Τερέζα Ριμπέρα: Η σοσιαλιστική «πυξίδα» που καθορίζει το μέλλον της πράσινης Ευρώπης

Η Τερέζα Ριμπέρα, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποτελεί σήμερα τον θεματοφύλακα της κεντροαριστεράς στις Βρυξέλλες, διαχειριζόμενη το κρίσιμο χαρτοφυλάκιο της καθαρής και ανταγωνιστικής μετάβασης. Ως η πλέον επιδραστική προσωπικότητα στην ομάδα της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η 56χρονη Ισπανίδα καλείται να διασώσει την Πράσινη Συμφωνία σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων πιέσεων από τη δεξιά και τις διεθνείς εμπορικές εντάσεις.

Η άνοδος της Ριμπέρα στην ιεραρχία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είναι τυχαία, καθώς έρχεται ως επιστέγασμα της επιτυχούς διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης στην Ισπανία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Σε μια περίοδο όπου η κεντρώα συναίνεση στην Ευρώπη δοκιμάζεται, η παρουσία της στο Berlaymont λειτουργεί ως εξισορροπητικός παράγοντας ανάμεσα στις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και την ανάγκη για βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.

Η στρατηγική των «τριών καπέλων» της Τερέζα Ριμπέρα

Η Ριμπέρα κινείται σε τρία παράλληλα μέτωπα: ως επιστάτης του Green Deal, ως φύλακας των κανόνων ανταγωνισμού και ως η πιο προβεβλημένη Σοσιαλίστρια στην Κομισιόν. Στο πεδίο του ανταγωνισμού, έχει ήδη δείξει τα δόντια της απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα ανθίσταται στις πιέσεις του γαλλογερμανικού άξονα για χαλάρωση των κανόνων υπέρ των «εθνικών πρωταθλητών». Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του POLITICO, η ικανότητά της να διαμορφώνει πολιτική την καθιστά την de facto αναπληρώτρια της Προέδρου.

Η σύγκρουση με τη φον ντερ Λάιεν και το ζήτημα της Γάζας

Παρά τη στενή συνεργασία τους, η Ριμπέρα δεν δίστασε να διαφοροποιηθεί από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε φλέγοντα ηθικά ζητήματα. Υπήρξε η πρώτη ανώτατη αξιωματούχος της ΕΕ που χαρακτήρισε τις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα ως γενοκτονία, μια στάση που την έφερε σε πολιτική απομόνωση εντός μιας Κομισιόν που κυριαρχείται από τη δεξιά. Αυτή η «μοναχική» πορεία ενισχύει το προφίλ της ως ιδεολογικού φάρου για την ευρωπαϊκή αριστερά, παρά τις εσωτερικές τριβές.

Διαπραγματεύσεις σε ένα εχθρικό διεθνές περιβάλλον

Η εμπειρία της ως διπλωμάτης για το κλίμα την έχει προετοιμάσει για σκληρές αναμετρήσεις. Έχοντας αντιμετωπίσει στο παρελθόν Ρώσους, Σαουδάραβες και υποστηρικτές του Τραμπ, η Ριμπέρα γνωρίζει πώς να επιτυγχάνει συμφωνίες χωρίς να απεμπολεί τις αρχές της. Σήμερα, καλείται να διαχειριστεί τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, όπου ο πρόεδρος των ΗΠΑ ασκεί έντονες πιέσεις μέσω δασμών, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την εσωτερική κριτική για την απορρύθμιση της ΕΕ, την οποία η ίδια έχει χαρακτηρίσει ως «τραμπική» προσέγγιση.

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις ισορροπίες στις Βρυξέλλες, η Ριμπέρα αποτελεί τον τελευταίο προμαχώνα ενάντια στην πλήρη επικράτηση της ατζέντας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο πρόσφατα πανηγύρισε την αποδυνάμωση περιβαλλοντικών κανόνων. Η ικανότητά της να ελίσσεται στο «λάκκο των λεόντων» του Berlaymont θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα παραμείνει πιστή στις κοινωνικές και πράσινες αξίες της, αποφεύγοντας τον πλήρη συμβιβασμό με τις πιέσεις για εμπορικούς εκβιασμούς.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η Ριμπέρα δεν είναι απλώς μια τεχνοκράτης, αλλά μια πολιτικός που επιδιώκει να αφήσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στην ιστορία της Ένωσης. Καθώς η ΕΕ προχωρά σε κρίσιμες συμφωνίες, όπως η συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η δική της στάση θα είναι καθοριστική για το αν αυτές οι συνεργασίες θα ενσωματώνουν περιβαλλοντικές ρήτρες. Το στοίχημα για την ίδια είναι να αποδείξει ότι η πράσινη μετάβαση μπορεί να είναι ταυτόχρονα δίκαιη και ανταγωνιστική, παρά το γεγονός ότι οι σύμμαχοί της στην Επιτροπή γίνονται ολοένα και λιγότεροι.