- Ο Ζελένσκι προτείνει τροποποίηση του νόμου για εκλογές εντός 60-90 ημερών.
- Απαραίτητη προϋπόθεση τίθεται η παροχή διεθνών εγγυήσεων ασφαλείας από ΗΠΑ και ΕΕ.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επικρίνει τη δημοκρατική δέσμευση του Κιέβου λόγω αναβολής της κάλπης.
- Παρά τις πιέσεις, ο Ζελένσκι παραμένει ο δημοφιλέστερος πολιτικός στην Ουκρανία με 20%.
- Η διεξαγωγή απαιτεί κατάπαυση του πυρός, την οποία ο Πούτιν προς το παρόν απορρίπτει.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σηματοδότησε την πρόθεσή του να προχωρήσει σε τροποποίηση του στρατιωτικού νόμου, προκειμένου να διεξαχθούν εκλογές εν μέσω πολέμου εντός των επόμενων 60-90 ημερών. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην αποδόμηση των κατηγοριών περί «αντιδημοκρατικής εκτροπής» που εκτοξεύουν ο πρόεδρος των ΗΠΑ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν, θέτοντας ταυτόχρονα ως όρο την παροχή διεθνών εγγυήσεων ασφαλείας για την προστασία της εκλογικής διαδικασίας.
| Παράμετρος | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Προτεινόμενο Χρονοδιάγραμμα | 60-90 ημέρες από τη νομοθετική αλλαγή |
| Νομικό Καθεστώς | Στρατιωτικός Νόμος (από 24/02/2022) |
| Προϋπόθεση Ασφαλείας | Κατάπαυση του πυρός & Δυτικές εγγυήσεις |
| Δημοσκοπική Πρωτιά | Βολοντίμιρ Ζελένσκι (20%) |
| Κύριος Αντίπαλος | Βαλέρι Ζαλούζνι (Πρεσβευτής στο Ηνωμένο Βασίλειο) |
| Απαίτηση Σχεδίου Τραμπ | Εκλογές εντός 100 ημερών από την ειρήνη |
Η τρέχουσα πολιτική πραγματικότητα στην Ουκρανία καθορίζεται από τον στρατιωτικό νόμο που επιβλήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ο οποίος βάσει του ισχύοντος συντάγματος απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών όσο διαρκούν οι εχθροπραξίες. Η απόφαση του Ζελένσκι να ανοίξει το ζήτημα της νομοθετικής τροποποίησης έρχεται ως συνέχεια της ανάγκης για δημοκρατική νομιμοποίηση, καθώς η θητεία του θα έπρεπε κανονικά να είχε ανανεωθεί το 2024, γεγονός που αξιοποιείται επικοινωνιακά από το Κρεμλίνο για να τον παρουσιάσει ως «παράνομο» ηγέτη.
Το ζήτημα των εκλογών στην Ουκρανία είναι θέμα του λαού της Ουκρανίας, όχι των λαών άλλων κρατών, με όλο τον σεβασμό στους εταίρους μας.
Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πρόεδρος της Ουκρανίας
Η στρατηγική απάντηση στις διεθνείς πιέσεις
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του POLITICO, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ασκήσει έντονη κριτική στον Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία «δεν είναι πλέον δημοκρατία» λόγω της αναβολής των εκλογών. Ο Αμερικανός ηγέτης, ο οποίος προωθεί ένα σχέδιο ειρήνης 28 σημείων που απαιτεί τη διεξαγωγή ψηφοφορίας εντός 100 ημερών από την υπογραφή συμφωνίας, φαίνεται να επιδιώκει μια αλλαγή ηγεσίας στο Κίεβο που θα ήταν πιο διαλλακτική σε εδαφικές παραχωρήσεις.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε «παράλογο» το αφήγημα ότι ο ίδιος προσκολλάται στην εξουσία, δηλώνοντας έτοιμος να προσφύγει στις κάλπες εάν το ουκρανικό κοινοβούλιο προετοιμάσει τις απαραίτητες νομοθετικές προτάσεις. Ωστόσο, ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι για να παρακαμφθούν τα συνταγματικά εμπόδια, απαιτείται μια ουσιαστική κατάπαυση του πυρός, την οποία ο Βλαντίμιρ Πούτιν αρνείται συστηματικά, απαιτώντας προηγουμένως την αναγνώριση των κατεχόμενων εδαφών.
Το νομοθετικό αδιέξοδο και οι προϋποθέσεις διεξαγωγής
Για την άρση του εκλογικού αποκλεισμού, απαιτείται απλή πλειοψηφία σε δύο αναγνώσεις από τη Βουλή, όπως επισημαίνουν αναλυτές του Ουκρανικού Ινστιτούτου για το Μέλλον. Οι τεχνικές προκλήσεις παραμένουν τεράστιες, καθώς το Κίεβο πρέπει να διασφαλίσει την ψήφο των προσφύγων στην Ευρώπη και να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο ρωσικής κυβερνοεπίθεσης σε περίπτωση υιοθέτησης ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Ήδη ο Ζελένσκι έχει θέσει τις προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή, εστιάζοντας στην ασφάλεια των ψηφοφόρων από τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις.
Στους διαδρόμους της ουκρανικής πρωτεύουσας, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η πίεση από την Ουάσιγκτον ενδέχεται να λειτουργήσει συσπειρωτικά για τον ουκρανικό λαό. Η Όλγα Αϊβαζόφσκα, επικεφαλής του δικτύου OPORA, τονίζει πως υπάρχει μια συσχέτιση απόψεων μεταξύ Λευκού Οίκου και Κρεμλίνου για την ανάγκη ενός «νέου ηγέτη» που θα αποδεχθεί όρους που σήμερα θεωρούνται αντισυνταγματικοί για την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Η δημοσκοπική υπεροχή και ο παράγοντας Ζαλούζνι
Παρά τα πρόσφατα σκάνδαλα διαφθοράς που οδήγησαν στην αποπομπή του Άντριι Γέρμακ, ο Ζελένσκι παραμένει ο δημοφιλέστερος πολιτικός στη χώρα. Πρόσφατη δημοσκόπηση της Info Sapiens δείχνει ότι το 20% των Ουκρανών θα τον ψήφιζε ξανά, με τον πρώην αρχηγό του στρατού, Βαλέρι Ζαλούζνι, να ακολουθεί ως ο μοναδικός υπολογίσιμος αντίπαλος. Η κοινή γνώμη πάντως παραμένει διχασμένη, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία απορρίπτει παραχωρήσεις, γεγονός που περιπλέκει κάθε προσπάθεια για ειρηνευτική συμφωνία μέσω εκλογών.
Οι επόμενες κινήσεις στο διπλωματικό πεδίο
Η πρόταση για εκλογές εντός 60 έως 90 ημερών αποτελεί ένα ριψοκίνδυνο «γκάμπι» του Ζελένσκι. Εάν η Δύση δεν παράσχει τις εγγυήσεις ασφαλείας που ζητά, ο Ουκρανός πρόεδρος θα μπορεί να υποστηρίξει ότι η διεξαγωγή τους είναι αδύνατη χωρίς δική του υπαιτιότητα. Εν αναμονή των εξελίξεων, το Κίεβο συνεχίζει να μελετά ευρωπαϊκά μοντέλα για τη μεταπολεμική μετάβαση, ενώ η πίεση για μια ταχεία λύση από την πλευρά των ΗΠΑ αναμένεται να κλιμακωθεί το επόμενο διάστημα.
