- Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απέκλεισε τη Νότια Αφρική από τη σύνοδο κορυφής της G20 του 2026.
- Η απόφαση βασίζεται σε ισχυρισμούς για δίωξη λευκών αγροτών στη Νότια Αφρική, χαρακτηρισμένη ως «γενοκτονία».
- Προηγήθηκε μποϊκοτάζ των ΗΠΑ στη φετινή G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ και απόρριψη παράδοσης σφυριού από τη Νότια Αφρική.
- Η κίνηση εντείνει τις διπλωματικές εντάσεις και δημιουργεί προηγούμενο για τον πολυμερή διάλογο.
- Η επόμενη σύνοδος της G20 στο Μαϊάμι θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τη συνοχή του οργανισμού.
Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ότι δεν θα προσκαλέσει τη Νότια Αφρική στην επόμενη σύνοδο κορυφής της G20, η οποία θα διεξαχθεί στο Μαϊάμι το 2026. Η απόφαση αυτή αποτελεί κλιμάκωση των επικρίσεών του προς τη χώρα για την φερόμενη δίωξη των λευκών αγροτών της, ένα ζήτημα που έχει χαρακτηρίσει ως «γενοκτονία». Η σχέση των δύο χωρών έχει επιδεινωθεί σημαντικά, με την κίνηση αυτή να σηματοδοτεί ένα νέο χαμηλό στις διπλωματικές τους επαφές.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ήδη τεταμένης σχέσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Νότιας Αφρικής, η οποία κορυφώθηκε με το μποϊκοτάζ της φετινής συνόδου της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ από Αμερικανούς αξιωματούχους. Οι εντάσεις αυτές έχουν τις ρίζες τους σε δηλώσεις του νυν προέδρου των ΗΠΑ σχετικά με τη μεταχείριση της λευκής μειονότητας στη Νότια Αφρική, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο διπλωματικό τοπίο.
Η απόφαση του νυν προέδρου των ΗΠΑ και το παρασκήνιο
Όπως μεταδίδει το POLITICO, ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025, την απόφασή του να μην προσκαλέσει τη Νότια Αφρική στην επόμενη σύνοδο κορυφής της G20. Η σύνοδος αυτή έχει προγραμματιστεί να φιλοξενηθεί στο Μαϊάμι το 2026, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναλαμβάνουν την εκ περιτροπής προεδρία. Η κίνηση αυτή αποτελεί άμεση συνέπεια των επικρίσεων του νυν προέδρου των ΗΠΑ προς τη Νότια Αφρική για αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει “συνεχιζόμενη δίωξη των λευκών αγροτών” της χώρας. Οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν οδηγήσει σε σοβαρές διπλωματικές προστριβές, με τον πρόεδρο της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόζα, να έχει ήδη απορρίψει ως «κατάφωρη παραπληροφόρηση» τους ισχυρισμούς περί «γενοκτονίας κατά των Αφρικάνερς», όπως αναφέρεται σε προηγούμενο ρεπορτάζ (Ο Ραμαφόζα απορρίπτει την απειλή του Τραμπ για αποκλεισμό της Νότιας Αφρικής από τη σύνοδο της G20).
Η κλιμάκωση των εντάσεων στη φετινή G20
Η σχέση των δύο χωρών είχε ήδη επιβαρυνθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια της φετινής συνόδου της G20, η οποία φιλοξενήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής τον Νοέμβριο του 2025. Αμερικανοί αξιωματούχοι μποϊκόταραν τις συνομιλίες, καθώς ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ είχε καταδικάσει τη μεταχείριση των λευκών πολιτών της Νότιας Αφρικής ως “γενοκτονία”. Παρά το μποϊκοτάζ των ΗΠΑ, οι ηγέτες των είκοσι κορυφαίων οικονομιών του κόσμου συγκεντρώθηκαν στη Νότια Αφρική, όπου η χώρα κατάφερε να εκδώσει μια διακήρυξη με τη στήριξη όλων πλην δύο μελών, όπως είχε μεταδοθεί τότε (G20: Η διακήρυξη αψηφά τις ΗΠΑ, σηματοδοτώντας μια σπάνια νίκη για τον πολυμερή διάλογο). Στο τέλος της συνόδου, ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να στείλει έναν εκπρόσωπο από την πρεσβεία του στη Νότια Αφρική για να παραλάβει το τελετουργικό σφυρί, μια κίνηση που συνηθίζεται να γίνεται από τον ηγέτη της επόμενης προεδρεύουσας χώρας. Ωστόσο, η Νότια Αφρική απέρριψε αυτή τη χειρονομία ως προσβολή και παραβίαση του πρωτοκόλλου, γεγονός που οδήγησε τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ να ανακαλέσει την πρόσκληση για τη σύνοδο του 2026.
Οι επιπτώσεις στις διμερείς σχέσεις και τον πολυμερή διάλογο
Νομικοί κύκλοι και αναλυτές διεθνών σχέσεων επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή του νυν προέδρου των ΗΠΑ δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τον πολυμερή διάλογο και την αρχή της ισότιμης συμμετοχής σε διεθνείς οργανισμούς. Η αμφισβήτηση της κυριαρχίας ενός κράτους με βάση εσωτερικές πολιτικές ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω πόλωση και αποσταθεροποίηση των διεθνών σχέσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη ξεκινήσει συναντήσεις αξιωματούχων της G20 για τον προγραμματισμό της επόμενης χρονιάς, χωρίς τη συμμετοχή της Νότιας Αφρικής, όπως έγινε γνωστό πρόσφατα (ΗΠΑ: Συνεδρίαση αξιωματούχων της G20 χωρίς τη συμμετοχή της Νότιας Αφρικής). Αυτό υπογραμμίζει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να διατηρήσει την αποστασιοποίηση, παρά τις συνεχιζόμενες εμπορικές διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη (ΗΠΑ: Ο Τζέιμισον Γκριρ ανοιχτός σε διαφορετική μεταχείριση της Νότιας Αφρικής στο εμπόριο).
Τι αναμένεται στη συνέχεια
Ο αποκλεισμός της Νότιας Αφρικής από τη σύνοδο κορυφής της G20 του 2026 στο Μαϊάμι αναμένεται να εντείνει περαιτέρω τις διπλωματικές εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών. Παραμένει ασαφές πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση και αν θα υπάρξουν προσπάθειες για εκτόνωση της κρίσης πριν από την επόμενη σύνοδο. Η Νότια Αφρική, από την πλευρά της, είχε ήδη κάνει λόγο για ένα “διαφημιστικό διάλειμμα” από την G20, αντιμετωπίζοντας την κατάσταση με μια δόση ειρωνείας (Η Νότια Αφρική κάνει «διάλειμμα» από την G20 μετά τον αποκλεισμό από τον Τραμπ). Η επόμενη σύνοδος της G20 θα αποτελέσει ένα κρίσιμο τεστ για τη συνοχή του οργανισμού και την ικανότητά του να διαχειρίζεται τις γεωπολιτικές διαφωνίες μεταξύ των μελών του.
