ληφθεί στις 15 Μαΐου.

Το παρασκήνιο της ακύρωσης και η γεωπολιτική διάσταση

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η ακύρωση του σχεδίου από τον Πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ δεν ήταν μόνο μια οικονομική απόφαση, αλλά και μια κίνηση ευθυγράμμισης με τις διεθνείς νομικές επιταγές. Στην πράξη, μόνο τέσσερα άτομα μετέβησαν εθελοντικά στη Ρουάντα υπό το καθεστώς της συμφωνίας, η οποία αντιμετώπισε σωρεία νομικών προσφυγών πριν καν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή.

Παράλληλα, οι διμερείς σχέσεις Λονδίνου και Κιγκάλι επιδεινώθηκαν σημαντικά το περασμένο έτος, όταν η Βρετανία ανέστειλε μέρος της οικονομικής βοήθειας προς τη Ρουάντα. Η απόφαση αυτή ελήφθη εν μέσω των καταγγελιών για τη στήριξη της Ρουάντας στην ανταρτική οργάνωση M23, η οποία δρα στο ανατολικό Κογκό και έχει προκαλέσει μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση στην περιοχή.

Η επόμενη μέρα στις σχέσεις των δύο χωρών

Η Ρουάντα συνεχίζει να αρνείται τις κατηγορίες για εμπλοκή στις συγκρούσεις στο Κογκό, επιρρίπτοντας τις ευθύνες στις δυνάμεις του Μπουρούντι και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό. Ωστόσο, η διεθνής πίεση παραμένει έντονη, με τον ΟΗΕ και τις ΗΠΑ να ζητούν την αποχώρηση των ρουαντιανών δυνάμεων από τα γειτονικά εδάφη, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τη διπλωματική θέση του Κιγκάλι.

Η απόφαση του Μόνιμου Διαιτητικού Δικαστηρίου θεωρείται ότι θέτει ένα σημαντικό δεδικασμένο για τον τρόπο με τον οποίο οι διακρατικές συμφωνίες μπορούν να τερματιστούν μονομερώς όταν αλλάζουν οι πολιτικές συνθήκες. Για τη Βρετανία, η εξοικονόμηση αυτών των πόρων αποτελεί μια δημοσιονομική ανάσα, ενώ για τη Ρουάντα σηματοδοτεί την απώλεια ενός σημαντικού εσόδου που είχε προϋπολογιστεί από την προηγούμενη βρετανική διοίκηση.