- Σύμμαχοι της Ουκρανίας εξέφρασαν ανησυχία για το ειρηνευτικό σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
- Το σχέδιο προβλέπει παραχώρηση ουκρανικών εδαφών και περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας.
- Έκτακτες συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στη σύνοδο της G20 για την εκπόνηση αντιπροτάσεων.
- Ο Τραμπ έχει θέσει προθεσμία την ερχόμενη Πέμπτη για την αποδοχή του σχεδίου, απειλώντας με διακοπή υποστήριξης.
- Οι Ευρωπαίοι ηγέτες τονίζουν την ανάγκη για συγκατάθεση της Ουκρανίας και την απουσία τους από τη σύνταξη.
Οι στενότεροι σύμμαχοι της Ουκρανίας πραγματοποίησαν έκτακτες συνομιλίες στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο, που προβλέπει την παραχώρηση ουκρανικών εδαφών στη Ρωσία, θεωρείται από τις δυτικές κυβερνήσεις ως μια προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, ωθώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να εργάζονται πυρετωδώς για την εκπόνηση αντιπροτάσεων.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των εντεινόμενων πιέσεων από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Ουκρανία, με φόντο ένα αμφιλεγόμενο ειρηνευτικό σχέδιο που έχει προκαλέσει αναταραχή στους κόλπους των δυτικών συμμάχων. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά διαφωνία σχετικά με τον τρόπο τερματισμού της σύγκρουσης, καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναζητούν τρόπους να ενισχύσουν τη θέση του Κιέβου έναντι των αμερικανικών προτάσεων.
Η αντίδραση των συμμάχων στο σχέδιο Τραμπ
Οι στενότεροι σύμμαχοι της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων ηγετών από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Βρετανία, πραγματοποίησαν έκτακτες συνομιλίες στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ. Στόχος τους ήταν να αποτρέψουν τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από το να εξαναγκάσει το Κίεβο να παραδώσει τεράστιες εκτάσεις εδάφους στη Ρωσία μέσω μιας μη ισορροπημένης ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι δυτικές κυβερνήσεις φέρεται να ήταν ιδιαιτέρως σοκαρισμένες και απογοητευμένες από το νέο 28-σημείο περίγραμμα για ένα ειρηνευτικό σχέδιο από την ομάδα του Αμερικανού προέδρου αυτή την εβδομάδα, θεωρώντας το ως μια προσπάθεια να αναγκαστεί η Ουκρανία να δώσει στον Βλαντίμιρ Πούτιν όλα όσα επιθυμεί.
Περισσότεροι από δώδεκα ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο Φρίντριχ Μερτς της Γερμανίας, ο Εμανουέλ Μακρόν της Γαλλίας, ο Κιρ Στάρμερ του Ηνωμένου Βασιλείου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν της ΕΕ και ο Μαρκ Κάρνεϊ του Καναδά, συναντήθηκαν για επείγουσα συζήτηση. Η συνάντηση στο Γιοχάνεσμπουργκ είχε ως σκοπό τον συντονισμό της απάντησής τους με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σε κοινή δήλωση μετά τη συζήτηση του σχεδίου Τραμπ, οι ηγέτες τόνισαν ότι «το σχέδιο αποτελεί μια βάση που θα απαιτήσει πρόσθετη εργασία» και υπογράμμισαν ότι «είμαστε σαφείς στην αρχή ότι τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία». Εξέφρασαν επίσης ανησυχία για τους προτεινόμενους περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, οι οποίοι θα άφηναν τη χώρα ευάλωτη σε μελλοντική επίθεση.
Οι πιέσεις των ΗΠΑ και η προθεσμία
Οι κρίσιμες συνομιλίες στο Γιοχάνεσμπουργκ πραγματοποιήθηκαν καθώς η κυβέρνηση Τραμπ ασκεί πιέσεις στον Ζελένσκι να συμφωνήσει με τους όρους του σχεδίου της έως την προθεσμία της Ημέρας των Ευχαριστιών, την ερχόμενη Πέμπτη (18 Δεκεμβρίου 2025). Εάν ο Ζελένσκι αρνηθεί, ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση σε πληροφορίες των ΗΠΑ σχετικά με τις ρωσικές δραστηριότητες, καθώς και να σταματήσει την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη, δύο παράγοντες που υπήρξαν κρίσιμοι για τη διατήρηση της Ουκρανίας στον αγώνα τα τελευταία τριάμισι χρόνια. Τότε η Ουκρανία θα εξαρτιόταν σχεδόν εξ ολοκλήρου από την υποστήριξη της Ευρώπης, με τους ηγέτες της ΕΕ να αγωνίζονται ήδη να βρουν τρόπους να βοηθήσουν. Ο Ζελένσκι δήλωσε πρόσφατα ότι η χώρα του αντιμετωπίζει μία από τις δυσκολότερες στιγμές στην ιστορία της και ενδέχεται να αναγκαστεί να επιλέξει μεταξύ της απώλειας της «αξιοπρέπειάς» της και της απώλειας «ενός βασικού εταίρου». Εν μέσω αυτών των πιέσεων, ο Ζελένσκι εξετάζει ακόμη και τη διεξαγωγή εκλογών εν καιρώ πολέμου για να αντικρούσει τις κατηγορίες περί αντιδημοκρατικής διακυβέρνησης.
