- Ο Όρμπαν στηρίζει την πρόταση των ΗΠΑ για την Ουκρανία, που προβλέπει εδαφικές παραχωρήσεις.
- Στόχος του είναι να μπλοκάρει την περαιτέρω οικονομική βοήθεια της ΕΕ προς το Κίεβο.
- Η ΕΕ αναζητά τρόπους να χρηματοδοτήσει την Ουκρανία μέσω ρωσικών παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
- Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δώσει τελεσίγραφο στον Ζελένσκι για την αποδοχή του σχεδίου.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν υποστηρίζει μια αμφιλεγόμενη πρόταση των ΗΠΑ για την Ουκρανία, η οποία προβλέπει παραχώρηση εδαφών και μείωση του στρατού της, με στόχο να ανακόψει τη χρηματοδότηση δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ προς το Κίεβο. Η κίνηση αυτή, που αποκαλύφθηκε από το POLITICO, έρχεται εν μέσω κρίσιμων συνομιλιών στις Βρυξέλες για την απάντηση της Ευρώπης στο σχέδιο των ΗΠΑ και την αξιοποίηση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της πάγιας στάσης της Ουγγαρίας να εναντιώνεται στην παροχή βοήθειας προς την Ουκρανία, καθώς ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τη νέα διπλωματική πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον για να παρεμποδίσει τη ροή δισεκατομμυρίων προς το Κίεβο. Η στάση του Όρμπαν υπογραμμίζει τις βαθιές διαφωνίες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη στρατηγική απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία και τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Η αμφιλεγόμενη πρόταση των ΗΠΑ και η στάση του Όρμπαν
Σε επιστολή που απέστειλε το Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου, στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Όρμπαν ζήτησε από την ΕΕ να υιοθετήσει τους όρους της 28-σημείων πρότασης των ΗΠΑ. Το σχέδιο αυτό, το οποίο αναπτύχθηκε από τον απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, χωρίς τη συμβολή των Ευρωπαίων συμμάχων, προβλέπει ότι η Ουκρανία θα παραχωρήσει εδάφη και θα μειώσει στο μισό τον στρατό της. Επιπλέον, οι ΗΠΑ θα λάβουν 50% των κερδών από την ανοικοδόμηση της χώρας. Ο Όρμπαν τόνισε ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να «υποστηρίξουν άμεσα και άνευ όρων την ειρηνευτική πρωτοβουλία των Ηνωμένων Πολιτειών» και να ξεκινήσουν «αυτόνομες και άμεσες διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία».
Ταυτόχρονα, ο Ούγγρος πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι η Ουγγαρία «δεν υποστηρίζει την αποστολή περαιτέρω οικονομικής βοήθειας» από την ΕΕ προς την Ουκρανία και «δεν συναινεί σε μια τέτοια απόφαση που θα ληφθεί στο όνομα και το πλαίσιο της ΕΕ». Αυτή η δήλωση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη θέση των υπόλοιπων 26 χωρών της ΕΕ, οι οποίες έχουν επανειλημμένα εκφράσει την «αδιαμφισβήτητη» στήριξή τους προς την Ουκρανία.
Οι αντιδράσεις της Ευρώπης και το δάνειο αποζημιώσεων
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διεξάγουν κρίσιμες συνομιλίες για το πώς θα απαντήσουν στις αμερικανικές προτάσεις, οι οποίες, κατά τους επικριτές, θα «επιβράβευαν τη ρωσική επιθετικότητα». Παράλληλα, οι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες συζητούν με τα κράτη μέλη την αξιοποίηση των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χορήγηση ενός δανείου αποζημιώσεων ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία. Το ζήτημα αυτό αναμένεται να υπογραφεί σε συνάντηση των ηγετών στις Βρυξέλες στις 18 Δεκεμβρίου.
Όπως δήλωσε στο POLITICO ο πρέσβης της Ουκρανίας στην ΕΕ, Βσεβολόντ Τσέντσοφ, «για την Ουκρανία, μια ταχεία συμφωνία για το δάνειο αποζημιώσεων είναι απαραίτητη». Το δάνειο αυτό «παρέχει προβλέψιμη χρηματοδότηση από τα ρευστά διαθέσιμα των ακινητοποιημένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων, εξασφαλίζει σταθερότητα από τις αρχές του 2026 και το κάνει χωρίς πρόσθετο κόστος για τους φορολογούμενους της ΕΕ». Ωστόσο, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω δανείου που βασίζεται στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία φαντάζει πλέον «όλο και πιο δύσκολη», όπως δήλωσε η κορυφαία διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, τη Δευτέρα, 15 Δεκεμβρίου, εν μέσω πιέσεων από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, όπως αναφέρουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες στο POLITICO. Πρόσφατα, η Ουγγαρία άσκησε βέτο στην έκδοση ευρωομολόγων για τη στήριξη της Ουκρανίας, περιπλέκοντας περαιτέρω τα σχέδια της ΕΕ.
Ευρωπαϊκές αντιδράσεις και το δίλημμα του Ζελένσκι
Η κορυφαία διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, επέκρινε έντονα τις αμερικανικές προτάσεις νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, προειδοποιώντας ότι «η πίεση πρέπει να ασκείται στον επιτιθέμενο, όχι στο θύμα». Τόνισε ότι «η επιβράβευση της επιθετικότητας θα προκαλέσει μόνο περισσότερη». Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν ήδη πραγματοποιήσει έκτακτες συνομιλίες για να αντιμετωπίσουν το «απαράδεκτο» ειρηνευτικό σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο θεωρείται ότι ευνοεί υπέρμετρα τη Μόσχα.
Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δώσει στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τελεσίγραφο μέχρι την Πέμπτη, 11 Δεκεμβρίου, για να συμφωνήσει στο σχέδιο. «Θα πρέπει να του αρέσει, και αν δεν του αρέσει, τότε ξέρετε, θα πρέπει απλά να συνεχίσουν να πολεμούν, υποθέτω», δήλωσε ο Τραμπ την Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου. Ο Ζελένσκι, του οποίου η χώρα ετοιμάζεται για έναν ακόμη χειμώνα πολέμου μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, δήλωσε ότι το Κίεβο αντιμετωπίζει «μία από τις πιο δύσκολες στιγμές» στην ιστορία του και ενδέχεται να χρειαστεί να επιλέξει μεταξύ του «να χάσει την αξιοπρέπειά του ή τον κίνδυνο να χάσει έναν βασικό εταίρο».
Οι επόμενες κινήσεις για την ευρωπαϊκή βοήθεια
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμμετείχαν σε σύνοδο κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ το Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου, όπου πραγματοποιήθηκαν «πολύ έντονες διπλωματικές προσπάθειες σχετικά με το ειρηνευτικό σχέδιο της Ουκρανίας στο περιθώριο», σύμφωνα με δεύτερο αξιωματούχο της ΕΕ. Οι πρόεδροι και οι πρωθυπουργοί των 27 κρατών μελών της ΕΕ θα συζητήσουν επίσης τις προτάσεις του Λευκού Οίκου στο περιθώριο μιας συνόδου κορυφής ΕΕ-Αφρικανικής Ένωσης στην Αγκόλα τη Δευτέρα, 15 Δεκεμβρίου. Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, η ΕΕ έχει εντείνει τις προσπάθειές της για να συμφωνήσει σε ένα σχέδιο χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων προς βοήθεια της Ουκρανίας, μια κίνηση που θεωρείται επιτακτική δεδομένων των αμερικανικών αντιπροτάσεων.