Ο Πούτιν, εν τω μεταξύ, έχει υποστηρίξει το σχέδιο του Τραμπ, το οποίο περιλαμβάνει την αποδέσμευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται επί του παρόντος στην Ευρώπη, και την προετοιμασία του εδάφους για πιθανώς επικερδείς εργασίες ανοικοδόμησης από τις οποίες θα επωφελούνταν η Αμερική. Η πρόταση των ΗΠΑ υποδηλώνει επίσης ότι μελλοντικά ρωσοαμερικανικά έργα θα προκύψουν από την ειρήνη. Σε μια ακόμη ενόχληση για τις Βρυξέλλες, ο φιλικός προς τον Πούτιν ηγέτης της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, υποστήριξε επίσης το σχέδιο των ΗΠΑ. Το POLITICO αναφέρει ότι δεν είναι σαφές τι θα συμβεί εάν η Ουκρανία δεν υπογράψει τη συμφωνία έως την προθεσμία της Πέμπτης του Τραμπ.
Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες και τα επόμενα βήματα
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους είναι η πλήρης απουσία συμμετοχής της Ευρώπης και της Ουκρανίας στη σύνταξη του σχεδίου ειρηνευτικής συμφωνίας του Τραμπ, το οποίο συνέταξε ο απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ. Ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η ενασχόληση με τις προτάσεις των ΗΠΑ θα «προσέδιδε νομιμότητα σε κάτι που έχει συνταχθεί χωρίς ουκρανική ή ευρωπαϊκή συμμετοχή, ενώ ο αντίκτυπός του θα μας επηρέαζε άμεσα. Ως εκ τούτου, είναι ένα μη εκκινήσιμο σχέδιο». Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι, δεδομένου ότι η Ευρώπη είναι πλέον πολύ μεγαλύτερος χορηγός από τις ΗΠΑ στην στρατιωτική προσπάθεια της Ουκρανίας, δεν πρέπει να αγνοείται σε καμία διαπραγμάτευση.
Πιο σημαντικό για την φον ντερ Λάιεν, τον Στάρμερ και τους υπόλοιπους ηγέτες είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς τη συγκατάθεση του Ζελένσκι. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και πρώην αξιωματούχοι έχουν περιγράψει το 28-σημείο σχέδιο ως «σκανδαλώδες» και έχουν δηλώσει ότι ο Γουίτκοφ χρειάζεται «ψυχίατρο» αν πιστεύει ότι θα πετύχει. Η Βρετανία, μέσω του Κιρ Στάρμερ, έχει ξεκαθαρίσει ότι θα εργαστεί για να βελτιώσει το σχέδιο Τραμπ, αναζητώντας τρόπους για μια πλήρη κατάπαυση του πυρός και τη δημιουργία χώρου για ουσιαστικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Οι ΗΠΑ, πάντως, έχουν καταστήσει σαφές ότι απαιτούν ειρηνευτική συμφωνία πριν από εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις
Η κύρια επιδίωξη των φίλων της Ουκρανίας είναι να ενισχύσουν τη θέση του Ζελένσκι και να διασφαλίσουν τη δημόσια υποστήριξή τους για οτιδήποτε ακολουθήσει. Ενώ κανένας από τους συμμάχους της Ουκρανίας δεν έχει συμμετάσχει στη σύνταξη του σχεδίου του Τραμπ ή έχει δηλώσει ότι το θεωρεί δίκαιο, φρόντισαν να μην απορρίψουν το 28-σημείο σχέδιο ευθέως, φοβούμενοι να μην ανταγωνιστούν τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ. Αντ’ αυτού, εντατική εργασία βρίσκεται σε εξέλιξη παρασκηνιακά για την εκπόνηση εναλλακτικών λύσεων που θα προστατεύουν καλύτερα τα ουκρανικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα. Παρόλα αυτά, είναι σαφές ότι κανένας από τους φίλους και συμμάχους της Ουκρανίας δεν πιστεύει ότι το αρχικό σχέδιο Τραμπ είναι αποδεκτό, ενώ ορισμένοι δεν θέλουν καν να του προσδώσουν καμία αξιοπιστία.
